Sad powszechny, I Ca 496/16

(1)zażądał , na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ( obecnie tekst jednolity z 2017 roku Dziennik Ustaw pozycja 2101 ) , przekazania sprawy o rozgraniczenie sądowi . Zarzucił fałszywe określenie położenia na gruncie punktów granicznych , a co za tym idzie wadliwe wytyczenie granicy działki numer (...) . Dojść miało do pominięcia właściwych operatów technicznych robót geodezyjnych oraz właściwej mapy zasadniczej , wysokościowej . Wnioskodawca twierdził , że na skutek wadliwego określenia granic pozbawiony został własności nieruchomości . W toku sądowego postępowania rozgraniczeniowego Skarb Państwa Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podtrzymał swoje stanowisko zawarte w protokole granicznym z dnia 24 października 2014 roku . Gmina O. wskazała , że twierdzenia wnioskodawcy nie znajdują uzasadnienia w dokumentach zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym , prace geodezyjne zostały wykonane prawidłowo . Wymienieni uczestnicy oczekiwali zatem dokonania rozgraniczenia w sposób przedstawiony w decyzji z dnia 1 grudnia 2014 roku . Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska co do istoty sprawy . Sąd Rejonowy w Ostródzie , postanowieniem z dnia 12 października 2016 roku stwierdził , że granica działki (...) przebiega : na styku z działką nr (...) pomiędzy punktami 0 – 1229 , 0 – 56912 , na styku z działką nr (...) pomiędzy punktami 0 – 56912 , 10 – 497 , 10 – 502 , na styku z działką (...) pomiędzy punktami 10 – 502 , 10 – 1243 , 10 – 1231 , 10 – 1240 , 10 – 1230 , na styku z działką nr (...) pomiędzy punktami 10 – 1230 , 10 – 1225 , 10 – 1245 , na styku z działką nr (...) środkiem rowu pomiędzy punkami 10 – (...) , 10 – (...) , 10 – (...) , 10 – (...) , 10 – (...) , 10 – (...) , 0 – (...) co szczegółowo opisano w opinii biegłego J. K. z dnia 2 października 2015 roku i załączniku nr (...) do tej opinii znajdującym się na karcie 358 akt sprawy , który to załącznik uczyniono integralną częścią postanowienia . Sąd Rejonowy oddalił nadto wniosek H. J. o zasądzenie od uczestników kosztów postępowania oraz obciążył wymienionego nieuiszczonymi kosztami sądowymi . Sąd pierwszej instancji ustalił , że w 1984 roku Skarb Państwa dokonał podziału gruntów położonych we wsi G. w Gminie O. . Prace przeprowadził geodeta C. B.

(1). W trakcie tego podziału została wydzielona działka numer (...) o powierzchni 0,7465 ha . Z uwagi na obowiązujące wówczas zasady prowadzenia operatu ewidencji gruntów powierzchnię zaokrąglono do 0,75 ha . Działka ta posiadała użytki gruntowe : (...) 0,07 ha, ŁV – 0,63 ha, rowy – 0,05 ha . Wówczas dokonano prawnego i faktycznego rozgraniczenia tej działki z działkami sąsiednimi . Od tego czasu przebieg granic tej nieruchomości nie zmienił się , za wyjątkiem likwidacji punktu nr 10 ( „w rowie” ) . Późniejsze prace geodezyjne związane z dalszym podziałem tej nieruchomości i wznowieniem jej granic oparte były na pierwotnie ustalonych granicach nieruchomości . W dniu 30 stycznia 1985 roku Skarb Państwa sprzedał wnioskodawcy działkę nr (...) . W 1989 roku powstała konieczność modernizacji drogi krajowej nr (...) na odcinku graniczącym z działką nr (...) . Prace geodezyjne zlecono geodecie J. S.

(1), który dokonał podziału działki nr (...) na działkę nr (...) o powierzchni 0,0011 ha i działkę nr (...) o powierzchni 0,7489 ha . Celem tych prac było wywłaszczenie wnioskodawcy i jego żony z działki o nr (...) . W ramach tego podziału został spisany protokół graniczny , który H. J.

(1)podpisał . Następnie działkę tę wnioskodawca sprzedał Skarbowi Państwa . Działka o numerze ewidencyjnym (...) stanowi własność H. i K. małżonków J. na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej . Graniczy z działkami o numerach : (...) , (...) , (...) , (...) położonymi w obrębie G. oraz z działką o numerze (...) w obrębie I. . Posiada również wspólne punkty graniczne z działkami o numerach (...) . Nie graniczy natomiast z działką o numerze (...) położoną w I. i nie ma wspólnego punktu z działką numer (...) . Działki o numerach (...) zajmuje droga stanowiąca własność Skarbu Państwa w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad . Działka o nr (...) stanowi droga będąca własnością Gminy O. . Działka o nr (...) to użytek rolny stanowiący własność W. R. . Na działce nr (...) znajduje się rów stanowiący własność Skarbu Państwa – Starosty (...) . W dniu sporządzenia protokołu granicznego z dnia 25 stycznia 1984 roku granica działki numer (...) począwszy od punktu 834 ( kamień ) osadzonego przy szosie E – 81 biegła w ogólnym kierunku południowym poprzez punkty o numerach (...) , (...) , (...) , (...) zachodnią strona drogi – działki oznaczonej numerem (...) , po czym w punkcie 2 granica załamywała się i biegła w kierunku północno – zachodnim , dochodząc poprzez punkt 1 do środka rowu . Dalej granica ta zmieniała kierunek na północno - wschodni i biegła środkiem rowu do szosy E – 81 dochodząc do punktu numer 13, położonego na granicy drogi (...) . Środkiem rowu granica ta przebiegała od punktu numer 6 poprzez punkty o numerach (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) do punktu numer (...) . W latach 1989 – 1990 w ramach pomiaru uzupełniającego w obrębie G. związanego z poszerzeniem pasa drogi krajowej nr (...) G. – W. dokonany został , między innymi , podział działki numer (...) ( w rzeczywistości działki numer (...) – przyp. wł. ) pod poszerzenie drogi krajowej nr (...) . W trakcie tych pomiarów ustalono , że zachodnia granica działki nr (...) ( poprzednio (...) ) przebiega środkiem rowu . Granica ta była jednocześnie granicą pomiędzy obrębami G. i I. . Wydzielona w ramach tej roboty działka nr (...) ( w rzeczywistości działka numer (...) – przyp. wł. ) miała punkty graniczne (...) – (...) – (...) – (...) . Granica pomiędzy punktami (...) – (...) przebiegała brzegiem rowu , natomiast pomiędzy punktami (...) - (...) zachodnią krawędzią drogi ( działka numer (...) , poprzednio działka numer (...) ) . Protokół graniczny z wydzielania , między innymi , działki numer (...) został podpisany również przez H. J. , który był od 5 lat jej właścicielem . W wyniku tego podziału powstały działki o numerach (...) o powierzchni 0,0011 ha oraz (...) o powierzchni 0,7489 ha ( określonej przez odjęcie powierzchni działki (...) od zaokrąglonej do arów powierzchni ewidencyjnej działki numer (...) tj. 0,7500 ha – 0,0011 ha = 0,7489 ha ) . Rzeczywista powierzchnia działki numer (...) wynosiła wówczas 0,7454 ha ( 0,7465 ha – 0,0011 ha = 0.7454 ha ) . W roku 2010 - 2011 dokonane zostało wznowienie granic działki numer (...) . Wznowienie granic działki prowadzono na podstawie istniejących dokumentów geodezyjnych ( w oparciu o operat techniczny numer 47 z 1984 roku sporządzony przez geodetę C. B. oraz operat techniczny z 1990 r. sporządzony przez geodetę J. S. ) określających ścisły przebieg granic i położenie punktów granicznych działki nr (...) . Dane geodezyjne w oparciu , o które wznowiono granice określały stan prawny przebiegu granic działki nr (...) w jakich H. J.

