Sad powszechny, I C 398/17

(1), T. K. , Z. K.

(1), M. G. , A. S. i B. W. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę

1. oddala powództwo;
2. zasądza od powoda W. C. na rzecz każdego z pozwanych J. P. , B. J. , A. W.

(1), T. K. , Z. K.

(1), M. G. i B. W. kwotę 812,43 zł (osiemset dwanaście złotych 43/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Na oryginale właściwy podpis. Sygn. akt I C 398/17 UZASADNIENIE Powód - W. C. , wniósł przeciwko pozwanym: J. P. , B. J. , A. W.

(1), T. K. , Z. K.

(1), M. G. , B. W. , Z. K.

(2), A. Z. i A. S. pozew, w którym domagał się wydania wyroku o pomówienie jego osoby w sprawie karnej prowadzonej przed Sądem Rejonowym w S. pod sygn. akt (...) . W uzasadnieniu powód podał, iż pozwani zeznawali w sprawie karnej w charakterze świadków, pomimo że sami o zajściu nie mieli wiedzy, a dowiedzieli się o nim od B. W. , skutkiem czego powód został skazany na karę 3 lat pozbawienia wolności. Pismem z dnia 16 czerwca 2017 r. powód wyjaśnił, iż domaga się od pozwanych po 500 zł tytułem odszkodowania za fałszywe zeznania w sprawie (...) oraz przeprosin, a także sprostowania przez pozwanych swoich zeznań złożonych w sprawie karnej. Zażądał również by po zakończeniu niniejszego postępowania przekazać sprawę do wydziału karnego w celu ukarania tych osób za składanie fałszywych zeznań. (k.7) Wezwany do wskazania treści przeprosin i sprostowania, których złożenia domaga się od pozwanych, powód podał, iż żąda, by każdy z pozwanych złożył listownie na adres ZK C. przeprosiny o treści „Przepraszam za złożenie zeznań na Pana nie korzyść gdyż nie wiedziałem/wiedziałam nic na temat sprawy a dowiedziałem się/dowiedziałam się o od P. B. W. za to bardzo przepraszam”. Jeżeli chodzi o sprostowanie to powód wyjaśnił, iż żąda by pozwani sprostowali swoje zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym poprzez złożenie oświadczenia do akt sprawy (...) , gdzie wskażą, że zeznawali nieprawdę i o sprawie nic nie wiedzieli. Pozwani J. P. , B. J. , A. W.

(1), T. K. , Z. K.

(1), M. G. , B. W. w odpowiedzi na pozew wnieśli o oddalenie powództwa w całości jako oczywiście bezzasadnego oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (k. 191 i nast.). W uzasadnieniu pozwani podnieśli, że powód został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. na karę 3 lat pozbawienia wolności, co oznacza, że W. C. popełnił zarzucany mu czyn zabroniony, którego pokrzywdzonym był B. W. . Odwołując się do treści art. 11 k.p.c. , pozwani wskazywali na niedopuszczalność dokonywania przez sąd w postępowaniu cywilnym tych samych ustaleń, co do których zachodzi to związanie. Sąd Okręgowy w S. nie może więc badać, czy zeznania świadków w sprawie karnej były fałszywe i nakazywać im sprostowania tych zeznań. Skoro nie budzi wątpliwości, iż powód popełnił czyn zabroniony, którego ofiarą był B. W. to dochodzenie przez niego jako sprawcy czynu roszczeń w stosunku do pokrzywdzonego oraz świadków budzi uzasadnione zastrzeżenia i wino być postrzegane jako rażące nadużycie przez powoda prawa podmiotowego. Pozwani Z. K.

(2), A. Z. i A. S. nie złożyli odpowiedzi na pozew. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w S. odrzucił pozew w stosunku do Z. K.

(2), albowiem Z. K.

