Sygn. akt IV P 186/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie Wydział IV Pracy w składzie następującym: Przewodniczący SSR Anna Podubińska Ławnicy Zofia Piszczyk, Halina Florkowska Protokolant kierownik sekretariatu Krystyna Hartung po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. w Szczytnie w sprawy z powództwa E. S. przeciwko (...) S. w S. o przywrócenie do pracy I. Przywraca powoda E. S. do pracy u pozwanego – (...) S. w S. na poprzednie warunki pracy i płacy, II. zasądza od pozwanego (...) S. w S. na rzecz powoda E. S. tytułem wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy kwotę 10131,67 złotych /dziesięć tysięcy sto trzydzieści jeden 67/100 / złotych – pod warunkiem podjęcia pracy III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt ) złotych Sygn. akt: IV P 186/17 UZASADNIENIE Powód E. S. wniósł o przywrócenie go do pracy u pozwanego (...) S. w S. . W uzasadnieniu podniósł, iż pracodawca w dniu 22.09.2017 roku wręczył powodowi pismo o rozwiązaniu z nim stosunku pracy bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych poprzez wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem i podejmowanie w jego okresie pracy zarobkowej. Powód wskazał, że nie świadczył pracy w okresie zwolnienia lekarskiego, był widziany przez pracowników pozwanego, gdy odwiózł swoją żonę do lasu w okolicach S. , a sam chodził po lesie rekreacyjnie w celu wzmocnienia mięśni kręgosłupa zgodnie z zaleceniami lekarza ortopedy, by szybciej odzyskać zdrowie. Nigdy nie sprzedawał grzybów, robiła to jego żona. Pozwany (...) S. wniósł o oddalenie powództwa, a w uzasadnieniu wskazał, iż powód w okresie 33 lat zatrudnienia u pozwanego przebywał przez 6 lat na zwolnieniu lekarskim. Ostatnio we wrześniu 2016 roku miał wypadek przy pracy, doznał skręcenia i naderwania części kolana. Na zwolnieniu tym przebywał do marca 2017 roku, a od 27 kwietnia 2017 ponownie. W tym czasie w okresie od lipca do września 2017 roku powód wielokrotnie sprzedawał zebrane przez siebie runo lesie przy drodze krajowej nr (...) , robił to także wielokrotnie w poprzednich latach podczas poprzednich zwolnień lekarskich. Był wtedy upominany i pouczany przez przełożonych. Obecnie pozwany powołał komisję w celu sprawdzenia doniesień o sprzedaży przez powoda runa leśnego i w dniu 26.08.2017 roku komisja potwierdziła, że powód sprzedaje grzyby przy drodze krajowej. Następnie w dniu 28.08.2017 roku komisja nie zastała powoda w miejscu zamieszkania w F. , a spotkano go pod sklepem spożywczym w R. . Pozwany wskazał, że powód w trakcie zwolnienia wykonywał czynności odpowiadającego jego obowiązkom zawodowym, co mogło zagrozić odzyskaniu przez niego zdolności do pracy i prowadzić do przedłużenia nieobecności, robił to wielokrotnie, co świadczy o lekceważącym stosunku do pracodawcy i godzi w jego dobro. Ostentacyjne prowadzenie działalności zarobkowej przy łownej drodze przebiegającej przez teren gminy ma dodatkowo demoralizujący wpływ na załogę i lokalną społeczność. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód E. S. był zatrudniony w pozwanym (...) S. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od 3 grudnia 1984 roku, w charakterze robotnika obsługi za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 3377,22 złotych. W dniu 7 września 2016 roku powód uległ wypadkowi przy pracy i w związku z tym do marca 2017 roku przebywał na zwolnieniu lekarskim. Po okresie tego zwolnienia wrócił do pracy, po czym od 27 kwietnia 2017 roku ponownie zaczął korzystać ze zwolnienia lekarskiego w związku z dolegliwościami związanymi z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa. Powód cierpi na chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, występują u niego znaczne dolegliwości bólowe. Ostatnie zwolnienie lekarskie miał wystawione za okres 19.08-20.09.2017 roku. Żona powoda nie pracuje zarobkowo, sezonowo zajmuje się zbieraniem i sprzedażą przydrożną runa leśnego. Zdarzało się, że to powód oferował do sprzedaży zabrane przez swoją żonę runo leśne, głównie grzyby. Przyjeżdżał samochodem na skrzyżowanie drogi krajowej nr (...) , rozstawiał niewielki stoliczek turystyczny, na którym były wyłożone pojemniki z produktami, a sam siedział w samochodzie, ewentualnie na krzesełku turystycznym w pobliżu. Sprzedaż taka trwała jednorazowo kilkadziesiąt minut/2-3 godziny. Takie sytuacje miały miejsce kilkukrotnie także w okresie lipca-sierpnia 2017 roku. Powoda dostrzegli pracownicy (...) i zgłaszali to (...) , K. K. . Powód został dostrzeżony podczas sprzedaży grzybów w dniu 26.08.2017 roku i zgłoszono to K. K. , który polecił podległym pracownikom udanie się w to miejsce i przeprowadzenie kontroli wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez powoda. Członkowie Komisji- M. L.
(1)i M. P. . Udali się na drogę nr (...) , tam zastali powoda siedzącego w pobliżu samochodu z wystawionymi grzybami. Sporządzili dokumentację fotograficzną. W dniu 28 sierpnia 2017 roku sporządzili jako Komisja protokół z kontroli i udali się do miejsca zamieszkania powoda, nie zastali go, a jego żona poinformowała, że udał się do R. do apteki. M. P. i M. L.
(2)pojechali do R. i zaczęli powoda szukać w lokalnych aptekach. Nie znaleźli go, ale przejeżdżając obok sklepu spożywczego dostrzegli powoda wychodzącego stamtąd z zakupami. Odebrali od niego podpis pod protokołem, zgłosił do niego zastrzeżenia, a ze zdarzenia sporządzili kolejny protokół. Pozwany wystąpił do ZUS z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli prawidłowości wystawienia zaświadczenia lekarskiego i lekarz orzecznik stwierdził, że zaświadczenie lekarskie jest prawidłowe. W dniu 22 września 2017 roku pozwany sporządził i doręczył powodowi oświadczenie woli o rozwiązaniu z nim stosunku pracy bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Wskazano, że powód przebywa od kwietnia na zwolnieniu lekarskim, w tym czasie kilkakrotnie wykonywał pracę zarobkową- sprzedawał grzyby przy drodze co świadczy o wykorzystywaniu zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem, a podstawowym obowiązkiem pracownika jest takie wykorzystanie zwolnienia, by jak najszybciej odzyskać zdolność do pracy. Podejmowanie w trakcie zwolnienia takich czynności jak zbieranie i sprzedawanie grzybów przy drodze nie służy temu celowi, a prowadzi do przedłużenia nieobecności w pracy, godzi w dobro pracodawcy. Wskazano, że powód tych naruszeń dopuścił się co najmniej kilkukrotnie. / akta osobowe i umowy o pracę, oświadczenie pozwanego K 6, zaświadczenie o wynagrodzeniu K 21, opinia lekarska K 17, dokumentacja lekarska K 15-16, decyzje i pisma ZUS K 17-19, zeznania świadków K. G. K 41, M. M. K 41-42, M. P. K 42, częściowo J. S. K 43, K. B. K 78, W. G. K 78, A. W. K 78-79, przesłuchanie powoda K 95, K. K. w imieniu pozwanego K 96, dokumentacja dot. wypadku przy pracy K 28-35, protokół kontroli wykorzystania zwolnienia K 36-39, / Sąd zważył, co następuje: Sporny w niniejszej sprawie jest przede wszystkim stan faktyczny. W tej części Sąd nie dał wiary powodowi oraz J. S. , którzy twierdzili, że w dniu 26.08.2017 roku powód przebywał na miejscu, gdzie zastali go pracownicy (...) jedynie do towarzystwa swojej żonie i po to, by ją przywieźć na miejsce dokonywania sprzedaży, a sam jedynie relaksował się spacerując po okolicy. Zeznania te pozostają w sprzeczności z zeznaniami M. L.
