Sad powszechny, II Ca 722/16

Sygn. akt II Ca 722/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2016 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Paweł Hochman po rozpoznaniu w dniu 31 października 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy z powództwa (...) z siedzibą we W. przeciwko G. W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 8 lipca 2016 roku, sygn. akt I C 1617/15

1. oddala apelację,
2. zasądza od powoda (...) z siedzibą we W. na rzecz pozwanej G. W. kwotę 1200,00 zł. (jeden tysiąc dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. SSO Paweł Hochman Sygn. akt II Ca 722/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 lipca 2016 roku Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. uchylił wyrok zaoczny z dnia 26 stycznia 2016 roku i oddalił powództwo (...) z siedzibą we W. przeciwko G. W. o zapłatę. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 15 lipca 2008 roku G. W. zawarła z (...) S.A. w K. (poprzednikiem prawnym (...) S.A. z siedzibą w W. ) umowę kredytu konsumpcyjnego gotówkowego nr (...) . Na podstawie przedmiotowej umowy (...) udzielił pozwanej kredytu w kwocie 4.170,79 złotych, który pozwana miała spłacać do dnia 25 lipca 2011 roku. Pismem z dnia 27 maja 2009 roku (...) S.A. wypowiedział G. W. umowę kredytu nr (...) z dnia 15 lipca 2008 roku z uwagi na powstanie zaległości w spłacie kredytu. W dniu 15 kwietnia 2010 roku (...) S.A. z siedzibą w W. wystawił przeciw/ko G. W. bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) z tytułu zaciągniętego kredytu nr (...) z dnia 15 lipca 2008 roku, a postanowieniem z dnia 26 lipca 2010 roku Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. w sprawie I Co 1485/10 nadał temu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności. W dniu 22 lutego 2011 roku wierzyciel (...) S.A. z siedzibą w W. skierował do Komornika Sądowego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużniczce G. W. na podstawie wyżej wymienionego tytułu wykonawczego. W dniu 31 marca 2014 roku (...) S.A. z siedzibą w W. zawarł z (...) z siedzibą we W. umowę przelewu wierzytelności. Pismem z dnia 16 września 2014 roku wierzyciel (...) S.A. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko G. W. w sprawie sygn. akt (...) . Postanowieniem z dnia 17 września 2014 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Maz. Aleksandra Błasiak-Dżereń na podstawie art. 825 pkt 1 k.p.c. umorzyła postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko G. W. w sprawie (...) . Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnienie ponieważ dochodzone roszczenie było przedawnione. Motywując powyższe wskazał, że w niniejszej sprawie strona powodowa domagała się zasądzenia od pozwanej kwoty 5.587.21 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu, powołując się na umowę kredytu o nr (...) , którą pozwana zawarła z (...) S.A. (poprzednio (...) S.A.) w dniu 15 lipca 2008 roku, do której zastosowanie mają przepisy art. 69 i następne ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 128). Powód wskazywał przy tym, że wierzytelność wobec pozwanej wynikającą ze wskazanej umowy nabył na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 1 kwietnia 2014 roku ( art. 509 k.c. ). W ocenie Sądu Rejonowego materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, iż stronie powodowej przysługiwało roszczenie o zapłatę kwoty żądanej pozwem. Strona powodowa w celu wykazania przysługującej jej wierzytelności przedstawiła umowę kredytu zawartą przez G. W. z (...) S.A. z siedzibą w W. (poprzednio (...) S.A. z siedzibą w K. ), wypowiedzenie umowy kredytu, bankowy tytuł egzekucyjny wystawiony przez (...) S.A. z siedzibą w W. , postanowienie Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. dnia 26 lipca 2010 roku w sprawie I Co 1485/10 o nadaniu ww. bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności. Z uwagi na fakt niekwestionowania przez stronę pozwaną skuteczności zawarcia umowy o kredyt, umowy cesji wierzytelności oraz wysokości dochodzonego roszczenia, Sąd Rejonowy uznał, że dokonany przelew wierzytelności był skuteczny jednakże powództwo nie mogło zostać uwzględnione z uwagi na skutecznie podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia. W tym zakresie wskazał, że zgodnie z art. 118 k.c. , jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowa oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy latam. Trzyletni termin przedawnienia ma zastosowanie również do roszczeń banku wobec osoby niebędącej przedsiębiorcą (por. