Sad powszechny, I Ns 323/16

(1)z udziałem T. Z. o zasiedzenie p o s t a n a w i a: I. Stwierdzić, że A. C.

(1)syn A. i S. , nabył przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2008 roku własność nieruchomości o powierzchni 120 m

(2), zabudowanej budynkiem gospodarczym, położonej w K. , gm. B. , która zgodnie z opinią biegłego z zakresu geodezji nosi numer geod. (...) , stanowiącą część działki gruntu o nr geod. (...) położonej w K. , gm. B. , dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą Kw. Nr (...) , stanowiącej własność T. Z. , zgodnie z opinią biegłego z zakresu geodezji D. Ż. , która to opinią wraz z mapą do zasiedzenia ( k. akt 101-104) stanowi integralną część niniejszego postanowienia. II. Zwrócić wnioskodawcy A. C.

(1)kwotę 275 zł z tytułu niewykorzystanej zaliczki. III. Orzec, iż uczestnicy postępowania ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie własnym zakresie. Sygn. akt I Ns 323/16 UZASADNIENIE A. C.

(1)wniósł o stwierdzenie, że z dniem 31 grudnia 2008 roku nabył on przez zasiedzenie własność nieruchomości o powierzchni około 150 m 2 , zabudowanej budynkiem gospodarczym, stanowiącej część działki gruntu oznaczonej nr geod. (...) , położonej w K. gmina B. , dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą nr (...) , w której jako współwłaściciele wpisani są: A. G. w 2/6 części, J. F. w 2/6 części, M. Ż. w 1/6 części oraz T. Z. w 1/6 części. W uzasadnieniu wniosku A. C.

(1)podniósł, że przedmiotowa część działki nr (...) o powierzchni około 150 m

(2)graniczy z działką gruntu o nr geod. (...) , której właścicielem jest wnioskodawca. Przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z gruntem go otaczającym i umożliwiającym dojazd do tego budynku jest od wielu lat w samoistnym posiadaniu wnioskodawcy, a poprzednimi samoistnymi posiadaczami tego gruntu i budynku byli poprzednicy prawni wnioskodawcy – rodzice A. i S. małżonkowie C. . Po śmierci A. C.

