Sad powszechny, II Ca 8/16

(1), B. K.

(2), A. P. , B. P. , D. P. , G. P. , H. P. , J. P. , K. P.

(1), S. P. , Z. P. , H. S. , A. S. , S. T. , A. W. o uwłaszczenie na skutek apelacji uczestniczek: B. K.

(2), A. W. od postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 25 września 2015 roku, sygn. akt I Ns 68/15 postanawia:

1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie pierwszym w ten sposób, że wniosek oddalić;
2. ustalić, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w sprawie. SSA w SO Arkadiusz Lisiecki SSO Paweł Hochman SSO Dorota Krawczyk Sygn. akt II Ca 8/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim, cytuję „
3. stwierdził, że małżonkowie K. P.

(2)- syn K. i J. oraz S. P. z domu J. córka W. i L. , na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) nabyli z dniem 4 listopada 1971 r. na zasadach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej udział wynoszący 1/3 prawa własność nieruchomości rolnej położonej w województwie (...) , powiecie (...) , w gminie G. , obręb (...) W. , składającej się z działek gruntu oznaczonych w ewidencji:

1. a)nr (...) o powierzchni 0,45 ha;
2. b)nr (...) o powierzchni 0,05 ha;
3. c)nr (...) o powierzchni 0,18 ha;
4. d)nr (...) o powierzchni 0,09 ha;
5. e)nr (...) o powierzchni 0,50 ha;
6. f)nr (...) o powierzchni 0,34 ha;
7. g)nr (...) o powierzchni 0,50 ha;
8. h)nr (...) o powierzchni 0,07 ha; dla których nie jest prowadzona księga wieczysta, opisane na wypisie z dnia 14 października 2014r. i wyrysie z ewidencji gruntów z dnia 12 listopada 2014r., stanowiących integralną część niniejszego rozstrzygnięcia; 2. oddalił wniosek co do działki nr (...) ; 3. ustalił, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie” – koniec cytatu. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego: Działki objęte wnioskiem położone są w obrębie (...) W. , w gminie G. , w powiecie (...) , w województwie (...) . Dla działek objętych wnioskiem nie jest prowadzona księga wieczysta. Prawomocną decyzją z dnia 30 lipca 1975 - aktem własności ziemi, na podstawie ustawy z dnia 26 października 197lr. o uregulowaniu własności hospodarstw rolnych (Dz. U. z 197l r., nr 27, poz. 250) stwierdzono nabycie prawa własności do objętych przedmiotowym wnioskiem działek w udziale 2/3 na rzecz rodziców wnioskodawcy, tj. K. P.

(2)i S. P. z dniem 4 listopada 1971 r. Spadek po K. P.

(2)i S. P. , na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 sierpnia 2014r., w sprawie I Ns 878/14, na podstawie ustawy nabyli po K. P.

(2)żona S. P. oraz syn J. P. , syn T. P. i córka H. S. z domu P. w 1/4 części spadku każdy z nich; natomiast po S. P. nabył w całości syn J. P. . K. P.

(2)zmarł w dniu (...) , zaś S. P. w dniu (...) K. i S. P. byli małżeństwem od dnia (...) Spadek po T. P. zmarłym w dniu (...) w myśl aktu poświadczenia dziedziczenia, na podstawie ustawy nabyli żona Z. P. w 4/16 części spadku oraz córka A. S. z domu P. , córka B. K.

(1)z domu P. , córka B. G. z domu P. oraz syn S. P. w 3/16 części spadku każdy z nich. Wnioskodawca jest synem K. P.