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 roku, IV CSK 356/06,. LEX nr 276223), a zatem również do roszczeń banku wobec osoby fizycznej wynikających z umowy kredytu gotówkowego. Jak wynika z umowy kredytu pozwana zobowiązała się spłacić dług wraz z odsetkami do dnia 25 lipca 2011 roku. Z uwagi na powstanie zaległości w spłacie kredytu (...) S.A. pismem z dnia 27 maja 2009 roku wypowiedział G. W. umowy kredytu nr (...) . Następnie w dniu 15 kwietnia 2010 roku (...) S.A. wystawił przeciwko G. W. bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) , któremu w dniu 26 lipca 2010 roku Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. w sprawie I Co 1485/10 nadal klauzulę wykonalności. Wprawdzie w dniu 22 lutego 2011 roku wierzyciel pierwotny – (...) S.A. wystąpił do Komornika Sądowego z wnioskiem o wszczęcie przeciwko pozwanej egzekucji, jednakże po dokonaniu cesji wierzytelności przysługującej mu wobec G. W. , pismem z dnia 16 września 2014 roku cofnął wniosek i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W wyniku złożonego przez wierzyciela wniosku, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Maz. Aleksandra Błasiak-Dżereń na podstawie art. 825 pkt 1 k.p.c. postanowieniem z dnia 17 września 2014 roku umorzyła postępowanie prowadzone przeciwko G. W. w sprawie (...) . Sąd Rejonowy podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 19 lutego 2015 roku, III CZP 103/14, zgodnie którym umorzenie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela – banku, prowadzącego egzekucję na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego klauzulą wykonalności – niweczy skutki przerwy biegu przedawnienia spowodowane złożeniem wniosku o wszczęcie egzekucji. Z tych też względów skutek przerwania biegu przedawnienia spowodowany złożeniem przez pierwotnego wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji został zniweczony. Ostatnią czynnością podjętą przez wierzyciela skutkującą przerwaniem biegu terminu przedawnienia było wystąpienie do sądu o nadanie bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności i nadanie klauzuli wykonalności przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. w sprawie I Co 1485/10 w dniu 26 lipca 2010 roku. W świetle powyższego Sąd Rejonowy uznał, że powód występując z pozwem dnia 4 sierpnia 2015 roku uchybił trzyletniemu terminowi przedawnienia, albowiem roszczenie to przedawniło się z upływem 3 lat od ostatniej skutecznej czynności podjętej w celu jego dochodzenia, a mianowicie z dniem 26 lipca 2013 roku. Przedawniły się również roszczenia odsetkowe, albowiem roszczenia o odsetki ulegają przedawnieniu w terminie przewidzianym dla świadczenia głównego. Dlatego też Sąd Rejonowy w trybie art. 347 k.p.c. uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo. Powyższy wyrok zaskarżył w całości apelacją pełnomocnik strony powodowej. Apelujący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 203 § 2 k.p.c. w związku z art. 825 pkt 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach sprawy wyrażające się w uznaniu, ze wniosek wierzyciela pierwotnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego niweczy skutek złożonego wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w postaci przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia do czasu jego zakończenia, a przez to błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu, że bieg terminu przedawnienia roszczenia powoda upłynął przed wytoczeniem przez niego powództwa. Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa poprzez zasądzenie od pozwanej G. W. na rzecz powoda kwoty 5.587,21 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pełnomocnik pozwanej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów procesu za postępowanie apelacyjne według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu . Dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne są wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia i Sąd Okręgowy przy rozpoznawaniu apelacji przyjął je za własne. Na aprobatę zasługują także rozważania prawne Sądu Rejonowego. Wbrew zarzutom podniesionym w apelacji Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, że dochodzone w niniejszej sprawie przez stronę powodową roszczenie jest przedawnione. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 203 § 2 k.p.c. w związku z art. 825 pkt. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , wskazać należy, iż w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym do cofnięcia wniosku wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym znajduje odpowiednie zastosowanie przepis art. 203 § 2 k.p.c. Stanowisko takie należy podzielić mimo istnienia odosobnionych poglądów przeciwnych, a argumentacja podnoszona w ramach ustalonej już linii orzecznictwa Sądu Najwyższego jest w pełni trafna. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że do przerwania biegu przedawnienia dochodzi zarówno na skutek złożenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, jak i na skutek wszczęcia postępowania egzekucyjnego na jego podstawie, jako że nie ma wątpliwości, iż czynności te należy uznać za czynności podjęte bezpośrednio w celu egzekwowania roszczeń w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (por. uchwala Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2004 roku, III CZP 101/03, Legalis Nr 61004 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 roku, IV CSK 156/11, Legalis Nr 45483, z dnia 12 stycznia 2012 roku, II CSK 203/11, Legalis Nr 480469, z dnia 17 grudnia 2004 roku, II CK 276/04, Legalis Nr 84407, z dnia 22 stycznia 2008 roku, V CSK 386/07, Legalis Nr 117745, z dnia 21 maja 2010 roku, II CSK 614/09, Legalis Nr 381542 oraz z dnia 4 października 2012 roku, I CSK 90/12, Legalis Nr 381542.). Choć przerwanie biegu przedawnienia przez tego rodzaju czynności prowadzi do skutków ujętych w przepisie art. 124 § 1 i 2 k.c. i przedawnienie co do zasady biegnie na nowo z chwilą zakończenia postępowania klauzulowego lub egzekucyjnego, to jednak, zgodnie z obecnie ugruntowanym poglądem, zwrot wniosku bądź umorzenie postępowania na podstawie art. 823 k.p.c. lub art. 825 pkt 1 k.p.c. niweczą materialnoprawne skutki wszczęcia postępowania przerwania biegu przedawnienia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2015 roku, III CZP 103/14, Legalis Nr 1182728 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2003 roku, II CK 113/02, Legalis Nr 62460, z dnia 23 stycznia 2007 roku, V CSK 386/07, Legalis Nr 117745 i z dnia 19 listopada 2014 r., II CSK 196/14, Legalis Nr 1186869 Do uchylenia ex tunc skutku w postaci przerwania biegu przedawnienia dochodzi na podstawie art. 203 § 2 k.p.c. , który w postępowaniu egzekucyjnym należy odpowiednio stosować w oparciu o art. 13 § 2 k.p.c. W uchwale z dnia 19 lutego 2015 roku w sprawie III CZP 103/14, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że cel regulacji art. 203 § 2 k.p.c. , jest tym bardziej pożądany w postępowaniu egzekucyjnym, albowiem w tym postępowaniu dochodzi do zastosowania wobec dłużnika środków przymusu. Wykładnia ta pozostaje niezmienna również w sytuacji, gdy komornik umarza postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela, który już w toku egzekucji dokonał przelewu egzekwowanej wierzytelności, czyli innymi słowy, gdy bank w chwili złożenia wniosku nie był już wierzycielem wskutek zbycia w toku egzekucji wierzytelności objętej bankowym tytułem egzekucyjnym niestandaryzowanemu sekurytyzacyjnemu funduszowi inwestycyjnemu zamkniętemu niemającemu uprawnienia do wystawiania bankowego tytułu egzekucyjnego. Powyższe znajduje pełne potwierdzenie w uchwale z dnia 29 czerwca 2016 roku wydanej w sprawie III CZP 29/16, Legalis Nr 1469243, w której Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, że nabywca wierzytelności niebędący bankiem nie może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności ( art. 123 § 1 pkt 2 k.c. ). Wywody skarżącego w omawianym zakresie są jedynie polemiką z argumentami orzecznictwa i nie mogą prowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku. W konsekwencji powyższego stwierdzić należało, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że czynnością, która w niniejszej sprawie spowodowała przerwanie biegu przedawnienia ma podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. było wszczęcie przez pierwotnego wierzyciela, tj. (...) S.A. z siedzibą w W. postępowania o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. postanowienie z dnia 26 lipca 2010 roku w sprawie I Co 1485/10 o nadaniu klauzuli wykonalności temu tytułowi. Data nadania klauzuli wykonalności stanowi zatem termin, od którego bieg przedawnienia biegnie od nowa. Dalsze czynności podjęte przez poprzedniego wierzyciela nie wywołały skutki w postaci przerwania biegu przedawnienia, albowiem postępowanie egzekucyjne z wniosku (...) S.A. w W. prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Maz. w sprawie (...) zostało umorzone na podstawie art. 825 ust. 1 k.p.c. na wniosek wierzyciela. Skoro zatem w sprawie niniejszej postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu zakończyło się w dniu 26 lipca 2010 roku, a prowadzone na podstawie tego tytułu postępowanie egzekucyjne nie miało wpływ na bieg terminu przedawnienia, to przyjmując, że trzyletni termin przedawnienia ( art. 118 k.c. ) biegł od dnia 26 lipca 2010 roku należało uznać, że pozew wniesiony dopiero w dniu 4 sierpnia 2015 roku, został złożony po upływie terminu przedawnienia i powództwo oddalić, co też Sąd Rejonowy prawidłowo uczynił. Z tych też względów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w punkcie „1” sentencji. O kosztach postępowania za instancję odwoławczą orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. , ustalając ich wysokość w oparciu § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku (Dz. U. z 2015r., poz. 1804), w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 października 2016 roku.