(2)zmarł przed złożeniem pozwu (k. 160) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Przeciwko W. C. został wniesiony do Sądu Rejonowego w S. akt oskarżenia o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kk i art. 157 § 2 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. , o czyn z art. 281 kk , o czyn z art. 190 § 1 kk , o czyn z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 kk i o czyn z art. 191 § 2 kk . popełnione m.in. na szkodę B. W. . W toku postępowania przygotowawczego zeznania w charakterze świadków złożyli m.in. J. P. , B. J. , A. W.

(2), T. K. , Z. K.

(1), M. G. , A. Z. , A. S. . (bezsporne) W toku procesu W. C. złożył wniosek o dobrowolne poddanie się karze i wydanie wyroku skazującego, który to wniosek Sąd uwzględnił w całości uznając, iż wina W. C. i okoliczności popełnienia zarzucanych mu przestępstw nie budzą wątpliwości. I tak wyrokiem z dnia 4 grudnia 2015 r. W. C. został uznany za winnego tego że: - w dniu 11 lutego 2015 r. w S. , uderzając nożem o ostrzu o długości ok. 7 cm w okolice podżebrza lewego usiłował spowodować u B. W. chorobę realnie zagrażającą życiu, zamierzonego celu nie osiągając z uwagi na rodzaj odzieży w jaką był ubrany B. W. , przy czym w wyniku zadanego urazu B. W. doznał obrażeń ciała w postaci rany kłutej podżebrza lewego naruszając czynności narządu ciała na okres czasu nie dłuższy niż 7 dni tj. przestępstwa z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kk i art. 157 § 2 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk ; - w dniu 9 lutego 2015 r. w S. , działając w celu utrzymania się w posiadaniu zabranej ze sklepu (...) przy ul. (...) rzeczy w postaci butelki whisky m-ki L. o pojemności – 0,5 litra i wartości 84,99 zł bezpośrednio po dokonaniu kradzieży tej rzeczy, użył wobec pracownika ochrony sklepu (...) przemocy w postaci uderzenia pięścią twarz, tj. za przestępstwo z art. 281 kk ; - w dniu9 lutego 2015 r. w S. wypowiadając słowa „i tak zginiesz” groził B. W. pozbawieniem życia, wzbudzając w nim uzasadnioną obawę spełnienia groźby tj. przestępstwa z art. 190 § 1 kk ; - w dniu 11 lutego 2015 r. w S. , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu, wypowiadając dwukrotnie słowa „ i tak cię zabiję” groził B. W. pozbawieniem życia, wzbudzając w nim uzasadnioną obawę spełnienia groźby tj. o czyn z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 12 kk ; - w dniu 14 lipca 2014 r. w P. w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w postaci wynagrodzenia za pracę, poprzez przesłanie wiadomości SMS groził A. L. pozbawieniem życia tj. przestępstwa z art. 191 § 2 k.k. Za powyższe czyny W. C. został skazany m.in. na karę łączną 3 lat pozbawienia wolności. (bezsporne, nadto dowód: wyrok i uzasadnienie sporządzone w sprawie (...) Sądu Rejonowego w S. ). Sąd zważył, co następuje: Powód kierując swoje roszczenie przeciwko pozwanym stał na stanowisku, że pozwani składając w sprawie karnej, w ocenie powoda, fałszywe zeznania doprowadzili do skazania go na karę 3 lat pozbawienia wolności. Na gruncie niniejszej sprawy istotne znaczenie należy przypisać temu, iż W. C. został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt (...) za przestępstwa w nim wskazane, a popełnione m.in. z pokrzywdzeniem B. W. (jednego z pozwanych w niniejszej sprawie). Sąd cywilny jest bowiem , zważywszy na uregulowania zawarte w art. 11 k.p.c. , związany ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku co do popełnienia przestępstwa, czyli okolicznościami składającymi się na jego stan faktyczny znajdującymi się w sentencji, tj. osobą sprawcy, przedmiotem przestępstwa, czynem przypisanym oskarżonemu, czasem i miejscem jego popełnienia, a także i osobą nim pokrzywdzoną, o ile należy do znamion przedmiotowych