Odpowiedzialność Skarbu Państwa oparta o powołane przepisy ma charakter odpowiedzialności deliktowej. Dla ustalenia jej istnienia konieczne jest zatem wykazanie wszystkich przesłanek odpowiedzialności deliktowej tj. zdarzenia sprawczego mającego postać bezprawnego i zawinionego działania lub zaniechania, szkody i związku przyczynowego między zdarzeniem sprawczym, a szkodą. Art.
uzależnia od przedsądu odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem aktu indywidualnego o charakterze władczym (prawomocne orzeczenie, ostateczna decyzja), w tym także, gdy wydanie aktu indywidualnego nastąpiło na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z prawem. Chodzi więc o przypadki, gdy wadliwy jest akt indywidualny (niezgodny z normami prawnymi) albo bezprawny jest akt normatywny, stanowiący podstawę wydania aktu indywidualnego. Z kolei art. 424 1b k.p.c. , który expressis verbis stanowi, że w wypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Zdarzeniem sprawczym na jakie powołują się w niniejszej sprawie powodowie miało być wydanie niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia w postaci wyroku zaocznego z dnia 25 sierpnia 2009r. w sprawie I C 440/09 Sądu Rejonowego w Gliwicach. Zgodnie z art. 442 1 § 1 zd. 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie termin ten rozpoczął bieg w dniu 11 września 2010r. tj. w dniu, w którym powodom doręczono odpis postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach z 24 sierpnia 2010 r. , w którym to postanowieniu odrzucono zażalenie powodów na rozstrzygniecie Sądu Rejonowego odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego w sprawie I C 440/09 i oddalono zażalenie na rozstrzygniecie w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu. Z tą bowiem chwilą powodowie powzięli informację, iż wyrok zaoczny w sprawie I C 440/09 Sądu Rejonowego w Gliwicach jest prawomocny, co jest zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy jednoznaczne z faktem powzięcia wiadomości o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Trzyletni termin przedawnienia roszczenia upłynął zatem z dniem 11 września 2013r. Powództwo wniesione zostało w dniu 22 lipca 2015r. (data stempla pocztowego na kopercie), a zatem po upływie terminu przewidzianego w art. 442 1 § 1 zd. 1 k.c. Podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia okazał się zatem zasadny , choć Sąd przyjął odmienną niż pozwany (korzystniejszą dla powodów) datę początkową jego biegu. Przedstawioną w na rozprawie w dniu 3 marca 2016r. argumentację strony powodowej co do początku biegu przedawnienia trudno uznać za trafną, uzależnia ona bowiem rozpoczęcie biegu tego terminu od powzięcia przez powodów informacji o sposobie doręczenia wypowiedzenia umowy najmu, którą to informację powodowie mieli powziąć na podstawie pisma (...) doręczonego im 24 sierpnia 2013r. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że powodowie w niniejszej sprawie dochodzą swoich roszczeń od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gliwicach, nie zaś od Gminy G. , a zatem wiążą doznanie szkody z działaniem Sądu Rejonowego w Gliwicach (wydaniem wyroku zaocznego w sytuacji braku przesłanek do jego wydania), nie zaś z działaniem Gminy G. . Ponadto, skoro powodowie twierdzą , że nie doręczono im skutecznie wypowiedzenia umowy najmu (co w świetle dokumentów zgromadzonych w sprawie I C 440/09 jest wątpliwe) oraz twierdzą, ze nie odebrali przesyłki zawierającej wypowiedzenie osobiście, to o tej okoliczności przecież musieli wiedzieć, a pismo (...) nie wnosi w tej kwestii niczego nowego. Na marginesie należy zauważyć, ze potwierdzenie odbioru wypowiedzenia umowy najmu znajduje się w aktach I C 440/09, powodowie mogli zatem dokonać ustaleń w zakresie tego doręczenia na podstawie akt, bez pisemnych wyjaśnień (...) . W tej sytuacji wobec skutecznie podniesionego zarzutu przedawnienia powództwo podlega oddaleniu. Niezależnie od tego Sąd nie dopatrzył się bezprawności działania w czynnościach Sądu Rejonowego w Gliwicach zmierzających do wydania wyroku zaocznego. Za orzeczenie niezgodne z prawem uznaje się orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, a więc stanowiące „oczywistą i rażącą obrazę prawa" . Wadliwość orzeczenia powinna być oczywista i nie wymagać głębszej analizy prawniczej Z całą pewnością w realiach niniejszej sprawy do takiej sytuacji nie doszło. Sąd Rejonowy wydając wyrok zaoczny dysponował dowodem doręczenia powodom wypowiedzenia umowy najmu, które nastąpiło co prawda do rąk. J. S. , jednak bez podniesienia stosownego zarzutu dotyczącego nieprawidłowości doręczenia, nie budzi żadnych wątpliwości. Do pozwu dołączono również odwołanie powodów od wypowiedzenia, co w oczywisty sposób wywołuje przekonanie, iż powodowie wypowiedzenie otrzymali i znali jego treść. Nie ma zatem żadnych postaw do przyjęcia , iż wyrok wydany został z naruszeniem art. 339 § 2 k.p.c. , a co za tym idzie, iż ziściły się przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa określone w art. 417 § 1 k.c. w związku z art.
W tych warunkach Sąd powództwo oddalił, umarzając postępowanie w części w jakiej powództwo zostało ograniczone tj. co do stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ( art. 355 k.p.c. ) i orzekając o kosztach w oparciu o zasadę odpowiedzialności stron a za wynik procesu wyrażoną w art. 98 k.p.c. SSO Łucja Oleksy-Miszczyk
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.