(1)nabył tę nieruchomość . Przy wznowieniu punktów granicznych zostały odszukane trzy punkty graniczne zastabilizowane kamieniami granicznymi o obecnej numeracji (...) , 10 – (...) , 10 – (...) . Pozostałe punkty zostały wznowione w oparciu o dane geodezyjne z ww. operatów technicznych i zastabilizowane kamieniami granicznymi . Obliczona w oparciu o nie powierzchnia działki numer (...) wynosi 0,7458 ha , czyli o 4 m

(2)więcej niż powierzchnia określona według stanu prawnego na podstawie pomiarów geodety C. B. z 1984 roku , z uwzględnieniem odłączonej działki nr (...) według pomiarów geodety J. S. . Przy wznowieniu granic działki numer (...) geodeta W. B. zgeneralizował granicę biegnącą środkiem rowu pomiędzy punktami (...) , prowadząc ją pomiędzy punktami numer 9 – 11 , omijając punkt numer 10 . Powodem tego było bardzo bliskie położenie punktu 9 od punktu 10 , co czyniło go zbędnym . Wskazał Sąd Rejonowy , że w trakcie wszystkich prowadzonych przez lata prac geodezyjnych dokonywane były tylko zmiany numeracji punktów granicznych , same punkty nie zmieniły swojego położenia od 1984 roku . W oparciu o sporządzoną dokumentację geodezyjną ze wznowienia granic działki numer (...) wraz z nowym pomiarem tych punktów granicznych i obliczeniem powierzchni tej działki , wydana została decyzja Starosty Powiatu (...) z dnia 5 stycznia 2012 roku wprowadzająca w operacie ewidencji gruntów obrębu G. zmianę powierzchni działki numer (...) z 0,7489 ha na 0,7458 ha . Z decyzją tą nie zgodził się wnioskodawca i złożył wniosek o stwierdzenie jej nieważności . W 2014 roku wnioskodawca złożył wniosek o dokonanie rozgraniczenia nieruchomości numer (...) . Postanowieniem z dnia 22 lipca 2014 roku Wójt Gminy O. wszczął postępowanie . W dniu 1 grudnia 2014 roku organ wydał decyzję zatwierdzającą granice działki nr (...) położonej w G. , a następnie na żądanie wnioskodawcy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostródzie. Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne czynił w oparciu o opinię biegłego geodety J. K. podkreślając przesłanki jej wiarygodności . Biegły sporządził opinię wraz z mapą przedstawiającą przebieg granicy według stanu prawnego , a nie faktycznego . Granice działki numer (...) miały bowiem od początku jej powstania przebieg odpowiadający stanowi prawnemu i potwierdzenie w dokumentach . Granice działek ( numer (...) ) od samego początku ich powstania były ustalone , ustabilizowane i pomierzone . Z czynności tych została sporządzona odpowiednia dokumentacja geodezyjna , która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjno – kartograficznego i przechowywana w Państwowym Ośrodku (...) . Również ta dokumentacja miała być podstawą rozstrzygnięcia , a jej kopie znajdują się w zielonym segregatorze stanowiącym załącznik do akt sprawy . Powierzchnia działki numer (...) została obliczona przez biegłego najbardziej dokładną metodą - ze współrzędnych geodezyjnych punktów granicznych . Sąd Rejonowy nie dał wiary twierdzeniom wnioskodawcy o przebiegu granicy argumentując, że ze wskazanego przez wnioskodawcę przebiegu granicy ( karty 135 – 140 ) wynika , że działka numer (...) jest w innym miejscu , a działka numer (...) ( droga krajowa nr (...) ) powinna być jego własnością . Działka numer (...) , będąca drogą Gminy O. , w części powinna być przesunięta na sąsiednie prywatne grunty , a część tej drogi powinna być własnością wnioskodawcy . Natomiast granica działki powinna przebiegać brzegiem rowu , a nie jego środkiem . Wyjaśniał w związku z tym Sąd pierwszej instancji , że wskazany przez wnioskodawcę przebieg granicy jest niezgodny z prawnym przebiegiem granic wynikających z dokumentów geodezyjnych , a działka w granicach wskazanych przez wnioskodawcę ma znacznie większą powierzchnię , niż określona pierwotnie w 1984 roku . Wskazał na art. 153 k.c. - jeżeli granice gruntów stały się sporne , a stanu prawnego nie można stwierdzić , ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania . Gdyby zaś również takiego stanu nie można było stwierdzić , sąd ustala granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności . Artykuł ten wyznacza kryteria , według których nastąpić ma rozgraniczenie , przy czym każde ma priorytet przed następnym . Pierwszym kryterium jest rozgraniczenie według stanu prawnego . Jeżeli zatem sąd uzna , że istnieją podstawy do rozgraniczenia na tej podstawie , to posiadanie lub „ wszelkie okoliczności ” nie mogą uzasadniać korekty przebiegu granic . Zdaniem Sądu Rejonowego działka numer (...) od początku swojego istnienia posiada uregulowany stan prawny . Granice pierwotnej działki nr (...) , którą H. J.

(2)nabył w 1985 roku, zostały określone w 1984 roku podczas wydzielania z gruntów Skarbu Państwa i przygotowywania do sprzedaży dla wnioskodawcy . Punkty graniczne tej działki były wówczas ustalone i pomierzone . Działka ta znajdowała się pomiędzy środkiem rowu , a istniejącą drogą gruntową , której granice były wówczas wznowione . Wydzielona dla wnioskodawcy i jego żony działka numer (...) posiadała ściśle określoną powierzchnię z współrzędnych geodezyjnych z dokładnością do 1 m 2 – 0,7465 ha , co zaokrąglono do 0,75ha. Wnioskodawca od początku był świadomy , że nabył działkę o powierzchni 0,75 ha , co było ujawnione w księdze wieczystej (...) . Nieruchomość ta zmniejszyła się w 1990 roku o 11 m 2 , po dokonaniu jej podziału na działki o numerach (...) . Pozostała część pierwotnej działki numer (...) , o nadanym jej numerze (...) , posiadała rzeczywistą powierzchnią określoną z dokładnością do 1 m 2 – 0,7454 ha. Geodeta W. B.

