Sad powszechny, I CG-G 7/13

Sygnatura akt I CG-G 7/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 12 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w K. (...) Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Krzyżak Protokolant: st.sekr.sąd. Dorota Wróbel po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. w K. (...) sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w K. przeciwko R. A. i K. A. o ograniczenie prawa własności

1. Zobowiązuje pozwanych do złożenia oświadczenia woli następującej treści: „ R. i K. małżonkowie A. zezwalają powodowi (...) S.A. z siedzibą w K. na korzystanie (związane z eksploatacją węgla brunatnego na odkrywce J. II B) z części nieruchomości pozwanych, tj. powierzchni 4,22 ha, z działki oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o powierzchni całkowitej 9,59 ha, położonej w obrębie W. gmina K. (dla której Sąd Rejonowy w K. (...) prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ) przez okres: od 1.01.2017 r. do 31.08.2020 r. w stosunku do części nieruchomości o powierzchni 2,15 ha położonej w południowej części działki, wzdłuż granic zachodniej działki w odległości 29 metrów od granicy południowej na długości 109 metrów oraz wzdłuż granicy wschodniej w odległości 131 metrów od granicy południowej na długości 184 metrów, od 1.10.2019 r. do 31.08.2020 r. w stosunku do części nieruchomości o powierzchni 2,07 ha położonej wzdłuż południowej granicy działki na długości 29 metrów wzdłuż granicy zachodniej działki oraz na długości 131 metrów wzdłuż granicy wschodniej działki, za wynagrodzeniem w kwocie 24.549,58 zł (dwadzieścia cztery tysiące pięćset czterdzieści dziewięć złotych 58/100) płatnym przez powoda na rzecz pozwanych w następujący sposób: - kwota 7.576,60 zł płatna do 30.09.2017 r., - kwota 2.610,10 zł płatna do 30.09.2018 r., - kwota 7.576,60 zł płatna do 30.09.2019 r., - kwota 6.786,28 zł płatna do 30.09.2020 r.
2. Nie obciąża pozwanych kosztami procesu.
3. Zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w K. (...) na rzecz adwokata E. S. , Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 4.428 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanym z urzędu. SSO Małgorzata Krzyżak Sygn. akt I CG-G 7/13 UZASADNIENIE Powódka Kopalnia (...) S.A. w K. wniosła pozew przeciwko pozwanym K. i R. małżonkom A. o ograniczenie prawa własności poprzez umożliwienie powódce korzystanie na cel związany z eksploatacją węgla brunatnego na odkrywce J. II B z części o powierzchni 4,22 ha nieruchomości stanowiącej własność pozwanych oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o powierzchni całkowitej 9,59 ha położonej w obrębie W. gmina K. , posiadającej urządzoną w Sądzie Rejonowym w K. (...) księgę wieczystą (...) przez okres: - od 01.01.2014r. do 31.08.2020 r. w stosunku do części nieruchomości o pow. 2,15ha, położonej w południowej części działki, wzdłuż zachodniej granicy działki w odległości ok. 29 metrów od granicy południowej na długości ok. 109 metrów oraz wzdłuż granicy wschodniej w odległości około 131 metrów od granicy południowej na długości około 184 metrów, - od 01.10.2019r. do 31.08.2020r. w stosunku do części nieruchomości o pow. 2,07ha, położonej wzdłuż południowej granicy działki na długości około 29 metrów wzdłuż zachodniej granicy działki oraz na długości około 131 metrów wzdłuż granicy wschodniej działki o ustalenie wysokości jednorocznego wynagrodzenia za powyższe ograniczenie prawa własności oraz o zasądzenie na rzecz powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu żądania powódka podała, że prowadzi działalność górniczą na podstawie koncesji, a część nieruchomości pozwanych przewidziana została w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta K. pod eksploatację węgla brunatnego oraz pod budowę urządzeń infrastruktury. Od maja 2012r. powódka prowadzi z pozwanymi rokowania w celu ustalenia warunków nabycia nieruchomości objętej pozwem lecz strony nie doszły do porozumienia, bowiem pozwani nie wyrażają zgodny ani na sprzedaż ani na udostępnienie nieruchomości na cele związane z działalnością kopalni. W piśmie z dnia 21.12.2016r. powódka sprecyzowała żądanie pozwu wnosząc o ograniczenie prawa własności pozwanych wobec części gruntów o pow. 2,15ha na działce o nr (...) od 01.01.2017r., a nie jak wskazywała pierwotnie od 01.01.2014r., za wynagrodzeniem w łącznej kwocie 24.549,58 zł za lata 2017-2020 (k. 306-307). Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Podnieśli, że powódka ma na uwadze tyko swój własny zysk. Wyłączenie spod działalności rolniczej części ich gospodarstwa o pow. ok. 4 ha wpłynie niekorzystanie na dochodowość całego gospodarstwa i przyczyni się do jego degradacji. Nadto podnieśli, że po upływie okresu ograniczenia własności w 2020r. powrót do stanu poprzedniego nie będzie możliwy ze względu na szkodliwy, pokopalniany wpływ działalności powódki na późniejszą rekultywację tych terenów oraz zarzucali powódce brak szczegółowości i niejednoznaczność w prowadzonych dotychczas negocjacjach (k.50-55). Pozwany R. A. na rozprawie w dniu 25.11.2013r. oświadczył, iż nie rozważał i nie rozważa wniosku o wykup nieruchomości i chce aby powódka odstąpiła od działalności górniczej na jego gruntach (k.68). Postanowieniem z dnia 10.03.2014r. Sąd Okręgowy w K. (...) udzielił powódce zabezpieczenia zezwalając na zajęcie południowej części nieruchomości stanowiącej własność pozwanych, położonej w miejscowości W. , gm. K. oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) , posiadającej urządzoną w Sądzie Rejonowym w K. (...) księgę wieczystą (...) , od południowej granicy po zachodniej stronie w/w nieruchomości w odległości około 29 m od drogi, pas gruntu o szerokości ok.109 metrów oraz od południowej granicy po wschodniej stronie działki w odległości około 131 metrów od drogi, pas gruntu o szerokości 184 metrów – pod budowę urządzeń infrastruktury technicznej, począwszy od 1.04.2014r., oddalając wniosek w pozostałej części (k.101-104). Postanowieniem z dnia 10.11.2015r. Sąd Okręgowy w K. (...) zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron, z uwagi na prowadzone przez strony negocjacje (k.248). Postanowieniem z dnia 17.06.2016r. postępowanie zostało podjęte z wniosku powódki z dnia 07.06.2016r., z uwagi na bezskuteczność negocjacji (k.257). Sąd ustalił, co następuje: Powódka prowadzi działalność górniczą na podstawie koncesji nr (...) z dnia 26.08.1994r. oraz decyzji Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 08.06.1998r. (k.35-38). Pozwani K. i R. małż. A. są właścicielami nieruchomości gruntowej zabudowanej i niezabudowanej o łącznej pow. 13.97,00ha, położonej we wsi W. – gm. K. o nr ewidencyjnych działek (...) , dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w K. (...) księga wieczysta o nr (...) (k.23-26). Działka o nr ewidencyjnym (...) o łącznej pow. 9,59ha stanowi nieruchomość rolną zabudowaną. Gospodarstwo rolne pozwanych nastawione jest na produkcję mleka (k.144), produkcję roślinną buraka cukrowego (k.136) jęczmienia, kukurydzy i pszenicy (k.183). Pozwani zamierzają docelowo przepisać całe gospodarstwo rolne, w tym działkę o nr (...) swojemu synowi D. A. (k.197). W dniu 23.06.2014r. D. A. złożył do (...) Biuro Powiatowe w K. wniosek o przyznanie pomocy finansowej w wysokości 100.000 zł w ramach programu - „Ułatwianie startu młodym rolnikom” (k.216). Na podstawie (...) S.A. w K. Odkrywka J. (...) (Część Podstawowa), zatwierdzonego decyzją Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z dnia 31.12.2002r. oraz na podstawie Planu (...) (Część Szczegółowa na okres 01.01.2012r. – 31.12.2014r.), zatwierdzonego decyzją Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z dnia 30.11.2011r. działka o nr (...) w części południowej o powierzchni 2,07ha przewidziana została pod eksploatację węgla brunatnego począwszy od 01.10.2019r. do 31.12.2020r., a w części o pow. 2,15ha pod