konkretnego przestępstwa (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 5 grudnia 2008 r., (...) , Lex (...) ; 14 kwietnia 1977 r., (...) ). Sąd, rozpoznając sprawę cywilną, nie może więc dokonywać jakichkolwiek własnych ustaleń co do wyżej wskazanych okoliczności i musi przyjąć, iż skazany ( tu powód) popełnił przestępstwa przypisane mu wyrokiem karnym. W. C. nie kwestionował, że dopuścił się przestępstw przeciwko B. W. , za które został prawomocnie skazany. Podnosił też, iż jego celem nie jest podważenie w niniejszym postępowaniu prawomocnego wyroku karnego. Swoje powództwo opierał na twierdzeniu, że został prawomocnie skazany, albowiem świadkowie złożyli fałszywe zeznania. W istocie więc jego zarzuty dotyczą postępowania dowodowego w sprawie karnej. Tymczasem skoro sąd cywilny, jak to już wyjaśniono, nie może, z uwagi na treść art. 11 k.p.c. , dokonywać ustaleń sprzecznych z wydanym w sprawie karnym wyrokiem skazującym, to nie może prowadzić w tym zakresie postępowania dowodowego, a tym bardziej dokonywać odmiennej, niż to uczynił sąd karny, oceny dowodów, w szczególności co do wiarygodności zeznań świadków. Uszło jednocześnie uwadze powoda, że wyrok skazujący W. C. został wydany w trybie art. 338a kpk , a więc w wyniku uwzględnienia przez sąd karny jego wniosku o dobrowolne poddanie się karze i wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego . Sąd karny nie prowadził więc postępowania dowodowego. Podstawę skazania stanowiło złożenie wniosku przez oskarżonego W. C. o dobrowolne poddanie się karze i wydanie wyroku skazującego oraz uznanie przez sąd karny, że sprawstwo i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości, zatem zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. W sytuacji przyznania się przez powoda (oskarżonego w sprawie karnej) do popełnienia przestępstwa, a co więcej, złożenia przez niego wniosku o wydanie wyroku skazującego, niezrozumiałe jest kierowanie przez niego aktualnie jakichkolwiek roszczeń przeciwko pozwanym opartych na argumentacji, iż został przez nich pomówiony w sprawie karnej, co doprowadziło do jego skazania. W tym miejscu, wskazać należy, iż chociaż powód zarzuca pozwanym pomówienie go w sprawie karnej, złożenie fałszywych zeznań, to jednak nie konkretyzuje tych twierdzeń w żaden sposób. Zdaje się, iż powód pomówień tych upatruje w tym, że pozwani zeznawali przeciwko niemu w sprawie karnej, mimo że nie byli bezpośrednimi świadkami zdarzenia. Jednocześnie, co jest kuriozalne, pozwem opartym na tej argumentacji, powód objął B. W. – osobę bezpośrednio pokrzywdzoną przestępstwami, za które powód został skazany. Wyjaśnić więc powodowi należy, iż zeznanie o tym czego nie widziało się a co usłyszało się, czy z innych źródeł dowiedziało, nie jest równoznaczne z pomówieniem, czy złożeniem fałszywych zeznań. Uwagi te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a czynione są jedynie tytułem wyjaśnień. Podsumowując, powód w niniejszym procesie domaga się zasądzenia od pozwanych odpowiednich kwot, nakazania złożenia przeprosin i sprostowania zeznań złożonych w sprawie karnej, twierdząc iż został przez pozwanych pomówiony, że pozwani złożyli fałszywe zeznania. By jego powództwo mogło zostać uwzględnione, rzeczą powoda było wykazanie, iż takie działanie pozwanych w istocie miało miejsce, że w skutek tych działań naruszone zostały dobra osobiste powoda, że doznał on szkody, a nadto wykazanie dalszych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych. Powyższe jednak, poza samymi twierdzeniami powoda nie znalazło odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. To, że powód uważa, iż został pomówiony, nie oznacza że te zarzuty są zasadne i jest niewystarczające do uwzględnienia powództwa. Argumentacja powoda sprowadza się