(2)wznawiając punkty graniczne działki nr (...) w 2011 roku dokonał ponownego pomiaru powierzchni działki i określił ją na 0,7458 ha tj. o 4 m 2 więcej na korzyść wnioskodawcy , niż powierzchnia wynikająca z zakupu . Geodeta Z. S. rozgraniczając tę działkę , sprawdził wszystkie punkty graniczne pod względem ich zgodności z pierwotnymi materiałami geodezyjnymi z 1984 roku i z 1990 roku oraz pomierzyły je określając ich współrzędnego geodezyjne . Powierzchnia działki numer (...) obliczona z tych współrzędnych wynosi 0,7473 ha. Powyższe wskazywać ma jednoznacznie , że granice przedmiotowej działki , zarówno przed wznowieniem w 2011 roku jak i przy obecnym rozgraniczeniu w 2014 roku , są tymi samymi granicami , jakie zostały określone w 1984 roku . Różnice powierzchniowe wynikają z dokładniejszych pomiarów geodezyjnych i innych technologii pomiarów i nie stanowią żadnego błędu . Mając na uwadze całość przedstawionej argumentacji Sąd Rejonowy twierdził , że granica pomiędzy działką numer (...) , a działkami o numerach (...) przebiega w sposób wskazany w sentencji i przedstawiony na załączniku numer 17 do opinii biegłego J. K. . Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wskazał Sąd Rejonowy art. 520 § 2 k.p.c. Uczestnicy nie wnosili o zasądzenie kosztów postępowania . Wniosek taki złożył wnioskodawca . Sąd uznał, iż koszty postępowania w całości powinien ponieść wnioskodawca . Na koszty postępowania składała się opłata od wniosku w wysokości 200 zł , którą uiścił wnioskodawca , wydatki na opinię biegłego w wysokości łącznej 7.347,69 zł . Z tego wnioskodawca tytułem zaliczki uiścił kwotę 3.879,09 zł . Różnicę wyłożył tymczasowo Skarb Państwa . Kwotę tą Sąd Rejonowy nakazał ściągnąć od wnioskodawcy na podstawie art. 83 i art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . Apelację od tego postanowienia złożył H. J.

(1)zaskarżając orzeczenie Sądu Rejonowego w całości . Wnosił o „ ponowne rozpatrzenie sprawy ” ( uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ) lub „ przeprowadzenia rozgraniczenia zgodnie z jego dokumentacją ” ( zmianę zaskarżonego postanowienie i orzeczenie o rozgraniczeniu respektujące stanowisko apelanta odnośnie stanu prawnego granicy ) . W uzasadnieniu apelacji wskazywał wnioskodawca , że nie uwzględniono dowodu z przedłożonej przez niego mapy zasadniczej działki numer (...) i szkicu geodety C. B.

(1), który określa jako „ mapę pierwokupu ” , i który dołączył do apelacji . Zarzucał błędy w określeniu jego danych personalnych , numerach ksiąg wieczystych , przyjęcie punktów granicznych o numeracji i ilości niezgodnej z „ mapą pierwokupu ” oraz ustalenie granic powodujące zmniejszenie areału jego nieruchomości . Przedstawił własne stanowisko odnośnie położenia punktów granicznych i przebiegu granicy ( karta 929v ) , a w szczególności miejsca położenia i oznaczenia jednego z dwóch punktów granicznych z działką (...) oraz granicy z działką (...) , która nie przebiega środkiem rowu . Wskazywał na niedołączenie do akt właściwych dokumentów lub dołączenie dokumentów sfałszowanych . Kwestionował opinię biegłego J. K. , a Sądowi pierwszej instancji zarzucał wadliwe oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego geodety . Podważał wreszcie rozstrzygnięcie o kosztach sądowych oraz wnosił o zasądzenie od uczestników poniesionych przez niego kosztów postępowania . Uczestnicy nie zajęli stanowiska w postępowaniu apelacyjnym . W toku postępowania H. J.

(1)składał kolejne pisma . Po dołączeniu na jego wniosek oryginałów operatów technicznych oraz kopii mapy zasadniczej i ewidencyjnej zarzucał , że dokumenty te są niekompletne albo „ niewłaściwe ” . Dojść miało także do sfałszowania ksiąg wieczystych ( raczej akt ksiąg wieczystych – przyp. wł. ) .Ostatecznie swoje stanowisko przedstawił w piśmie z dnia 22 listopada 2017 roku ( karty 1257 – 1260 ) . Sąd Okręgowy w Elblągu ustalił i zważył , co następuje : Apelacja H. J. okazała się zasadna jedynie w niewielkim zakresie . Orzeczenie Sądu pierwszej instancji wymagało niezbędnej korekty z uwagi na niekiedy wadliwe określenie stanu prawnego nieruchomości graniczących z nieruchomością wnioskodawcy , czy błędne określenie ksiąg wieczystych , na co zwracano uwagę również w apelacji . Wiodący dla skarżącego zarzut wadliwego określenia przebiegu granic działki numer (...) okazał się jednak bezzasadny . O tyle wskazać można właściwie , że reformatoryjne orzeczenie Sądu odwoławczego ma charakter porządkujący , a niekiedy uaktualniający elementy orzeczenia rozgraniczeniowego ( na przykład w związku z nowym numerem księgi wieczystej ) , ale w zasadniczej części apelację oddalono . Dla porządku wskazać trzeba , że na podstawie art. 350 §§ 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. dokonano sprostowania zaskarżonego postanowienia przez oznaczenie danych personalnych wnioskodawcy (...) . Zauważono , że wedle wpisu w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu właścicielami są H. J.