(3)i M. P. , którzy podali, że małżonki powoda przez kilkanaście minut pobytu w okolicy nie widzieli, nie była ona też widziana w godzinach porannych. Warto tu wskazać, że świadkowie podali, że w tej okolicy byli znacznie dłużej niż tylko w czasie rozmowy z powodem, bowiem pokonywali drogę w obie strony i w żadnym momencie nie natknęli się na kobietę. W ocenie Sądu wersja powoda i jego żony jest sprzeczna także z zasadami doświadczenia życiowego. Po pierwsze, J. S. miała się oddalić do lasu, by załatwić potrzeby fizjologiczne. Takie czynności w tych warunkach trwają chwilę i nie powodują kilkunastominutowej nieobecności. W dalszej kolejności trzeba wskazać, że mieszkają na wsi, w pobliżu terenów leśnych, łąkowych. Nie jest spotykane, by ludzie żyjący w takich warunkach wybierali się w celach wypoczynku, relaksu, spacerów przy poboczach dróg asfaltowych, krajowych, gdzie panuje duży ruch samochodów. Można stwierdzić z niemal 100% pewnością, że gdyby powód istotnie tylko odwoził żonę na miejsce dokonywanej przez nią sprzedaży, sam wróciłby do domu, a nie towarzyszył jej przez kilka godzin „dla relaksu” siedząc w samochodzie. Zdjęcia- selfie wykonane przez powoda na dowód, że przebywał w tym miejscu razem z małżonką, zostały zrobione po znacznym czasie od kontroli i mogły być wykonane jako materiał w związku z obawami powoda dotyczącymi spotkania ze współpracownikami. Zeznania R. S. , M. D. nic nie wnoszą, widzieli oni fakt sprzedaży runa leśnego przez J. S. i nie jest sporne, że kobieta także wykonywała te czynności. Natomiast w żaden sposób nie zaprzecza to pozostałym zeznaniom. Podobnie zeznania J. J. i W. J. nie pozostają w sprzeczności z dowodami omówionymi na wstępie, to, że powód niekiedy bywał w towarzystwie żony nie stoi w sprzeczności ze spostrzeżeniami pozostałych świadków, że wykonywał te czynności także sam. Sąd uznał zatem, że powód – zgodnie z tym, co mu zarzucono – sprzedawał grzyby w chwili, gdy przeprowadzano kontrolę. Natomiast brak jest dowodów, by – jak to opisuje pozwany i z czym zestawia zakres czynności powoda w ramach stosunku pracy – powód sprzedawał grzyby, runo leśne, które sam zebrał w lesie. Natomiast w ocenie Sądu represja zastosowana wobec powoda w związku z tymi czynnościami jest nadmiernie rygorystyczna i nie uzasadnia rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Strony w pismach procesowych były zgodne co do tego, że ani w art. 100 KP , ani w innych przepisach prawa pracy nie został wyartykułowany obowiązek właściwego korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego czy też nienadużywania tych świadczeń. Jest to dość oczywiste, skoro świadczenia te są przedmiotem odrębnego stosunku prawnego, jakim jest stosunek ubezpieczenia społecznego. Sankcje za nadużycie tych świadczeń, z reguły w postaci utraty prawa do nich i obowiązku zwrotu pobranego świadczenia, przewidują przepisy o ubezpieczeniu społecznym. W konsekwencji nadużycie korzystania ze zwolnienia lekarskiego nie może być samo w sobie potraktowane jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Natomiast Sąd zgadza się z tezą, że jeśli czynności te są tego rodzaju, że sprzeczne są z celem zwolnienia lekarskiego, jakim jest powrót do zdrowia i odzyskanie zdolności do pracy i prowadzą do przedłużenia nieobecności do pracy wówczas może to prowadzić w konkretnych okolicznościach do uznania, że doszło do ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych- godzenia w dobra pracodawcy, działania sprzecznie z obowiązkami wobec pracodawcy- lojalności, obowiązku świadczenia pracy i usprawiedliwiania nieobecności. Biegły