w istocie do kwestionowania prawomocnego wyroku karnego którym został skazany, co jak już wyżej wskazano, z uwagi na treść art. 11 k.p.c. nie jest możliwe w postępowaniu cywilnym. Skazujący powoda wyrok karny nie został wzruszony, powód też nie dysponuje wyrokami skazującymi pozwanych za złożenie fałszywych zeznań. Postępowanie cywilne o naruszenie dóbr osobistych, nakazanie i zapłatę nie służy zaś stwierdzeniu, że pozwani popełnili przestępstwo złożenia fałszywych zeznań. Z uwagi więc na treść prawomocnego wyroku karnego, którym powód został skazany za popełnienie przestępstw przeciwko B. W. przy uwzględnieniu, iż wyrok ten wydany został w wyniku uwzględnienia wniosku W. C. o dobrowolne poddania się karze i wydanie wyroku skazującego, a także wobec niewykazania przez powoda jakiejkolwiek szkody, powództwo powoda oparte na twierdzeniu, że pozwani (a świadkowie i pokrzywdzony w postępowaniu karnym) w wyniku fałszywych zeznań doprowadzili do skazania powoda, należało jako oczywiście bezzasadne oddalić. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 6 kc i art. 11 k.p.c. orzekł jak w pkt. 1 sentencji. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku powoda o odroczenie rozprawy motywowane tym, iż nie otrzymał odpisu odpowiedzi na pozew. Powodowi udostępnione zostały akta sprawy i powód zapoznał się z nimi w całości w dniu 21 lutego 2018 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem (k.222) i co przyznał na rozprawie w dniu 26 lutego 2018 r. (k. 223). Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że wydając zarządzenie o doręczeniu powodowi odpisu odpowiedzi na pozew, nie zakreślił powodowi żadnego terminu, ani nie zobowiązywał powoda do ustosunkowania się do jego treści, przedstawienia ostatecznego stanowiska w sprawie (k. 196). Powód został doprowadzony na rozprawę dniu 26 lutego 2018 r., miał możliwość wypowiedzenia się i ustosunkowania do podnoszonych w odpowiedzi na pozew twierdzeń. W tych okolicznościach odroczenie rozprawy nie służyłoby zapewnieniu powodowi jego gwarancji procesowych, a jedynie powodowałoby niepotrzebną zwłokę w rozpoznaniu niniejszej sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. 2 wyroku, stosownie do wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Wprawdzie powód został postanowieniem tutejszego sądu całkowicie zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych, jednakże zwolnienie to stosownie do treści art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie zwalnia powoda od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 102 k.p.c. i nieobciążania powoda kosztami należnymi pozwanym. Aktualna sytuacja życiowa i finansowa powoda związana z faktem odbywania przez niego kary pozbawienia wolności nie uzasadnia sama przez się zastosowania powyższego przepisu. Osadzenie powoda w zakładzie karnym stanowi konsekwencję popełnienia przez niego przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu. Pokrzywdzonym ich popełnieniem jest jeden z pozwanych w niniejszej sprawie. Sam fakt odbywania kary pozbawienia wolności nie zwalnia powoda z dokonania oceny zasadności występowania na drogę postępowania sądowego, w tym z konieczności liczenia się z konsekwencjami przegrania sporu także w zakresie kosztów procesu. Stąd też, Sąd, na podstawie art. 98 § 1i § 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. zasądził od powoda na rzecz każdego z pozwanych: J. P. , B. J. , A. W.

(1), T. K. , Z. K.

(1), M. G. i B. W. kwotę 812,43 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 810 zł ustalone w oparciu o § 2 pkt 1 i § 8 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz. U. 2018.265) oraz stosowny ułamek opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - 2,43 zł (17 zł : 7). Na oryginale właściwy podpis.