(1)i K. J. . Wnioskodawca posługiwał się co prawda imieniem H. , ale jak ustalono w toku rozprawy apelacyjnej z dnia 3 lutego 2017 roku nosi imię H. . Odnotować należy nadto , że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia , co słusznie zauważono w apelacji , występują liczne omyłki pisarskie dotyczące nazwiska wnioskodawcy i uczestniczki . Uchybienia te nie wpływały na możliwość poddania orzeczenia kontroli instancyjnej , bowiem nie ma wątpliwości , że ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego dotyczyły H. J. i K. J. . Zmiana zaskarżonego postanowienia wywołana była przez wadliwe wskazanie , już na etapie orzekania przez Sąd Rejonowy lub na skutek zdarzeń powstałych później , ksiąg wieczystych prowadzonych dla rozgraniczanych nieruchomości . Sąd Okręgowy ustala więc , pomijając w tym zakresie ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji , że nieruchomość gruntową oznaczoną w rejestrze gruntów jako działka numer (...) , położona w G. , Gmina O. , dla której prowadzona jest księga wieczysta numer (...) rozgraniczono z nieruchomościami gruntowymi oznaczonymi w rejestrze gruntów jako działki o numerach : - 81 , dla której prowadzona jest księga wieczysta numer (...) ; - 42/4 , dla której prowadzona jest księga wieczysta numer (...) ; - 143/2 , dla której prowadzona jest księga wieczysta numer (...) ; - 42/1 , dla której prowadzona jest księga wieczysta numer (...) ; - 205/2 , dla której prowadzona jest księga wieczysta numer (...) . Numery ksiąg przytaczane będą z uwzględnieniem ich oznaczenia po przeniesieniu treści tradycyjnej księgi wieczystej do struktury księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym ( po dokonaniu migracji ) . Wobec zarzutów apelanta , w związku z przeprowadzeniem dowodu z akt ksiąg wieczystych , przedstawione zostaną jednocześnie ustalenia odnośnie dołączonych do tych akt dokumentów nawiązujących do przebiegu granic . Odnotować trzeba również , że omówione poniżej akta ksiąg obejmują obecnie także tradycyjne ( poprzednie , „ papierowe ” ) księgi wieczyste . Według art. 15 ustawy z dnia 14 lutego 2003 roku o przenoszeniu treści księgi wieczystej do struktury księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym ( Dziennik Ustaw Numer 42 pozycja 363 ze zmianami ) z chwilą zapisania treści księgi wieczystej w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych dotychczasowa księga wieczysta staje się częścią akt księgi wieczystej .Dlatego dostępne są także jako materiał dowodowy wpisy w tradycyjnych księgach w działach : opis nieruchomości i właściciel . Księgę wieczystą numer (...) założono w 1982 roku dla innej nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa ( działki numer (...) ) . Do akt księgi dołączono akt notarialny z dnia 30 stycznia 1985 roku stwierdzający zawarcie przez Skarb Państwa i H. J. ( oświadczającego , że nabycia dokonuje do majątku dorobkowego z K. J. ) umowy sprzedaży nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów numerem (...) o powierzchni 0,75 ha . Z umowy wynika , że zbywaną działkę odłączono z księgi wieczystej (...) . Akta tej księgi również załączono . Została ona założona w 1955 roku , między innymi , dla działki numer 42b położonej w Małym G. . Do akt tej księgi dołączono na kartach 21 – 28 oryginał „ Wyciągu głównego z wykazu zmian gruntowych ” wykonanego w dniu 2 lutego 1984 roku przez C. B.

(1)( jeszcze przed przeniesieniem własności , co tłumaczy miejsce jego złożenia ) , a w tym na karcie 23 opis i mapę działki (...) o powierzchni 0,75 ha , wykonaną przez tegoż oraz podpisaną przez Kierownika Pracowni Usług (...) . Obejmuje ona wyrys z mapy w części obejmującej działkę (...) . Od strony wschodniej graniczy ona z drogą , a od zachodniej umieszczono adnotację „ granica środkiem rowu ” . Wracając do akt księgi wieczystej EL1O/00011711/0 wskazać należy , że na kartach 30 – 34 załączono tam „ Wyciąg z wykazu zmian gruntowych ” z dnia 23 lutego 1993 roku oraz kopię decyzji z dnia 21 maja 1990 roku o zatwierdzeniu projektu podziału działki numer (...) na działki (...) o powierzchni 0,0011 ha i (...) o powierzchni 0,7489 ha ( oryginalny odpis karta 56 ) . Z wyrysu z mapy ewidencyjnej wynika , że granica działki przebiega „ środkiem rowu ” . Skala mapy ( 1 : 5000 ) powoduje , że jest ona nieczytelna jak chodzi o wytyczenie działki (...) . Nieruchomość ta była przedmiotem umowy sprzedaży zawartej w dniu 4 września 1996 roku przez H. J. i K. J. ze Skarbem Państwa . Do umowy dołączono wskazaną wyżej ostateczną decyzję z dnia 21 maja 1990 roku zatwierdzającą projekt podziału . W umowie zawarto wniosek o odłączenie z nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) działki oznaczonej numerem (...) i urządzenie dla niej nowej księgi wieczystej . Dla działki (...) prowadzona jest księga wieczysta numer (...) . Właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa . Jako statio fisci wpisano ówczesną Okręgową Dyrekcję Dróg Publicznych w O. ( obecnie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w W. ) . Wpisy do tej księgi ograniczają się do dokonanych przy okazji jej zakładania we wrześniu 1996 roku . Do akt księgi wieczystej nie załączono żadnych dokumentów . W podstawie wpisu wskazano natomiast umowę z dnia 4 września 1996 roku i miejsce złożenia dokumentu stanowiącego podstawę wpisu ( akta księgi EL1O/00011711/0 ) . Dla działki (...) prowadzona jest księga wieczysta numer (...) , obejmująca większa liczbę gruntów składających się na nieruchomość stanowiącą własność Gminy O. . Z nieruchomością wnioskodawcy graniczy także działka (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta numer (...) . Właścicielem gruntu jest W. R. . Księgę wieczystą założono w 1955 roku , między innymi dla działki numer 42a położonej w G. ( numer zmieniono następnie na 42/1- karta 23 ) . Na karcie 44 akt księgi załączono wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w dniu 11 kwietnia 1984 roku , podpisany przez Kierownika Pracowni Usług (...) . Widać na nim działkę (...) , jak i fragment sąsiadującej z nią działki (...) . Wzdłuż zachodniej granicy obu działek umieszczono adnotację „ gr. środek rowu ” . W. R. nabył nieruchomość w 1984 roku . Wbrew ustaleniom Sądu Rejonowego dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 42/1 nie prowadzono nigdy księgi wieczystej (...) . W księdze tej wymieniono inne grunty W. R. . Takie oznaczenie księgi wieczystej ( (...) ) powiązano w rejestrze gruntów prowadzonym przez Starostę (...) z działką (...) ( patrz wypis z rejestru gruntów z dnia 20 lutego 2017 roku karta 1007 ) , ale w tym zakresie rejestr zawiera dane nieprawdziwe . Dla działki oznaczonej numerem (...) prowadzona jest księga wieczysta (...) . Wymieniono w niej kilkanaście działek stanowiących rowy , będących własnością Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę (...) . Sąd Rejonowy wadliwie wskazał numer księgi wieczystej prowadzonej dla działki numer (...) ( w księdze (...) nie ujawniono tej działki , choć rzeczywiście była ona prowadzona dla nieruchomości Skarbu Państwa zajętych pod drogi ) . W rzeczywistości dla tej działki , leżącej w obrębie I. ( granica obrębów G. i I. przebiega zresztą po granicy działek (...) ) prowadzona jest obecnie księga wieczysta numer (...) . Nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. Można wreszcie wskazać , że dla wymienionych przez Sąd pierwszej instancji działek o numerach (...) , które nie mają wspólnej granicy z działką (...) , a tylko łączy je jeden wspólny punkt graniczny 0- (...) , prowadzone są obecnie księgi wieczyste , odpowiednio : (...) i (...) i obie stanowią własność Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. . Zauważyć należy dalej , że sądowe postepowanie rozgraniczeniowe toczy się w trybie wskazanym w art. 33 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ( obecnie tekst jednolity z 2017 roku Dziennik Ustaw pozycja 2101 ) . Wójt wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości , a strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać przekazania sprawy sądowi . Wnioskodawcą w postępowaniu sądowym pozostaje osoba , która złożyła wniosek o przeprowadzenie rozgraniczenia . H. J.

