Sygn. akt XI Ka 1027/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2013r. Sąd Okręgowy w Lublinie w XI Wydziale Karnym-Odwoławczym w składzie : Przewodniczący: SSO Arkadiusz Śmiech Sędziowie: SO Włodzimierz Śpiewla SO Ewa Bogusz-Patyra-spr. Protokolant: prot. Małgorzata Purc przy udziale Prokuratora Ewy Stelmach po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy Z. O. , W. O. , J. O. oskarżonych z art. 158 § 1 kk i in. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt VII K 932/12 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonych Z. O. , W. O. i J. O. przekazuje Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej do ponownego rozpoznania. Sygn. akt XI Ka 1027/13 UZASADNIENIE Z. O. i W. O. oskarżeni zostali o to, że: w dniu 29 maja 2012 roku w M. , powiatu (...) , województwa (...) , działając wspólnie i w porozumieniu wzięli udział w pobiciu P. O. , w ten sposób, że uderzali ją rękoma i kopali po całym ciele, narażając ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub art. 157 § 1 k.k. , tj. o przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. J. O. oskarżony został o to, że: w dniu 29 maja 2012 roku w M. , powiatu (...) , województwa (...) , działając w celu wywarcia wpływu na świadka składającego zeznania w sprawie prowadzonej przez Komendę Miejską Policji w B. w sprawie RSD 842/12 wziął udział w pobiciu P. O. w ten sposób, że uderzał ją rękoma i kopał po całym ciele, narażając ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub art. 157 § 1 k.k. , tj. o przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 245 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2013 roku oskarżonych Z. O. , W. O. i J. O. uznał za winnych dokonania zarzucanych im czynów opisanych aktem oskarżenia i skazał Z. O. i W. O. na mocy art. 158 § 1 k.k. na kary po 10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności, zaś J. O. na mocy art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 245 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , przyjmując za podstawę wymiaru kary art. 245 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. , art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonych wobec wszystkich oskarżonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby lat 2 (dwóch); na mocy art. 71 § 1 k.k. orzekł wobec Z. O. i W. O. po 40 (czterdzieści) stawek dziennych grzywny, zaś wobec J. O. 50 (pięćdziesiąt) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych każda; zasądził na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonych Z. O. i W. O. po 220 złotych, zaś od J. O. 230 złotych tytułem opłaty i po 191,46 złotych od każdego z oskarżonych tytułem zwrotu poniesionych wydatków. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonych . Zaskarżył powyższy wyrok w całości na korzyść oskarżonych, zarzucając:
- obrazy przepisów prawa materialnego w szczególności art. 158 § 1 k.k. poprzez błędną kwalifikację czynu zarzucaną wszystkim oskarżonym, gdyż ocena zebranego materiału dowodowego i uchybień procesowych nie dają podstawy do zastosowania kwalifikacji zarzucanego im występku a także obrazę tego przepisu poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy ani z opisu czynu przypisanego skazanym, ani z ustaleń faktycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku nie wynika, aby oskarżeni narazili swym zachowaniem pokrzywdzoną na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo następnie skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub art. 157 § 1 k.k. ;
- obrazy przepisów prawa materialnego w szczególności art. 245 k.k. zastosowanego wobec J. O. i skazania go za ten czyn, podczas gdy zarówno ocena materiału dowodowego jak i dokładna analiza strony przedmiotowej oraz podmiotowej tego występku w sposób zdecydowany prowadzą do wniosków odmiennych, stwierdzających brak podstaw do zastosowania takiej kwalifikacji zarzutu wobec tego oskarżonego;
- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść i rzutujący w konsekwencji na błędnie przyjętą kwalifikację prawną czynu, a polegający na uznaniu, że wszyscy oskarżeni brali udział w pobiciu P. O. z zamiarem narażenia jej na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo następstw przewidzianych w art. 156 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. , bez prawidłowego ustalenia stopnia niebezpieczeństwa, a w myśl art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. – dokładnie określonego w wyroku a więc ustaleniu zamiaru uczestników obejmujących działanie o charakterze walki i ich świadomości oraz ewentualnych skutków w postaci bezpośredniego zagrożenia dla życia lub w poważnym stopniu dla zdrowia człowieka – czego Sąd I instancji nie ustalił;
- błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść wyroku, poprzez oparcie przedmiotowych ustaleń na zeznaniach pokrzywdzonej P. O. i jej matki M. O. , które są z oskarżonymi w głębokim konflikcie oraz osób związanych z pokrzywdzonymi więzami przyjacielskimi, które to osoby były bezpośrednio zainteresowane przebiegiem niniejszego postępowania a w szczególności przypisania oskarżonym sprawstwa w zakresie zarzucanych im czynów – pomimo istnienia wielu niespójności tych zeznań, zarówno z wyjaśnieniami oskarżonych jak i innych świadków, nie zainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy jak i pominięcie problemu złości – a wręcz nienawiści pokrzywdzonej do oskarżonego Z. O. – ojca jej dziecka, który nie chciał się z nią związać – co w znaczny sposób wpływało na ich postawę, jak i wiarygodność zeznań w zakresie oskarżenia;
- rażące naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. , które miało istotny wpływ na treść wyroku, poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości i niespójnych zeznań pokrzywdzonej P. O. i M. O. , na niekorzyść oskarżonych;
- rażącego naruszenia art. 7 k.p.k. w zw. z art. 172 k.p.k. które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez przekroczenie, w zakresie ustalenia sprawstwa wszystkich trzech oskarżonych, zasady swobodnej oceny dowodów, podejście tej oceny w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, w sposób wykluczający możliwość ustalenia prawdy obiektywnej, a polegający na nieuzasadnionej i nie popartej dowodami odmowie wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonych, popartych zeznaniami innych świadków, które tworzą logiczną całość oraz niezasadnym przyjęciu ich działania jako bezprawne – wyłącznie na podstawie odmiennych i niespójnych początkowych zeznań pokrzywdzonej i jej matki M. O. – w zakresie ich spostrzeżeń co do sposobu zadawania ciosów przez oskarżonych, doznanych obrażeń i przebiegu rzekomego zdarzenia, podczas gdy pozostałe dowody w jednoznaczny sposób podważyły winę oskarżonych;
- naruszenie zasad postępowania mianowicie samego art. 172 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia konfrontacji oskarżonych a pokrzywdzoną i M. O. , a także pokrzywdzoną ze świadkiem K. S. i P. K. na okoliczności przebiegu zdarzenia;
- rażące naruszenie procedury karnej, a w szczególności art. 170 § 1 i 2 k.p.k. poprzez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z nagrania rejestrującego przebieg zdarzenia objętego zarzutem, podczas gdy okoliczności sprawy winny być przez sąd wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości – tym bardziej, że oskarżony Z. O. nagranie takie posiadał i informował o tym sąd pierwszej instancji;
- rażące naruszenie przepisów prawa procesowego art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. ; art. 167 k.p.k. a wyrażające się w naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z nagrania fonicznego z przebiegu zdarzenia będącego przedmiotem sprawy – celem wyjaśnienia wszystkich jego okoliczności, a także nie ustosunkowanie się, w uzasadnieniu wyroku, do zeznań świadka P. K. , poprzez ich pominięcie oraz ogólnikowym, pobieżnym i dowolnym podejściu do zeznań K. S. , mającym na celu zdyskredytowanie ich z powodu odmienności treści jego zeznań w stosunku do zeznań pokrzywdzonej; a ponadto zaniechanie wezwania i przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy policji, którzy przyjechali na miejsce zdarzenia bezpośrednio po jego zaistnieniu, a które to zeznania mają kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy. Na zasadzie art. 437 § 2 k.p.k. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej VII Wydział Karny. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Analiza akt sprawy oraz lektura pisemnych motywów zaskarżonego wyroku w zestawieniu z zarzutami podniesionymi przez skarżącego prowadzi do wniosku o zasadności apelacji i konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy oskarżonych do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Instancyjna kontrola zaskarżonego wyroku wykazała, iż Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy art. 7 kpk , art. 410 kpk i art. 424 § 1 kpk . Słusznie bowiem podnosi skarżący, że Sąd Rejonowy ustalony stan faktyczny oparł na zeznaniach P. O. i M. O. , uznając je za prawdziwe ze względu na ich niezmienność i konsekwencję, podczas gdy ich relacje zawierają szereg wewnętrznych sprzeczności jak również są sprzeczne ze sobą i opinią biegłego wydaną