(2)i S. P. . Ojciec wnioskodawcy K. wszedł w posiadanie działek objętych wnioskiem po swoich rodzicach, Dziadek wnioskodawcy zmarł w latach 40. Po nim ojciec wnioskodawcy K. gospodarował na tych działkach, a następnie gospodarował tam wnioskodawca. Ojciec wnioskodawcy zmarł w 1994 roku. a matka w 1996 roku. Rodzice mieszkali na działkach objętych wnioskiem do śmierci, razem z wnioskodawcą. Wnioskodawca nie jest w stanie powiedzieć, dlaczego ojciec z matką zostali uwłaszczeni tylko w 2/3 częściach prawa własności tej ziemi. Prawdopodobnie ojciec wnioskodawcy „darował"' bratu S. 1/3 „prawa własności" tych działek tj. umożliwił korzystanie mu z tych działek. Mając tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał, iż wniosek w znacznej części, tj. z wyjątkiem działki nr (...) , podlega uwzględnieniu. Na podstawie materiału dowodowego zaoferowanego jedynie przez wnioskodawcę, w postaci zeznań stron oraz powołanych z inicjatywy wnioskodawcy świadków, które co do zasady były spójne i zgodne z twierdzeniami wnioskodawcy, a także uczestniczki H. S. , wobec których nie oponowały także obecne na rozprawie uczestniczki reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, Sąd Rejonowy stwierdził, że wnioskodawca zdołał wykazać, iż jego rodzice w dniu 4 listopada 1971 r., tj. w dacie wejścia znajdującej in casu zastosowanie ustawy, jak i odpowiednio w okresie poprzedzającym tę datę samoistnie posiadali w całości działki objęte wnioskiem. Na marginesie podniósł, że twierdzenia wnioskodawcy i uczestniczki H. S. w zakresie spełnienia przez małżonków K. P.

(2)i S. P. przesłanek do nabycia przez uwłaszczenie także owego udziału (1/3) w prawie własności objętych wnioskiem działek znajdują w istocie potwierdzenie w samej treści powołanego aktu własności ziemi - jako wyniku postępowania uwłaszczeniowego. Akt ten uprawomocnił się bowiem, a następnie przez ponad 40 lat nikt nie próbował - a w każdym razie nie wykazano tego - nabyć czy to przez uwłaszczenie, czy też przez zasiedzenie pozostałego udziału w prawie własności tych działek, co racjonalnie - zgodnie choćby z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania Natomiast wobec cofnięcia przez wnioskodawcę wniosku co do działki nr (...) już w toku postępowania, wobec jednocześnie braku zgody pozostałych uczestników na to cofnięcie Sąd Rejonowy oddalił wniosek w tym zakresie jako nieudowodniony. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 kpc . Apelację od powyższego postanowienia wniosły uczestniczki A. W. oraz B. K.

(2). Zaskarżając go w całości wnosiły o jego uchylenie i oddalenie wniosku. Pełnomocnik uczestniczek sprecyzował zarzut apelacji w ten sposób, że podniósł zarzut naruszenia art. 1 ust 2 ustawy z dnia 25.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz.U. Nr 27, poz. 250 ze zm.). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja jest zasadna. W sprawie niniejszej Sąd I instancji dokonał kontroli merytorycznej prawomocnej decyzji administracyjnej – aktu własności ziemi ON- (...) , z dnia 30.07.1975 r., wydanej przez Naczelnika Gminy w G. . Otóż w/w decyzją stwierdzono, że K. P.

(2)i jego żona S. P. na podstawie ustawy z dnia 26 października 197l r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 197l r., nr 27, poz. 250) nabyli prawo własności spornych działek w części 2/3 z dniem 4 listopada 1971 r. Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji przyznał w/w K. i S. małżonkom P. pozostałą 1/3 część spornych działek ( z wyjątkiem działki numer (...) , co do której wniosek oddalono ). W ten sposób Sąd Rejonowy dokonał zmiany prawomocnej decyzji administracyjnej do czego nie był uprawniony. Wejście w życie art. 63 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. Nr 107, poz. 464 ) wyłączyło bowiem możliwość podważania w jakikolwiek sposób ważności decyzji administracyjnych. Decyzja administracyjna a jest nią akt własności ziemi numer ON- (...) , wydany przez Naczelnika Gminy w G. nie mógł być zatem przedmiotem kontroli sądowej do czego w niniejszej sprawie doszło ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23.04.1998 r., w sprawie I CKN 635/97, Legalis Nr 336446 ). Dlatego i na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zaskarżone postanowienie zmieniono i orzeczono jak w sentencji. SSA w SO Arkadiusz Lisiecki SSO Paweł Hochman SSO Dorota Krawczyk