budowę infrastruktury związanej z odwodnieniem złoża począwszy od 01.04.2014r. do 31.12.2020r. (k.33-34 i k.39-40 w zw. z k.37-38). Poszerzenie granic wydobycia węgla brunatnego na podstawie zatwierdzonych (...) S.A. w K. dało podstawy do wprowadzenia zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla Gminy i Miasta K. . W związku z czym uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr (...) z dnia 15.11.2011r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta K. związanego z poszerzeniem granic eksploatacji Kopalni (...) S.A. , odkrywki J. (...) działka pozwanych oznaczona numerem ewidencyjnym (...) w części południowej przeznaczona została pod: - teren i obszar górniczy ( teren powierzchni eksploatacji ozn. symb. (...) ), - teren infrastruktury technicznej i obiektów budowlanych zakładu górniczego (ozn. symb. (...) ), - teren drogi publicznej - drogi zbiorowej, powiatowej i korytarza odstawy węgla wraz z infrastrukturą techniczną (ozn. symb. „ (...) ”),(k.10-22). Część północna działki o nr (...) w planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej w K. o nr (...) z dnia 08.11.2001r. przeznaczona została pod teren zabudowy mieszkaniowej z dopuszczeniem usług o charakterze nieuciążliwym ozn. symb. (...) . (...) MN i pod tereny rolne z dopuszczeniem zabudowy rolniczej, urządzeń infrastruktury technicznej, terenów zieleni i zalesień ozn. symb. (...) (k.22). Nieruchomość oznaczona numerem geodezyjnym (...) obręb W. gm. K. przewidziana jest w części o pow. 2,07 ha pod eksploatację górniczą przez O/ J. Po II B w IV kwartale 2019 r. W celu wcześniejszego przygotowania przedpola do eksploatacji konieczne jest zajęcie dodatkowej części nieruchomości o pow. około 2,15 ha, która przeznaczona będzie pod infrastrukturę techniczną (dwie linie 15kV K. – W. K. - W. , linie 39kV, linie 6kV, obiekty odwodnienia wgłębnego i powierzchniowego (studnie, rurociągi, tłocznie, rurociąg grawitacyjny) oraz zostanie przełożona droga powiatowa (k.6). W dniu 10.06.2010r. powódka zwróciła się do pozwanych o wyrażenie zgody na przeprowadzenie inwestycji budowlanej polegającej na przebudowie dwóch linii SN 15kV relacji (...) K. - (...) W. i (...) K. - (...) W. , kolidujących z postępem pierwszego frontu nadkładowego na odkrywce J. , przebiegających przez działkę o nr (...) , stanowiącą własność pozwanych. Pozwani nie wyrazili zgody (k.32). Podobne żądanie powódka wystosowała do pozwanych w dniu 22.11.2012r. i w dniu 11.01.2013r. Pozwani ponownie nie wyrazili zgody na przebudowę linii średniego napięcia (k.30, k.29). W dniu 29.05.2012r. powódka zwróciła się do pozwanych o wyrażenie zgody na przeprowadzenie na działce o nr (...) dwóch linii 15kV kablowych ziemnych, dwóch linii 30kV kablowych napowietrznych wraz z liniami teletechnicznymi na północ od projektowanej drogi (...) w pasie 20m. Pozwani nie wyrazili zgody na przeprowadzenie inwestycji (k.31). Z uwagi na postęp robót górniczych zaistniała konieczność uzyskania zgody pozwanych na przeprowadzenie inwestycji związanych z budową bariery studni, zasilaniem energetycznym oraz odprowadzeniem wód kopalnianych wodociągami. W związku z powyższym w dniach 25.06.2013r. i 08.07.2013r. powódka zwróciła się do pozwanych o wyrażenie zgody na przeprowadzenie inwestycji usytuowanych na działce o nr (...) , polegających na budowie dwóch linii SN 15kV kablowych ziemnych, budowie dwóch linii 30kV napowietrznych ziemnych wraz z podwieszaną linią teletechniczną, budowie linii 6 kV napowietrzno-kablowej wraz z liniami kablowymi ziemnymi nn i sterowniczymi do zasilania bariery odwodnienia, budowie dwóch studni głębinowych, budowie rurociągu grawitacyjnego ᴓ900 i dwóch rurociągów tłocznych ᴓ800, pasa komunikacyjnego, przebudowie drogi powiatowej 3180 wraz z przebudową kabli (...) S.A. Powódka złożyła pozwanym również propozycję nabycia części nieruchomości pozwanych części działki o nr (...) o pow. 4,22ha za kwotę 179.389 