(2)w 1978 roku pozostawione przez niego gospodarstwo rolne wraz z częścią działki nr (...) i znajdującym się na niej budynkiem gospodarczym objęli w samoistne posiadanie żona S. i syn A. - wnioskodawca. Po śmierci S. C. w 2005 roku samoistnym posiadaczem samoistnym posiadaczem gospodarstwa rolnego położonego w K. , o powierzchni 2,01 ha, składającego się z działek gruntu o nr (...) , (...) i (...) oraz części działki nr (...) i posadowionego na niej budynku gospodarczego jest wyłącznie wnioskodawca. Wnioskodawca podniósł, że osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, którego poprzednimi właścicielami byli jego rodzice. Podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Posiada kwalifikacje rolnicze, bowiem ma wykształcenie podstawowe i posiada ponad 5-letni staż pracy w rolnictwie. Od ponad 5 lat mieszka w Gminie B. . Po nabyciu przez zasiedzenie przedmiotowego gruntu, łączna powierzchnia stanowiącej jego własność nieruchomości rolnej nie przekroczy 300 ha użytków rolnych. Z powyższym przyczyn spełnia on wszelkie warunki wynikające z art. 172 § 3 k.c. Nadto wnioskodawca podniósł, że ustalenie dokładnej daty objęcia przez jego ojca w samoistne posiadanie przedmiotowej części działki nr (...) i posadowionego na niej budynku gospodarczego jest bardzo trudne. Jednakże nie ulega wątpliwości, że w chwili śmierci ojciec wnioskodawcy był samoistnym posiadaczem przedmiotu zasiedzenia. W tych warunkach wnioskodawca jako samoistny posiadacz nabył przedmiotową część nieruchomości najpóźniej z dniem 31 grudnia 2008 roku, przy doliczeniu czasu samoistnego posiadania przez jego poprzedników prawnych poczynając od 1978 roku. W toku postępowania, w związku z dokonanym prawomocnym podziałem działki nr (...) na dwie mniejsze oznaczone numerami geod. (...) i (...) , z których pierwsza stanowi własność uczestniczki A. G. , a druga własność uczestniczki T. Z. , wnioskodawca sprecyzował wniosek i wskazał, że w samoistnym posiadaniu wnioskodawcy a uprzednio jego poprzedników prawnych znajduje się część działki nr (...) zabudowana budynkiem gospodarczym, położona pomiędzy działkami nr (...) , ciągnąca się od drogi w głąb działki nr (...) na odległość około 3 mb od ściany dłuższej budynku gospodarczego równoległej do drogi. W związku z powyższym Sąd Rejonowy w Piszu postanowieniem wydanym na rozprawie 16 listopada 2016 roku i 14 lutego 2017 roku zwolnił J. F. , M. Ż. i A. G. od udziału w sprawie. Uczestniczka postępowania T. Z. wniosła o oddalenie wniosku w całości. W uzasadnieniu podniosła, że ani wnioskodawca, ani ojciec wnioskodawcy nie byli samoistnymi posiadaczami przedmiotowego gruntu, wobec faktu, iż użytkowali ten grunt w wykonaniu umowy użyczenia. Ponadto przedmiotowy grunt w powołanym przez wnioskodawcę okresie był przedmiotem posiadania również innych osób, co stanowi podstawę kwestionowania twierdzeń wnioskodawcy o samoistnym posiadaniu spornego gruntu. W toku postępowania, po sporządzeniu opinii przez biegłego sądowego z zakresu geodezji, uczestniczka z ostrożności procesowej wniosła o przyjęcie, że obszar zasiedzenia obejmował obrys budynku gospodarczego posadowionego na działce gruntu nr (...) . Sąd ustalił, co następuje: Działka gruntu oznaczona nr geod. (...) położona w K. w gminie B. , dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą nr (...) , powstała w wyniku podziału działki gruntu oznaczonej nr geod. (...) na dwie działki gruntu o nr geod. (...) i (...) . Działka gruntu nr (...) wchodziła niegdyś w skład gospodarstwa rolnego położonego w K. , stanowiącego własność L. W. . L. W. zmarł 30 listopada 1967 roku w P. , a spadek po nim, w tym gospodarstwo rolne położone w K. , na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Piszu z 24 kwietnia 2012 roku wydanego w sprawie I Ns 120/12, nabyły córki: A. G. , J. W. i C. P. – po 1/3 części. J. W. zmarła 12 marca 1984 roku w O. , a spadek po niej, w tym udział w gospodarstwie rolnym położonym w K. , na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ełku z 20 marca 2013 roku wydanego w sprawie I Ns 361/12, nabyła córka J. F. w całości. C. P. zmarła 20 kwietnia 2000 roku w O. , a wchodzący w skład spadku po niej udział w gospodarstwie rolnym położonym w K. , na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ełku z 20 marca 2013 roku wydanego w sprawie I Ns 361/12, nabyły córki: T. Z. i M. Ż. – po ½ części. Sąd Rejonowy w Piszu prawomocnym postanowieniem z 15 września 2016 roku wydanym w sprawie I Ns 523/15 dokonał podziału działki gruntu o nr geod. (...) na dwie działki gruntu o nr geod. (...) i (...) , zgodnie z mapą z projektem podziału nieruchomości opracowaną przez geodetę K. D. i stanowiącą integralną część tegoż orzeczenia, oraz dokonał działu spadku po L. W. w ten sposób, że działkę gruntu o nr (...) przyznał na własność A. G. , a działkę gruntu o nr (...) przyznał na własność T. Z. . (okoliczności bezsporne, dowód: dokumenty znajdujące się w aktach księgi wieczystej nr (...) Sądu Rejonowego w Piszu) Działka gruntu o nr geod. (...) w południowo-wschodniej części zabudowana jest budynkiem gospodarczym, którego północny szczyt posadowiony jest na granicy z działką nr (...) , a ściana wschodnia posadowiona jest na granicy z drogą asfaltową – działką nr (...) . W szczycie południowym znajduje się brama wjazdowa do budynku. Po drugiej stronie drogi asfaltowej, naprzeciwko opisanego wyżej budynku gospodarczego, położona jest zabudowana działka gruntu oznaczona nr geod. (...) , która stanowi własność A. C.

(2)i wchodzi w skład pozostałego po nim gospodarstwa rolnego, podobnie jak działka gruntu nr (...) , z którą działka nr (...) graniczy od strony południowo-wschodniej. (okoliczności bezsporne, dowód: kopia mapy ewidencyjnej k. 5; odpis z księgi wieczystej nr (...) Sądu Rejonowego w Piszu k. 8-8v) W 1946 roku pomiędzy L. W. a A. C.