lekarz ortopeda M. S. wskazał, że w jego ocenie doszło do wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez powoda niezgodnie z przeznaczeniem tego zwolnienia. Wskazał, że w badaniach stwierdzono u powoda zaawansowane zmiany chorobowe- masywne zmiany przeciążeniowe w stawach międzywyrostkowych, wypukliny krążków m-k z modelowaniem worka oponowego oraz przyleganiem do korzonków nerwowych. Tego typu zmiany podczas długotrwałego przebywania głównie w pozycji siedzącej, ale także- choć nieco mniej w pozycji stojącej ulegają nasileniu dając nasilenie objawów choroby zwyrodnieniowo- dyskopatycznej kręgosłupa. Wynika to z osiowego działania ciężaru ciała wzdłuż osi długiej kręgosłupa L/S w pozycji stojącej oraz dodatkowo w pozycji siedzącej dochodzi do kompresji przednich części trzonów kręgów, co powoduje wzrost ciśnienia w krążkach międzykręgowych, dając nasilanie dolegliwości i narastanie zmian patologicznych. Zestawienie opinii biegłego z czynnościami, jakie wykonywał powód i jakie zostały wobec niego wykazane pozwala na ustalenie, że w przypadku tych czynności, intensywności ich wykonywania skutki opisane przez biegłego nie musiały występować. Biegły podkreślił, że nasilenie objawów może wystąpić w przypadku długotrwałego pozostawania w wymuszonej pozycji stojącej, siedzącej. Taka pozycja rzeczywiście ma miejsce w przypadku klasycznej pracy w charakterze sprzedawcy/kasjera przez z góry określoną liczbę godzin. W tym wypadku, w przypadku przydrożnej sprzedaży runa leśnego nie mamy do czynienia ani ze z góry narzuconą długotrwałą pracą, powód w każdej chwili mógł ją przerwać, ale przede wszystkim z pozycją wymuszoną- osoba wykonująca takie działania może tak stać, jak i siedzieć, czy przechadzać się w pobliżu wystawionego stolika i dowolnie często taką pozycję zmieniać. Powód dysponował też samochodem i tam mógł w przypadku zmęczenia przyjąć jeszcze inną pozycję. W związku z powyższym, nie kwestionując co do zasady opinii biegłego wskazującego, że długotrwałe pozostawanie w wymuszonej pozycji mogło narazić na szwank cele udzielonego powodowi zwolnienia lekarskiego sąd uznał, że z uwagi na specyfikę tych konkretnych czynności, które podejmował powód to nie nastąpiło. W związku z tym należy uznać, że nie doszło do ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych przez powoda. Trzeba też wskazać, że w ocenie Sądu, decyzja w postaci rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika po 33 latach pracy tuż przed nabyciem przez niego praw emerytalnych w związku z tym, ze ten w czasie zwolnienia lekarskiego przez jakiś czas wystawiał do sprzedaży runo leśne przy drodze jest decyzją nadmiernie rygorystyczną i surową. Decyzja pracodawcy w zakresie rozwiązania stosunku pracy jest poddana kontroli Sądu zarówno w zakresie prawidłowości zastosowania, jak i zasadności i ten ostatni element w ocenie Sądu został w tym postępowaniu podważony. Sąd uznał, że nie można powodowi zarzucić ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniającego rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, mimo niewątpliwie nieprawidłowego zachowania. W myśl art. 56 § 1 kodeksu, pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał roszczenie powoda za zasadne i przywrócił go do pracy u pozwanego i zasądził na jego rzecz wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy- pod warunkiem jej podjęcia. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 kpc ,przy określaniu wynagrodzenia za czynności radcy prawnego Sąd miał na uwadze brzmienie treści § 9 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.