(1)domagał się wszczęcia administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego . Stąd , po wydaniu przez Wójta Gminy O. w dniu 1 grudnia 2014 roku decyzji o zatwierdzeniu granic działki nr (...) położonej w obrębie G. w Gminie O. i po zgłoszeniu przez H. J. żądania przekazania sprawy sądowi , występował on w niniejszym postępowaniu jako wnioskodawca . Kwestionował decyzję Wójta Gminy O. w całości . Z chwilą przekazania sprawy do sądu wyniki uprzednio prowadzonego postępowania administracyjnego nie wywołują już skutków prawnych , sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu nieprocesowym , a materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi zasadniczo art. 153 k.c. . Sąd orzekający o rozgraniczeniu nie odnosi się do decyzji o zatwierdzeniu granic , która utraciła moc na skutek żądania przekazania sprawy sądowi ( w sądowym postępowaniu rozgraniczeniowym nie dokonuje się kontroli instancyjnej decyzji administracyjnej ) . Sąd Okręgowy ustalił , że granica nieruchomości gruntowej oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka numer (...) z sąsiadującymi z nią nieruchomościami gruntowymi przebiega w następujący sposób : - działki (...) - pomiędzy punktami granicznymi 10- (...) i 0- (...) ; - działki (...) - pomiędzy punktami granicznymi 0- (...) , 10-497 i 10-502 ; - działki (...) - pomiędzy punktami granicznymi 10-502 , 10- (...) , 10- (...) , 10- 1240 i 10-1230 ; - działki (...) - pomiędzy punktami granicznymi 10-1230 , 10- (...) i 10- (...) ; - działki (...) - pomiędzy punktami granicznymi 10- (...) , 10- (...) , 10- (...) , 10- (...) , 10- (...) , 10- (...) i 10- (...) , W sposób graficzny przebieg granic przedstawiono na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego J. K. , załączonej na karcie 358 akt sprawy . Sąd odwoławczy uznaje opinie biegłego J. K. za zdatną do czynienia na jej podstawie ustaleń . Znajduje ona oparcie w materiale dowodowym , a w szczególności w dokumentach geodezyjnych . W postępowaniu apelacyjnym przeprowadzono dodatkowo dowód z ustnych wyjaśnień biegłego ( protokół rozprawy apelacyjnej z dnia 21 czerwca 2017 roku utrwalony za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk – wraz z protokołem skróconym karty 1112 - 1115 ) oraz zażądano oryginałów operatów technicznych prac geodezyjnych dotyczących rozgraniczanych gruntów i wreszcie odpowiednich wyrysów z map : ewidencyjnej oraz zasadniczej ( karty 1161 – 1162 ) . Już w tym miejscu można zwrócić ogólnie uwagę , że przedłożone kopie map opatrzono poświadczeniem ich zgodności z materiałem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego . Wykazują one zgodność z mapą sporządzona przez biegłego J. K. . Wnioskodawca posługuje się natomiast dołączoną na karcie 59 akt sprawy kopią mapy , która po części jest nieczytelna i nie zawiera numerów punktów geodezyjnych ani nie można na jej podstawie jednoznacznie zidentyfikować przebiegu granicy działki (...) . Trzeba jednak wskazać dalej , że stan prawny granic działki numer (...) wynika przede wszystkim ze współrzędnych punktów granicznych wyznaczających terytorialny zasięg działki , a co za tym idzie przedmiot własności . Dokumenty zawierające obliczenie tych współrzędnych oraz szkice czy protokoły składają się na dokumentację geodezyjną podlegającą badaniu w postępowaniu rozgraniczeniowym w pierwszej kolejności . W rozstrzyganej sprawie dokumenty takie gromadzono w kolejnych operatach technicznych , których oryginały dołączono w toku postępowania apelacyjnego i przeprowadzono z nich dowody . W związku z tym wyjaśnić należy , że czynienie przez Sąd Rejonowy podstawą jego ustaleń kopii dokumentów zgromadzonych w „ zielonym segregatorze stanowiącym załącznik do akt sprawy ” , stanowiło jednak istotne ograniczenie możliwości badania dokumentów źródłowych . Niezależnie od poczynienia przez Sąd odwoławczy ostatecznie zbieżnych ustaleń co do przebiegu granicy , zwrócić należy uwagę , że materiał dowodowy wskazywany przez Sąd pierwszej instancji stanowiły dokumenty składające się na operat techniczny (...) .2014. (...) sporządzony przez geodetę Z. S. . Geodecie temu powierzono czynności rozgraniczeniowe w ramach postępowania wszczętego z wniosku H. J. o rozgraniczenie , które zakończyło się decyzją Wójta Gminy O. z dnia 1 grudnia 2014 roku , a zatem w tym postępowaniu , w którym żądanie przekazania sprawy sądowi spowodowało wszczęcie niniejszego postepowania . Organ administracyjny uznał , że geodeta Z. S. wykonał prawidłowo czynności rozgraniczeniowe . Zauważyć należy zatem , że decyzja o zatwierdzeniu granic zapadła na podstawie dokumentacji Z. S. , ale decyzja ta utraciła moc na skutek żądania przekazania sprawy sądowi . Podważanie trafności ustaleń organu i ich przesłanek było zaś istotą żądań wnioskodawcy . Praca geodety Z. S. polegała w zasadniczej części na jego własnej analizie poszczególnych dokumentów zgromadzonych w operatach technicznych oraz opatrywaniu kopii poszczególnych dokumentów własnymi adnotacjami i rysunkami . Nie daje to rękojmi wykorzystania wszystkich dostępnych dokumentów załączonych do operatów technicznych , co było przedmiotem zarzutów apelanta ani funkcja jurysdykcyjna sądu w postępowaniu rozgraniczeniowym nie polega tylko na weryfikacji poprawności decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu i materiałów stanowiących podstawę jej wydania . Sąd Okręgowy ustala więc , na podstawie oryginałów operatów technicznych dołączonych w kopertach z kart 1123 – 1126 akt sprawy , co następuje : Operat numer 47 dotyczy zlecenia geodecie C. B.