(2)zawarta została nieformalna umowa zamiany nieruchomości, na podstawie której A. C.

(2)objął w posiadanie budynek gospodarczy posadowiony na działce nr (...) , a L. W. łąkę. Od tego momentu A. C.

(2)wykorzystywał opisany wyżej budynek gospodarczy na potrzeby swojego gospodarstwa rolnego. Trzymał w nim bydło, składował opał i zborze, wjeżdżał furmanką, natomiast na przyległym do tegoż budynku gruncie - biegnącym od drogi po północnym szczycie budynku gospodarczego wzdłuż granicy działki nr (...) z działką nr (...) , do istniejącego wówczas około 2,5 metra za budynkiem gospodarczym płotu biegnącego w poprzek działki nr (...) od charakterystycznego załamania znajdującego się na budynku mieszkalnym posadowionym na działce nr (...) do granicy z działką nr (...) - regularnie kosił trawę. A. C.

(2)zmarł w 1978 roku. Pozostawione po nim gospodarstwo rolne oraz opisaną wyżej część działki gruntu o nr geod. (...) i posadowiony na niej budynek gospodarczy objęli w samoistne posiadanie żona S. C. i syn A. C.

(1). Od czasu śmierci S. C. w 2005 roku samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości jest wyłącznie A. C.

(1), który w spornym budynku składuje zborze i nawozy oraz trzyma młynek i samochód, a na przyległym gruncie o wskazanych wyżej granicach kosi trawę. (dowód: zeznania świadków I. M. k. 31v-32v, I. C. k. 47v-49, R. G. k. 49-49v, R. S. k. 63v-64; zeznania wnioskodawcy k. 65v-66v; częściowo zeznania uczestniczki k. 67; protokół z oględzin nieruchomości k. 74-75) Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 172 § 1 k.c. posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. W przypadku wejścia w posiadanie nieruchomości w złej wierze nabycie nieruchomości następuje po upływie lat trzydziestu ( art. 172 § 2 k.c. ). Z przepisu powyższego wynika, iż podstawową przesłanką zasiedzenia jest samoistne posiadanie nieruchomości. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto postępuje z rzeczą (włada nią) jak właściciel, o czym świadczą okoliczności dostrzegalne dla innych osób, wyrażając tym samym wolę wykonywania względem niej prawa własności (vide wyrok Sądu Najwyższego z 19.12.2000r. w sprawie V CKN 164/00; postanowienie Sądu Najwyższego z 28.02.2002r. w sprawie III CKN 891/00) . Dobra wiara polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza nieruchomości, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo. W złej wierze jest z kolei ten, kto wie albo wiedzieć powinien, że prawo własności przysługuje nie jemu, lecz innej osobie (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13.08.2008r. w sprawie I CSK 33/08) . Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wykazał, że A. C.

(2)– ojciec wnioskodawcy – objął w samoistne posiadanie przedmiotowy budynek gospodarczy posadowiony na działce nr (...) na podstawie nieformalnej umowy zamiany zawartej z L. W. – dziadkiem uczestniczki postępowania. Fakt ten Sąd ustalił przede wszystkim w oparciu o zeznania R. G. – wnuka L. W. i kuzyna uczestniczki. Świadek ten zeznał, że od swojej matki wie, że A. C.

(2)i L. W. dokonali nieformalnej zamiany - przedmiotowy budynek gospodarczy w zamian za łąkę (k. 49) . Co istotne, tak też zeznała uczestniczka postępowania (k. 67) . W oparciu o zeznania przesłuchanych w sprawie świadków I. M. (k. 31v-32v), I. C. (k. 47v-49), R. G. (k. 49-49v) i R. S. (k. 63v-64) oraz zeznania wnioskodawcy, Sąd ustalił, że od dnia zawarcia powyższej umowy A. C.

(2)wykorzystywał przedmiotowy budynek gospodarczy na potrzeby prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego – trzymał w nim bydło, składował opał i zborze, wjeżdżał furmanką. Konieczność dojeżdżania i wjeżdżania do budynku spowodowała, że A. C.

(2)objął w samoistne posiadanie również przyległy do tegoż budynku grunt biegnącym od drogi po północnym szczycie budynku gospodarczego wzdłuż granicy działki nr (...) z działką nr (...) , do istniejącego wówczas około 2,5 metra za budynkiem gospodarczym płotu biegnącego w poprzek działki nr (...) od charakterystycznego załamania znajdującego się na budynku mieszkalnym posadowionym na działce nr (...) do granicy z działką nr (...) . Na gruncie tym regularnie kosił trawę. Po śmierci A. C.

