Sad powszechny, I C 473/17

Sygn. akt: I C 473/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Wacław Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa (...) z siedzibą w K. przeciwko J. N. o zapłatę I oddala powództwo; II zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7217,- zł tytułem zwrotu kosztów procesu Sygn. akt I C 473/17 UZASADNIENIE Powód (...) z siedzibą w K. (w dalszej części: Fundusz) w pozwie z dnia 29 września 2016 r. wniósł o zasądzenie od J. N. kwoty 134.995,56 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 września 2016 r. do dnia zapłaty, a nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 5.400 zł, a także 16,88 zł stanowiących prowizję e-Card. W uzasadnieniu strona powodowa podała, że pozwanego J. N. i (...) S.A. z siedzibą w W. łączyła umowa nr (...) , na podstawie której bank oddał do dyspozycji pozwanego środki pieniężne w ustalonej wysokości, natomiast pozwany zobowiązał się do ich zwrotu wraz z odsetkami w ustalonych terminach spłaty. W związku z naruszeniem przez pozwanego postanowień łączącego strony stosunku zobowiązaniowego, Bank wykorzystał przysługujące mu uprawnienie do wypowiedzenia umowy. Następnie uzyskał tytuł wykonawczy, na podstawie którego wszczął postępowanie egzekucyjne, które zostało umorzone. W dniu 29 czerwca 2015 r. bank zawarł z Funduszem umowę przelewu wierzytelności, cedując na jego rzecz całość praw i obowiązków wynikających z opisanej umowy. Wobec powyższego strona powodowa nabyła od pierwotnego wierzyciela określoną na wstępie wierzytelność i jest uprawniona do jej dochodzenia na drodze sądowej. W wyjaśnieniu dochodzonej pozwem kwoty strona powodowa wskazała, że składa się na nią suma niespłaconej kwoty należności głównej (kapitału) w wysokości 106.464,74 zł, odsetki umowne naliczone od dnia powstania zaległości do dnia cesji wierzytelności w kwocie 10.640,66 zł oraz odsetki ustawowe od dnia cesji do dnia poprzedzającego złożenie powództwa. /k. 3-5/ Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt VI Nc-e 1673970/16, Sąd uwzględnił żądanie pozwu w całości. /k. 5v/ Pozwany J. N. zaskarżył nakaz zapłaty w całości sprzeciwem domagając się oddalenia powództwa i zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstw procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany podniósł, że strona powodowa nie udowodniła zasadności i wysokości roszczenia - podkreślając, iż bankowy tytuł egzekucyjny nie korzysta z domniemań przewidzianych dla dokumentu urzędowego, nadto nie określiła sposobu naliczenia dochodzonych odsetek, ani też okoliczności skutecznego wypowiedzenia przez Bank umowy, co jest istotne z punktu widzenia rozpoczęcia biegu przedawnienia roszczenia. Ponadto pozwany zarzucił, że Fundusz nie wykazał skutecznego nabycia wierzytelności od Banku. Przedstawione dokumenty, w tym umowa cesji z dnia 29 czerwca 2015 r. wraz z aneksem i wyciągiem z ksiąg Funduszu mające charakter szczątkowy, nie pozwalają bowiem na uznanie, że wierzytelność z tytułu umowy nr (...) była nią objęta. /k. 7v-8, 63-69/ W piśmie z dnia 31 sierpnia 2017r. strona powodowa wskazała, iż domaga się od pozwanego zapłaty kwoty 132.239,13 zł, na którą składa się suma niespłaconej kwoty należności głównej (kapitału) w wysokości 106.464,74 zł, odsetki umowne naliczone od dnia powstania zaległości do dnia cesji wierzytelności w kwocie 17.890,16 zł oraz odsetki ustawowe w kwocie 7.884,23 zł naliczane od dnia cesji do dnia 31 grudnia 2015 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. /k. 25-28/ Sąd ustalił, co następuje: W dniu 27 marca 2013 r. J. N. zawarł z (...) S.A. z siedzibą w W. umowę o kredyt konsolidacyjny nr (...) , na mocy której bank udzielił mu kredytu w wysokości 109.329,13 zł na potrzeby konsumpcyjne oraz spłatę zobowiązań finansowych z innych tytułów (§ 1 ust. 1). Zgodnie z § 1 ust. 4 i § 4 ust. 1 umowy