na podstawie dokumentacji lekarskiej. Według P. O. wszystko działo się na oczach jej matki M. , która zajęła się dziećmi. J. O. miał w ręku kij o długości 1m, którym zaczął ją bić po głowie, po plecach, gdzie popadnie. W. O. uderzyła ją metalową łapką na pewno raz w głowę, bo miała bolesny guz. Z. O. kopał ją po całym ciele (k 7-8). Na rozprawie zeznała, że matka próbowała jej pomóc, ale Z. O. zaczął bić jej matkę. Twierdziła, że odeszła kawałek i wywróciła się, co widziała tylko jej matka i dzieci (k 73), podczas gdy w pierwszych zeznaniach wskazała, że Z. O. kopał ją po całym ciele- upadła na ziemię i się podnosiła. Przesłuchana w dniu 26 czerwca 2013r. zeznała, że Z. ją popychał, a jak upadła, to ją kopał. Matka była na podwórku z jej dziećmi, przybiegła z dzieckiem na rękach i próbowała jej pomóc
(96v). Tymczasem M. O. zeznała, że to Z. O. zaczął szarpać P. O. , do szarpaniny dołączyła się W. O. - trzymała w ręku metalowy pręt, którym biła jej córkę. Po krótkiej chwili dołączył do nich J. O. . Wtedy już przewrócili P. , bili ją rękami i kopali. O. bili ją po całym ciele. Jak zabierała córkę, to oni nadal ją bili. Przez cały czas tego zajścia W. O. biła P. tym metalowym przedmiotem trzymanym w ręku, a J. kijem, z którym przyszedł, natomiast Z. uderzał córkę pięściami (k 14v). Ona sama była uderzona raz przez J. O. . Podała też, że J. O. popchnął P. w kupę kamieni (k 107v). P. O. w pierwszych zeznaniach, które potwierdzała na rozprawie, wskazała, że straciła przytomność i upadła na ziemię (k 8). Przed Sądem przyznała, że była lekko ubrana, bo było gorąco (k 97).Twierdziła, że w karcie wypisu ze szpitala jest wpis świadczący o tym, że miała guzy i siniaki (k 97). M. O. także utrzymywała, że córka miała 3 guzy na głowie, miała siniaki na rękach (k 77v). Przeczy temu dokumentacja lekarska (k 9) oraz opinia biegłego (k 17), które to dowody w ocenie Sadu Rejonowego nie budzą wątpliwości w zakresie doznanych obrażeń i ich charakteru. Jak wynika z zapisu w karcie szpitalnego oddziału ratunkowego, P. O. zgłaszała w wywiadzie uraz głowy okolicy ciemieniowej. Stwierdzono otarcie naskórka, krwiak podskórny średnicy około 4 cm. Przytomności nie straciła (k 9). Zgodnie z opinią biegłego u P. O. stwierdzono otarcie skóry okolicy ciemieniowej lewej z krwiakiem podskórnym około 4 cm. (k 17). Ze względu na to, że Sąd Rejonowy procedując w sprawie niniejszej nie usunął wskazanych sprzeczności, a w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokonał mało wnikliwej oceny dowodów w sprawie tej zgromadzonych, obdarzając wiarą sprzeczne ze sobą dowody, wątpliwości musi budzić prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy. Sytuacja taka skutkować zatem musiała uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, co z uwagi na treść art. 436 kpk zwalnia Sąd Okręgowy z obowiązku odnoszenia się do pozostałych zarzutów odwoławczych. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe od początku. Przesłucha oskarżonych, o ile nie skorzystają oni z przysługującego prawa do odmowy złożenia wyjaśnień i udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, prawidłowo stosując art. 389 kpk . Szczegółowo przesłucha P. O. i M. O. , dążąc do precyzyjnego i chronologicznego odtworzenia przebiegu wydarzeń, pamiętając o treści art. 391 § 1 k.p.k. oraz mając na względzie poczynione wyżej uwagi. W razie zaistnienia ku temu przesłanek z art. 172 k.p.k. Sąd Rejonowy przeprowadzi konfrontacje. W zakresie zeznań pozostałych świadków może poprzestać na ich ujawnieniu zgodnie z art. 442 § 2 k.p.k. Nadto Sąd Rejonowy rozważy zasadność dopuszczenia dowodu z opinii Katedry i Zakładu (...) w L. celem wypowiedzenia się przez biegłych, czy stwierdzone u P. O. obrażenia ciała mogły powstać w okolicznościach podanych przez pokrzywdzoną i M. O. , czy też mogły być rezultatem upadku, który opisał w swych wyjaśnieniach J. O. (k 72v). Przeprowadzi dowody nieosobowe, zgodnie z przepisami kpk i ewentualnie inne dowody z urzędu lub na wniosek stron, których potrzeba wyłoni się w toku postępowania. Zgromadzony materiał dowodowy podda wnikliwej analizie. Oceny wszystkich dowodów dokona zgodnie z zasadami wiedzy, logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, w granicach określonych w art. 7 k.p.k. oraz respektując zasady wynikające z art. 4 k.p.k. Na tej podstawie ustali stan faktyczny, który podda właściwej ocenie prawnej. W razie potrzeby Sąd Rejonowy swoje stanowisko uzasadni, zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k. Z powyższych względów Sąd Okręgowy, na zasadzie art. 437 § 2 k.p.k. orzekł jak w wyroku.