(2), pozostawione po nim gospodarstwo rolne oraz przedmiotową część działki gruntu nr (...) wraz z posadowionym na niej budynkiem gospodarczym objęli w samoistne posiadanie jego żona S. C. i syn A. C.

(1)– wnioskodawca, natomiast od czasu śmierci S. C. w 2005 roku samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości jest wyłącznie wnioskodawca, który w spornym budynku składuje zborze i nawozy oraz trzyma młynek i samochód, a na przyległym gruncie kosi trawę tak, jak niegdyś jego ojciec. W konsekwencji Sąd uznał, że wnioskodawca A. C.

(1)jest samoistnym posiadaczem opisanej wyżej części działki gruntu o nr geod. (...) i posadowionego na niej budynku gospodarczego - w złej wierze. Okres nieprzerwanego posiadania warunkujący zasiedzenie wynosi zatem trzydzieści lat. Ponieważ niemożliwe jest ustalenie dokładnej daty objęcia przedmiotowej części działki nr (...) w samoistne posiadanie przez ojca wnioskodawcy – A. C.

(2), a nie ulega wątpliwości, że w chwili śmierci w 1978 roku A. C.

(2)był samoistnym posiadaczem przedmiotu zasiedzenia, przyjąć należy, że 30-letni okres nieprzerwanego posiadania warunkujący zasiedzenie upłynął w niniejszej sprawie w dniu 31 grudnia 2008 roku. Wobec powyższego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji, D. Ż. , celem sporządzenia projektu zasiedzenia przedmiotowej części działki gruntu (...) , zgodnie z zasadami obowiązującymi przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych. Sporządzony przez biegłego projekt (k. 102-104) zakłada podział działki nr (...) na dwie działki:

1. działkę nr (...) o powierzchni 120 m 2 , zabudowaną budynkiem gospodarczym, będącą przedmiotem zasiedzenia,
2. działkę nr (...) o powierzchni 6484 m 2 , pozostającą własnością uczestniczki postępowania T. Z. , która to działka w północno-zachodniej części posiada dostęp do drogi gruntowej – działki nr (...) . Sąd w pełni podzielił opinię sporządzoną na potrzeby niniejszej sprawy przez biegłego geodetę. Opinia ta jest jasna i pełna, wyjaśnia wszystkie istotne okoliczności, a równocześnie jest poparta wiedzą i doświadczeniem zawodowym biegłego. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika uczestniczki postępowania o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego geodety D. Ż. , celem sporządzenia drugiego wariantu podziału działki nr (...) , zakładającego, że obszar zasiedzenia obejmuje obrys budynku gospodarczego posadowionego na działce nr (...) . Takie założenie jest bowiem sprzeczne z poczynionymi przez Sąd i przytoczonymi wyżej ustaleniami faktycznymi w sprawie. W konsekwencji zawnioskowany przez uczestniczkę dowód był zbędny, spowodowałby nieuzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu sprawy oraz zbędne koszty po stronie uczestniczki. Sąd oddalił również wniosek pełnomocnika uczestniczki postępowania o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków S. S. , J. L. i W. W. , albowiem był on spóźniony. Jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy Sąd uznał dowody przedłożone przez uczestniczkę w postaci: informacji ze Starostwa Powiatowego w P. (k. 124), świadectwa pracy (k. 125), pisma z Urzędu Miejskiego w B. adresowanego do uczestniczki postępowania (k. 126) oraz wniosku uczestniczki złożonego do Burmistrza B. ( k. 127). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 172 § 1 i 2 k.c. Sąd stwierdził, że A. C.

(1)nabył przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2008 roku własność nieruchomości o powierzchni 120 m 2 , zabudowanej budynkiem gospodarczym, położonej w K. w gminie B. , oznaczoną w opinii biegłego numerem geodezyjnym (...) , stanowiącą część działki gruntu o nr geod. (...) dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą nr (...) . W przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego , albowiem nieruchomość będącą przedmiotem zasiedzenia ma powierzchnię mniejszą niż 0,3 ha ( art. 1a pkt. b) w/w Ustawy) Na podstawie art. 80 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2018r., poz. 300 j.t.), Sąd zwrócił wnioskodawcy kwotę 275 złotych tytułem niewykorzystanej w sprawie zaliczki. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.