zł, zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego R. S. z dnia 28.05.2013r. Pozwani nie wyrazili zgody na propozycję powódki (k.27 i k.28). Powódka zaproponowała pozwanym również sprzedaż przyległej do ich nieruchomości działki o nr (...) o pow. 5,20ha w ramach transakcji zamiennej. Strony w trakcie niniejszego procesu sporządziły w dniu 08.07.2015r. protokół z negocjacji. Strony uzgodniły, że pozwani sprzedadzą powódce część nieruchomości o nr działki (...) o pow. 3,4597ha za proponowaną kwotę 155.752 zł, w zamian za co nabędą od powódki część działki o nr ewidencyjnym (...) o pow. ok. 5,0456ha za cenę 148.326 zł. Nadto powódka zobowiązała się do zapłaty wynagrodzenia w kwocie 12.459,25 zł za korzystanie z części nieruchomości o pow. ok. 2,15ha w okresie od dnia jej wydania na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w K. (...) z dnia 10.03.2014r. do dnia zawarcia ostatecznej umowy zamiany nieruchomości (pkt. 6 i 7 protokołu – k.242). Nadto pozwany R. A. oświadczył, iż do dnia 15.09.2015r. przeniesie własność nieruchomości objętej negocjacjami na rzecz swojego syna D. A. , który to zobowiązał się po uzyskaniu tytułu własności nieruchomości do zawarcia z powódką umowy zamiany w sposób opisany w pkt. 6 i 7 protokołu do dnia 31.10.2015r. (pkt. (...) i 9 protokołu – k.242). Dodatkowo pozwany R. A. zastrzegł się, iż w przypadku nie przeniesienia własności nieruchomości o nr (...) na rzecz swojego syna do dnia 15.09.2015r. zobowiązuje się do zawarcia z powódką umowy zamiany do dnia 31.10.2015r. (pkt. 10 protokołu – k.242-242v). Pozwani wyrazili zgodę na wejście przez powódkę na część działki o nr (...) celem realizacji inwestycji tj. budowy linii 15kV za odszkodowaniem (pkt. 12 protokołu – k.243). Powódka pismem z dnia 24.07.2015r. oświadczyła, że cofnie niniejszy pozew w sytuacji zawarcia przez strony umowy sprzedaży zgodnie z treścią protokołu z dnia 08.07.2015r. (k.240). Do zawarcia umowy sprzedaży nie doszło z uwagi na zmianę stanowiska pozwanych (k.251). Do chwili obecnej powódka nie zajęła nieruchomości pozwanych, którzy do daty wydania wyroku cały czas prowadzą działalność rolniczą na działce o nr (...) (przyznane przez strony). Na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego ustalono, że działka o nr (...) o pow. 4,22ha, wyłączona spod produkcji roślinnej na cele wydobywcze kopalni, przyniosłaby pozwanym w latach 2017-2020 dochód w łącznej wysokości 24.549,58 zł, z czego kwotę 7.576,60 zł pozwani uzyskaliby z tytułu uprawy buraka cukrowego za 2017r., kwotę 2.610,10 zł z tytułu uprawy pszenicy za 2018r., kwotę 7.576,60 zł z tytułu uprawy buraka cukrowego za 2019r. oraz kwotę 4.249 zł z tytułu uprawy pszenicy i kwotę 2.537,28 zł z tytułu uprawy buraka za 2020r. Zmniejszenie powierzchni gospodarstwa w latach 2017-2020 nie będzie miało wpływu na rozpoznanie wniosku D. A. o pomoc finansową (dowód: opinia biegłego L. K. z dnia 30.11.2016r.). Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie : informacji z dnia 16.07.2013r. wraz z mapą (k.6-7), koncesji nr (...) z dnia 26.08.1994r. (k.35-36), decyzji Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 08.06.1998r. (k.37-38), decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z dnia 30.11.2011r. (k.40) i z dnia 30.12.2002r. (k.34), zatwierdzającej Plan (...) Odkrywki J. (k.39 i k.33), wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów wraz z mapą (k.8v-9), uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia 15.11.2011r. (k.10-20), pisma Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia 15.01.2013r. wraz z mapą (k.20-21), odpisu księgi wieczystej dla nieruchomości o nr (...) (k.23-26), protokołów uzgodnień z dnia 25.06.2013r., 08.07.2013r., 11.11.2013r., 22.11.2012r., 29.05.2012r. i z 10.06.2010r. (k.27-32), protokołu z negocjacji z dnia 08.07.2015r. (k.241-243), umowy dostawy buraków w roku 2014 (k.136-143), umowy kontraktacji mleka z dnia 31.11.2006r. (k.144-147), opinii biegłego L. K.