(1)sporządzenia dokumentacji geodezyjnej działki 42b w miejscowości G. do sprzedaży gruntów . Operat obejmuje między innymi odręczne szkice ( karty 2 , 3 i 15 ) , wykaz współrzędnych obrębu I. ( karta 5 ) , notatkę z badania księgi wieczystej numer (...) ( a więc opisanej wyżej księgi (...) ) , mapę z wywiadu terenowego ( karta 9 ) , szkic polowy ( karta 10 ) oraz obliczenia współrzędnych ( karty 11 – 14 ) . Z protokołu granicznego z dnia 25 stycznia 1984 roku ( karty 7 – 8 ) wynika opis granic działki , której nadano wówczas numer (...) . Brak podpisu wnioskodawcy pod protokołem granicznym nie stanowi uchybienia . Nie był on jeszcze właścicielem działki (...) , ani nie należała do niego żadna z działek sąsiednich . W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przytoczono opis przebiegu granicy zawarty we wskazanym protokole , a obecnie zwrócić można tylko uwagę , że w samym opisie nie wymieniono z osobna punktów od 7 do 12 . Opis pozostaje jednak ogólnie zgodny ze szkicem przebiegu granicy umieszczonym w tym samym protokole granicznym , zwłaszcza odnośnie zasadniczych punktów załamania jej przebiegu , to jest punktów (...) , (...) . W szczególności zwrócić trzeba uwagę , że według opisu punkt numer 1 znajduje się na środku rowu i dalej granica biegnie do drogi (...) ( E7 ) środkiem rowu . Taką też adnotację ( „ granica śr. rowu ” ) umieszczono na wspominanym szkicu . W tym miejscu warto przypomnieć odnotowaną już wyżej treść adnotacji na wyrysach z map obejmujących działkę (...) , załączonych w latach osiemdziesiątych do akt księgi wieczystej EL1O/ (...) i EL1O/ (...) . W obu przypadkach zachodnia granica działki (...) oznaczana jest jednako z treścią protokołu granicznego ( środkiem rowu ) . Wracając do opisu granicy zawartego w protokole z dnia 25 stycznia 1984 roku wskazać należy , że nie wskazano tam punktu granicznego , w którym zachodnia granica działki (...) załamuje się przy szosie E-81 , w kierunku punktu (...) . Ani opis , ani szkic nie dają jednak podstaw do twierdzenia , że północny wierzchołek działki ( przy szosie ) zbiega się w punkcie (...) ( (...) ) . Nie ma jednocześnie podstaw aby twierdzić , że zachodnia granica działki kończy się przy szosie E-81 w punkcie granicznym (...) ( (...) ) . Punkt ten pojawia się co prawda w wykazie współrzędnych „ z pomiaru szosy E-81 ” i w szkicu polowym oraz w wykazie wszystkich kilkudziesięciu punktów mierzonych w związku z tą robotą geodezyjną ( karty 11v – 12 operatu ) ale : - nie występuje na szkicu z protokołu granicznego , gdzie wpisano tylko punkt 834 ; - nie występuje w opisie granicy z protokołu granicznego ; - nie występuje w wykazie punktów granicznych , których współrzędne obliczono dla działki (...) ( karta 13 operatu ) ; - nie występuje na odręcznym szkicu przebiegu granicy z oznaczonymi wszystkimi szesnastoma punktami granicznymi określającymi przebieg granicy działki (...) ( karta 15 operatu ) ; - ustalenie współrzędnych kilkudziesięciu punktów granicznych , w tym punktu (...) ( karty 11v – 12 operatu ) oznacza , że uznano ich wskazanie za potrzebne , dla ustalenia lub weryfikacji położenia punktów granicznych działki (...) . Istnieją natomiast podstawy do ustalenia , że punkt , w którym zachodnia granica działki (...) załamywała się w kierunku wschodnim na zbiegu z szosą E-81 oznaczono w tym operacie numerem 13 . Wskazują na to po pierwsze współrzędne tego punktu w wykazie punktów granicznych ( karta 13 operatu ) . Są one bowiem najbardziej zbliżone do współrzędnych punktu 834 , co wskazuje na ich sąsiedztwo . Punkt numer (...) zaznaczono także na szkicu z karty 15 operatu . Wreszcie – geodeta nadał temu punktowi nowy numer i przyjął jego współrzędne . W przypadku punktu 834 powtórzył jego oznaczenie . Nie wskazał na punkt (...) , a więc nie był to punkt leżący na granicy działki (...) . Ostatecznie zaś wystarczy porównać karty 12 i 13 operatu , zawierające obliczenia współrzędnych . Na karcie 13 wymieniono współrzędne wszystkich punktów granicznych działki (...) . Nie ma tam punktu o współrzędnych X – 549,98 Y – (...) , (...) , które na karcie 12 przypisano do punktu 836 . Na obu kartach ( karcie 12 zawierającej współrzędne wszystkich punktów potrzebnych do wykonania prac geodezyjnych i karcie 13 zawierającej obliczenie punktów geodezyjnych wyznaczających granice działki (...) ) znajdują się natomiast współrzędne punktów granicznych 13 ( X – 548,9 Y – (...) ,1 ) i 834 ( X – 547,8 Y – (...) ,8 ) , wyznaczających według szkicu z karty 15 przebieg północnej granicy działki , na styku z szosą E-81 . A. posługuje się natomiast szkicem polowym ( patrz załącznik do apelacji karta 933 ) , którego oryginał znajduje się na karcie 10 operatu . Znaczenie szkiców polowych objaśnił biegły J. K. podczas wyjaśnień składanych w toku rozprawy apelacyjnej ( 00.22 ) . Mają one charakter roboczy . Nie stanowią wiążącego określenia punktów granicznych ani przebiegu granicy . Wyraźnie widać to właśnie na przykładzie szkicu , na który wskazuje apelant . Pochodzi on z 25 stycznia 1984 roku . Dokument zawierający opis współrzędnych punktów granicznych sporządzono później – w dniu 4 lutego 1984 roku . Szkic nie obejmuje wszystkich punktów granicznych ani nie wyróżnia w wyraźny sposób przebiegu granicy , a umieszczono na nim raczej linie oznaczające przebieg charakterystycznych punktów terenowych ( droga , brzeg rowu ) . Nie ma wyraźnych podstaw aby stwierdzić , że charakter tego szkicu lub jego treść oznacza , że któraś ze zbiegających się w punkcie 836 linii wykreślonych odręcznie przez geodetę ( cztery lub pięć ) , oznacza zachodnią granicę działki (...) . Tymczasem opinia biegłego J. K. pozwala na ustalenie w sposób spójny z dokumentacją geodezyjną sporządzoną przez C. B.

(1), że pomiędzy punktami (...) ( (...) ) i (...)