J. N. zobowiązał się do spłaty kredytu wraz z należnymi odsetkami umownymi w 120 równych ratach kapitałowo –odsetkowych płatnych nie później niż do 2 dnia każdego miesiąca zgodnie z harmonogramem spłat. W § 9 ust. 1 i 3 umowy wskazano, że Bank może wypowiedzieć w formie pisemnej, z zachowaniem 30-dniowego terminu umowę, m. in. w przypadku, gdy kredytobiorca zalega ze spłatą dwóch kolejnych rat kredytu, po uprzednim pisemnym wezwaniu do zapłaty zaległej kwoty w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Stosownie zaś do § 9 ust. 4 zobowiązanie z tytułu udzielonego kredytu staje się wymagalne i traktowane jest jako zadłużenie przeterminowane po upływie okresu wypowiedzenia. (dowód: umowa o kredyt konsolidacyjny – k. 31-37) W piśmie z dnia 3 marca 2014 r., nadanym w dniu 6 marca 2014 r. do J. N. na adres jego zamieszkania w B. , (...) S.A. wypowiedział wymienionemu umowę z trzydziestodniowym okresem wypowiedzenia z powodu niedotrzymania warunków umowy i odstąpienia od uregulowania zaległości, pomimo wezwania go do zapłaty. W piśmie znalazł się zapis, że wypowiedzenie ma charakter warunkowy, co oznacza, iż dokonanie całkowitej spłaty zadłużenia przeterminowanego w okresie 30 dnia od daty doręczenia wypowiedzenia skutkować będzie jego bezskutecznością. Brak spłaty spowoduje natomiast rozwiązanie umowy z upływem okresu wypowiedzenia i obowiązek uregulowania całości zobowiązania. (dowód: pismo z dnia 03.03.2014 r. k. 38) W dniu 26 maja 2014 r. (...) S.A. z siedzibą w W. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny, w treści którego wskazał, że J. N. posiada wymagalne zadłużenie w wysokości 113.478,58 zł z tytułu niespłaconego kredytu konsolidacyjnego nr (...) wraz z należnymi odsetkami umownym, odsetkami od zobowiązania przeterminowanego oraz opłatami umownymi. (dowód: bezsporne; (...) k. 39-41) Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Bartoszycach postanowieniem z 25 czerwca 2014 r. nadał bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z dnia 26 maja 2014 r., nr (...) , klauzulę wykonalności, sygn. akt I Co 389/14, na rzecz (...) S.A. z siedzibą w W. z jednoczesnym ograniczeniem egzekucji do kwoty 218.658,26zł. (dowód: bezsporne; postanowienie I Co 389/14 k. 42-43 ) W dniu 29 czerwca 2015 r. (...) S.A. z siedzibą w W. zawarł z (...) z siedzibą w K. umowę sprzedaży wierzytelności, w tym m. in. wierzytelności przysługującej Bankowi wobec J. N. z tytułu umowy o kredyt konsolidacyjny nr (...) . Zawiadomienie o przelewie wierzytelności wraz z wezwaniem do zapłaty zostało wysłane J. N. na adres zamieszkania w B. w dniu 24 lutego 2015r. (dowód: umowa przelewu wierzytelności z wyciągiem z załącznika nr (...) , k. 46-60; zawiadomienie z wezwaniem z dnia 24.02.2016 r. k. 44-45) Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W sprawie poza sporem pozostawała przy tym okoliczność, że poprzednika prawnego strony powodowej - (...) S.A. z siedzibą w W. (dalej: (...) S.A.) łączyła z J. N. umowa nr (...) z dnia 27 marca 2013 r. o kredyt konsolidacyjny. W związku z zarzutami strony pozwanej odnośnie braku po stronie powodowej legitymacji czynnej do wystąpienia z powództwem w pierwszej kolejności i dla porządku rozstrzygnięcia wymagało zagadnienie, czy doszło do skutecznego przelewu na rzecz powodowego Funduszu wierzytelności przysługującej pierwotnie (...) S.A. Podkreślić w tym miejscu wypada, że zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. (...) S.A. zawarł w dniu 29 czerwca 2015 r. ze stroną powodową – (...) z siedzibą w K. umowę przelewu, na podstawie której Fundusz nabył wierzytelność powstałą na gruncie umowy nr (...) łączącej Bank z pozwanym. Dokumenty dołączone przez stronę powodową nie budzą – wbrew ewentualnej odmiennej argumentacji pozwanego – uzasadnionych procesowo zastrzeżeń co do tego, że cesja wierzytelności została skutecznie dokonana. Zapis § 1 umowy cesji stanowi bowiem, że jej przedmiot został szczegółowo określony w Załączniku (...) . W pozycji (...) tego załącznika – poświadczonego właściwie przez występującego w sprawie pełnomocnika powoda (podobnie jak sama umowa), za zgodność z oryginałem – przedstawiono natomiast niezbędne informacje i oznaczenia co do łączącej pozwanego z Bankiem umowy z dnia 27 marca 2013 r., tj. jej numer, dane personalne kredytobiorcy, sygnaturę akt sprawy, w której doszło do nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu oraz kwotę wierzytelności. Treść przywołanej umowy cesji prowadzi tym samym do jednoznacznego wniosku, że jej treścią została objęta także wierzytelność z tytułu zobowiązania J. N. wobec wierzyciela pierwotnego. Dokument ten potwierdza zatem, że powód co do zasady nabył wierzytelność i wstąpił w miejsce dotychczasowego wierzyciela, co z kolei uprawnia go w oparciu o cesję, do żądania spełnienia stosownego przysługującego bankowi wymagalnego świadczenia. Na marginesie wskazać wypada, że wobec braku wyartykułowania przez stronę pozwaną żądania przedstawienia oryginału Załącznika nr (...) do umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 29 czerwca 2015 r., nie budziło w ocenie Sądu wątpliwości z punktu widzenia art. 129 § 2 k.p.c. poświadczenie jego zgodności z oryginałem przez pełnomocnika powoda. Niezależnie natomiast od powyższego z całą mocą stwierdzić należy, że Fundusz nie sprostał ciężarowi udowodnienia pozostałych faktów i okoliczności, z których wywodził korzystne dlań skutki prawne. Przypomnienia zaś wymaga, że twierdzenia dotyczące istotnych dla sprawy okoliczności ( art. 227 k.p.c. ) powinny być udowodnione przez stronę te twierdzenia zgłaszającą (por. np. wyrok SN z dnia 22.11.2001 r., sygn. I PKN 660/00, publ. Wokanda 2002/7-8/44). Tak zauważyć należy, że powodowy Fundusz procesowo zignorował podniesiony przez pozwanego zarzut niedochowania procedury wypowiedzenia umowy nr (...) z dnia 27 marca 2013 r. W ocenie powoda dowodzić tej okoliczności miała bowiem treść załączonej do akt kserokopii pisma z dnia 3 marca 2014 r., zgodnie z którą (...) S.A. wypowiedział J. N. przedmiotową umowę z trzydziestodniowym okresem wypowiedzenia z powodu niedotrzymania warunków umowy. Z tak zajętym stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić. Pozwany przeczył bowiem konsekwentnie, aby przedmiotowe pismo miał otrzymać, co obligowało powoda do podjęcia stosownej inicjatywy dowodowej i idących za tym wniosków dowodowych na przywołanych wcześniej zasadach ogólnych. Fundusz nie wykazał natomiast, aby oświadczenie o wypowiedzeniu zostało pozwanemu doręczone w określonej dacie przy zachowaniu reguł z art. 61 § 1 k.c. , a co za tym idzie, aby można było stwierdzić wymagalność jego zobowiązania zgodnie z § 9 ust. 4 umowy. Co więcej, powód nie dowiódł również, aby Bank dopełnił procedury określonej w ust. 3 § 9 umowy, w opisanej w niej sekwencji, tj. aby wypowiedzenie umowy poprzedzało stosowne wezwanie pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni zaległości w postaci dwóch kolejnych rat kredytu. Wobec braku natomiast przedstawienia przez powoda – pomimo wystosowania żądania w tym przedmiocie przez Sąd - jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej harmonogram dokonanych przez pozwanego spłat kredytu i powstałych z tego tytułu zaległości, poważne zastrzeżenia budzi również fakt popadnięcia przez niego w zwłokę w spłacie kredytu już w grudniu 2013 r., co zupełnie uniemożliwiło Sądowi jakąkolwiek procesową weryfikację twierdzeń stanowiących podstawę żądania pozwu. Oceny powyższej nie niweczy przy tym fakt wystawienia w dniu 26 maja 2014 r. przez (...) S.A. wobec pozwanego tytułu egzekucyjnego, który na mocy postanowienia referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Bartoszycach z dnia 25 czerwca 2014 r. został zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Powód nie wykazał bowiem w pierwszej kolejności, żeby miało miejsce zdarzenie, na którym oparto wydanie klauzuli wykonalności (czego zresztą przy okrojonej w tym zakresie procedurze klauzulowej czynić nie musiał w przeciwieństwie do niniejszej - procesowej). Ponadto, nawet nie wykazał aby pozwany miał wiedzę co do istnienia tego tytułu. Twierdzenia powoda o wszczętym na jego podstawie postępowaniu egzekucyjnym wobec pozwanego nie znalazły wszak potwierdzenia w dowodach. W świetle powyższego pozwany słusznie skądinąd wskazał, że istnienie przedmiotowego tytułu – w świetle przedstawionych okoliczności - nie przesądza o zachowaniu przez Bank warunków wypowiedzenia łączącej go z nim umowy, a co za tym idzie o zasadności co do istoty, jak też wysokości zgłoszonego przez Fundusz roszczenia. W tej natomiast sytuacji zgodzić wypada się ze stroną pozwaną, że w sprawie – wobec niemożności określenia daty wymagalności roszczenia na skutek braku dowodów – nie można wykluczyć, że dochodzone roszczenie uległo już przedawnieniu. Podkreślić bowiem należy, że wystawienie przez poprzednika prawnego powoda bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko pozwanemu, a następnie uzyskanie klauzuli wykonalności mogło wywołać skutek w postaci przerwy biegu przedawnienia wyłącznie w stosunku do Banku, który wystawił ten tytuł; nie odnosił natomiast takiego skutku do następców prawnych tego Banku niebędących bankami, jako nie mogących korzystać z uprzywilejowania banków (por. uchwała SN z 29.06.2016 r., III CZP 29/16, www.sn.pl). Z chwilą zawarcia umowy przelewu objętej pozwem wierzytelności, jej uprzywilejowanie i skutki w postaci przerwy biegu przedawnienia - wynikające z wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego na rzecz (...) S.A. i nadania mu klauzuli - przestały być zatem aktualne w stosunku do powodowego Funduszu, który jako podmiot nie będący bankiem nie mógł i nie może korzystać z bankowego tytułu egzekucyjnego oraz związanych z nim uprawnień oraz korzyści. Wreszcie wskazać wypada, że pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym zakwestionował roszczenie Funduszu wskazując, że nie zostało ono udowodnione również co do jego wysokości. Dążąc do rozstrzygnięcia sprawy, a także opierając się na zasadzie koncentracji materiału dowodowego Sąd zarządzeniem z dnia 26 października 2017 r., doręczonym pełnomocnikowi powoda dnia 6 listopada 2017 r., wezwał wymienionego do złożenia w terminie 14 dni pisma procesowego, w którym wskaże zestawienie wpłat pozwanego wraz z rozliczeniem kredytu od chwili jego uruchomienia do daty wniesienia powództwa. W przepisanym terminie strona nie przedstawiła dowodów mogących wykazać zasadność jej roszczenia ani jego wysokość. Z powyższego wynika, że strona powodowa – będąca profesjonalistą w obrocie prawnym - nie zaoferowała dowodów, z których wynikałoby, w jaki sposób wyliczyła wartość zadłużenia pozwanego co do kwoty głównej oraz odsetek. Wskazana okoliczność jest natomiast istotna również tego powodu, że pierwotnie w pozwie Fundusz podawał kwotę w łącznej wysokości 134.995,56 zł, aby następnie w piśmie z dnia z dnia 31 sierpnia 2017 r. określić ją na 132.239,13 zł. Reasumując, strona powodowa nie wykazała zasadności swojego roszczenia, w tym jego wysokości, dlatego Sąd, na podstawie art. 6 k.c. i 232 k.p.c. oddalił powództwo w całości, o czym orzekł w punkcie I wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i mając na uwadze fakt, że pozwany wygrał proces w całości. Zasądził tym samym od strony powodowej na jego rzecz kwotę 7.217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą złożyła się kwota 7.200 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wysokość kosztów zastępstwa prawnego została ustalona w oparciu o § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).