(239)biegły określił współrzędne punktu 13 , stanowiącego punkt załamania granicy działki w kierunku wschodnim – do punktu 834 . Z załączników do opinii w postaci map opisujących pierwotny przebieg granicy z 1984 roku i obecny ( karty 328 i 358 ) wynika , że opisane wyżej punkty noszą obecnie numery 10- (...) ( poprzednio 13 ) i 0- (...) ( poprzednio 834 ) i stanowią granicę z działką numer (...) . Współrzędne tych punktów wskazał biegły w treści swej opinii . Na karcie 307 , w sposób zgodny z opisaną wyżej treścią operatu 47 ( bez zaokrąglania do dziesiątej części po przecinku ) przedstawił współrzędne punktów (...) i (...) w układzie „ 1965 ” . Po przeliczeniu w stosowanym obecnie układzie „ 2000 ” i z powołaniem na zmiany w numeracji punktów - przedstawił w tabeli na karcie 312 . Zmiana numeracji punktów ma charakter techniczny i nie wpływa na ich współrzędne , podobnie jak przeliczenie na obowiązujący obecnie , dokładniejszy układ pomiarowy . Zagadnienia te biegły wyjaśnił przekonująco w toku rozprawy apelacyjnej z dnia 21 czerwca 2017 roku ( 01.57 ) . Wyjaśniono wówczas także kwestię oznaczenia punktu 10-1229 i ustalono , że wskazane przez Sąd Rejonowy oznaczenie 0- (...) wymaga korekty , ponieważ nie odpowiada w tym zakresie treści mapy z karty 358 , stanowiącej załącznik do postanowienia oraz powinno odpowiadać symbolowi obrębu ( 00.08 ) . Tożsamy wywód dotyczy także oznaczenia w 1984 roku i ustalenia obecnie współrzędnych pozostałych punktów granicznych działki (...) . Ze współrzędnych wynikało także ustalenie rzeczywistej powierzchni działki na 0,7465 ha ( karta 13 operatu ) , zaokrąglone na potrzeby ewidencji gruntów do 0,75 ha . W granicach przestrzennych wyznaczonych przez punkty graniczne i łączące je linie nieruchomość tę nabyli w dniu 30 stycznia 1985 roku H. J.

(1)i K. J. . Jednocześnie z zawarciem tej umowy , co wynika z prezentaty Państwowego Biura Notarialnego z dnia 30 stycznia 1985 roku ( karta 20 ) do akt księgi EL1O/ (...) załączono wykaz zmian gruntowych wraz z wyrysem z mapy , stanowiący wynik opisanych wyżej prac geodezyjnych C. B.

(1)( karty 21 – 25 ) . Z tradycyjnych ksiąg , dołączonych obecnie do akt ksiąg wieczystych (...) wynikają zgodne adnotacje w działach I.O co do wpisów zmiany oraz odłączenia i przyłączenia działki (...) . Na przebieg granic wpływa obecnie także podział działki (...) . Sąd Okręgowy ustala więc dalej , że kolejny operat techniczny ( numer 622/274/89 – koperta karta 1125 ) dotyczy zlecenia geodecie J. S.

(1)sporządzenia dokumentacji geodezyjnej na potrzeby wywłaszczenia gruntów w obrębie G. w związku z poszerzeniem drogi krajowej . Pracami objęto , między innymi , północno – wschodnią część działki (...) i dokonano jej podziału na działki (...) . Operat techniczny zawiera szkice i mapy ( karty 7 , 10 , 15 i 16 ) , protokół graniczny ( karty 8 – 9 ) oraz obliczenia współrzędnych ( karty 11 – 14 ) . W dołączonej kopercie umieszczono kopie kalkowe map , w tym sporządzonej przez C. B.

(1)w 1984 roku i wykonanej przez J. S.

(1). W protokole granicznym z dnia 25 kwietnia 1990 roku wskazano co prawda , że ustalenia dotyczą granicy działki (...) ( karta 8v operatu ) , na co zwracał uwagę apelant , ale z całości operatu , a w szczególności z umieszczonego poniżej szkicu wynika , że wymieniono numer działki stanowiącej drogę , ponieważ to ona podlegać miała poszerzeniu o sąsiadujące grunty , w tym część działki (...) i operat dotyczy bez wątpienia także podziału tej właśnie działki . H. J.

(1)podpisał zresztą ten protokół graniczny . Stwierdzić należy , że szkice sporządzone przez geodetę J. S.

(1)na kartach 8v , 10 , 15 i 16 operatu dotknięte są jednaką wadą , polegającą na wadliwym określeniu miejsca położenia działki (...) , która leżeć miała pomiędzy osią rowu , a jego prawym brzegiem , co powodowało , że działka (...) , wbrew oczywistym wnioskom wynikającym z opisanego wyżej operatu 47 , posiada jeden północny wierzchołek - w punkcie (...) ( 237 , obecnie 0- (...) ) i tylko w tym miejscu ma wspólny punkt ( a nie linię graniczną ) z działką (...) . Ostatecznie materiały zawarte w operacie nie są spójne skoro na projekcie podziału ( karta 7 ) błędu takiego nie popełniono , a nadto w dołączonej kopercie umieszczono kopię kalkową mapy C. B.

(1), która wskazuje na granicę biegnącą środkiem rowu . Trzeba jednak zwrócić uwagę , że w związku z poczynionymi ustaleniami , w tym zakresie nie podziela się wniosków z opinii podstawowej biegłego J. K. co do jednoznaczności zapisów tego operatu ( karta 308 ) . Pamiętać należy przede wszystkim , że przedmiotem robót geodezyjnych J. S.

(1)było jednak tylko wydzielenie działki (...) , której powierzchnia wyniosła ostatecznie 11 m

(2). To dla tej działki obliczono współrzędne punktów granicznych ( karta 12 ) gdzie wskazano tylko jeden z dotychczasowych punktów granicznych działki (...) – numer (...) ( 834 , obecnie 0- (...) ) o współrzędnych odpowiadających obliczeniom C. B.

(1)i uwzględnionych przez biegłego J. K. , ponieważ tylko ten punkt określał granice działki wydzielonej do sprzedaży ( wywłaszczenia ) . J. S.

(1)nie obliczał współrzędnych punktu granicznego numer (...) ( obecnie 10- (...) ) , jego prace geodezyjne nie wpływały więc na przebieg zachodniej granicy działki (...) , a co za tym idzie nie dotyczyły przebiegu zachodniej granicy działki (...) . Z tej również przyczyny inny operat techniczny tego geodety , dotyczący gruntów leżących dalej na zachód ( numer (...) – koperta karta 1126 ) nie obejmował żadnych działek graniczących z nieruchomością wnioskodawcy i ten nie brał udziału w sporządzeniu złożonego do tego operatu protokołu granicznego . Wnioskodawca przedkładał kopie okładki i pierwszej strony operatu ( karty 57 – 58 ) twierdząc , że znajdują się tam dokumenty potwierdzające jego racje . Przedłożone kopie odpowiadają oryginałowi okładki operatu 622/253/89 i rewersowi okładki operatu (...) . W obu operatach spis treści obejmuje materiał wyjściowy , zajmujący pierwotnie pierwsze strony teczki . Obecnie materiał ten wyłączono jako zbędny , a przyczyny wiarygodnie określił biegły J. K. podczas składania wyjaśnień ( 00.31 ) oraz wskazano w piśmie Starostwa Powiatowego z 16 lutego 2016 roku ( karta 683 ) . Trzeba ponadto zauważyć , że w dalszej części operatów zachowano chronologiczną numerację kart , ich liczba jest różna w obu operatach co wyklucza ich zamianę , a ogólny ogląd obu teczek nie wskazuje aby ingerowano w pierwotną treść zasobu bazowego . Wbrew twierdzeniom apelanta nie sporządzano , ani nie trzeba było sporządzać , osobnego operatu technicznego określającego przebieg granic działki (...) , bowiem takie jej nowe oznaczenie wynikało tylko z wydzielenia z niej działki (...) , której granice , na zbiegu z działką dzieloną , określono w operacie numer (...) . Z pisma Starostwa Powiatowego w O. z dnia 5 lipca 2017 roku także wynika , że innych operatów J. S.

(1)nie sporządzał ( karta 1121 ) . Wyżej wskazano już , że w związku z opisanym podziałem wydano decyzję administracyjną z dnia 21 maja 1990 roku o jego zatwierdzeniu . Jej odpis wraz z adnotacją o ostateczności załączono na karcie 58 akt księgi wieczystej EL1O/ (...) , a w dniu 4 września 1996 roku H. J.

(1)i K. J. sprzedali nieruchomość stanowiącą działkę (...) na rzecz Skarbu Państwa . W wyniku opisanych wyżej czynności doszło więc do zmiany granic dotychczasowej działki (...) ( po podziale 42/5 ) na jej styku z wydzieloną działką (...) oraz jej powierzchni . Trzeba przy tym zwrócić uwagę , że określenie powierzchni tej działki odbyło się przez pomniejszenie jej ewidencyjnego obszaru 7.500 m 2 o rzeczywistą powierzchnię zbywanej działki ( patrz decyzja o zatwierdzeniu podziału ) . Nie obliczano na nowo rzeczywistej powierzchni działki (...) . W kopercie na karcie 1123 dołączono operat techniczny numer (...) . Dotyczy on dokonywanego w 2011 roku wznowienia granic działki (...) . Wykonanie tego operatu nie pociągało za sobą istotnych konsekwencji dla przebiegu granicy . W szczególności potwierdza ono jej dotychczasowy przebieg , uwzględniający prace geodezyjne C. B.

(1)oraz odłączenie działki (...) . Dokonano natomiast czynności polegającej na „ zgeneralizowaniu ” linii granicznej przebiegającej pomiędzy punktami (...) – (...) przez poprowadzenie jej pomiędzy punktami (...) . Czynności tej dokonano z uwagi na to , że punkty (...) , których współrzędne wskazywały na położone w obrębie rowu , znajdowały się w odległości około 1m . Poza wskazanym operatem ustalenia w tej kwestii czyniono na podstawie opinii biegłego J. K. ( karta 310 ) . Na dołączonym do niej fragmencie mapy ( karta 334 ) widać położenie punktów od (...) . Wiadomo także , że w miejscu wytyczenia punktów 9 i 10 nie występowały przesłanki wywołujące konieczność takiego ukształtowania granicy , ani taka potrzeba nie ujawniła się później ( np. w postaci szczególnej rzeźby terenu , lub istnienia obiektów budowlanych czy urządzeń ) . Wobec usunięcia punktu 10 i miejsca położenia punktów (...) wiadomo , że wspomniana „ generalizacja ” granicy ma charakter techniczny i nie krzywdzi wnioskodawcy . Sąd Okręgowy ustalił przebieg granicy w tym miejscu z pominięciem punktu granicznego numer 10 , co wynika ze wskazania opisu punktów granicznych z działką (...) oraz mapy biegłego J. K. z karty 358 , a także odpowiada ogólnemu założeniu przy określaniu przez C. B.

(1)granic działki (...) , że przebiega ona środkiem rowu . Sąd Okręgowy wskazuje nadto , że zmiany faktyczne wywołane na przykład pracami ziemnymi dokonywanymi na gruntach w obrębie ich granic nie wpływają na ich prawny przebieg . W nawiązaniu do dokumentacji fotograficznej złożonej przez wnioskodawcę stwierdzić trzeba , że nowe ukształtowanie terenu w północnej części działki nie wpłynęło na miejsce położenia punktów granicznych , co omówił również biegły J. K. w swoich wyjaśnieniach ( 01.54 ) , podkreślając tożsamość współrzędnych . Trzeba także pamiętać , że zmiany powierzchni nieruchomości wynikające z kolejnych pomiarów ( wobec zmienności metod pomiaru ) nie świadczą o zmianie przebiegu granic . W rozstrzyganej sprawie wskazać należy tylko , że z decyzji z dnia 5 stycznia 2012 roku w sprawie zmiany w ewidencji gruntów , załączonej wraz z wyciągiem ze zmian gruntowych na kartach 71 – 73 akt księgi wieczystej (...) wynika , że powierzchnię działki (...) określono na 0,7458 ha na podstawie obliczeń dokonanych w związku ze wznowieniem granic w 2010 i 2011 roku . Zauważyć należy przy tym , że uwzględniając zaszłości , to jest rzeczywistą powierzchnię działki (...) .465 m 2 i ubytek 11 m 2 na skutek wydzielenia działki (...) , powierzchnia działki (...) mogła wynosić , tylko na podstawie obliczeń arytmetycznych , a nie nowych pomiarów - 7.454 m 2 . Niezależnie więc od tego , że z powierzchni nieruchomości nie można wnosić o jej granicach ( jest właśnie przeciwnie ) , to w rozstrzyganej sprawie nie ujawniły się wątpliwości co do powierzchni działki rozgraniczanej zgłaszane przez wnioskodawcę , według którego ubyć miało około 1000 – 1.500 m 2 ( pismo wnioskodawcy z dnia 22 listopada 2017 roku karta 1259v ) . Ustalenia w tej materii oparto także na opinii biegłego J. K. . A. podtrzymywał zarzuty dotyczące zgromadzenia ogólnie „ fałszywego ” materiału dowodowego , które nie znalazły jednak potwierdzenia . Trzeba zwłaszcza zwrócić uwagę , że dokumentacje geodezyjna przedłożona została w oryginale i nie ma podstaw aby kwestionować jej kompletność . Ponadto dokumenty te przedkładano w celu dokonania odpowiednich wpisów w księgach wieczystych i załączane były do akt ksiąg . Zachowanie chronologii wpisów oraz numeracji kart akt ksiąg wieczystych wyłącza prawdziwość zarzutów H. J. o powszechnej praktyce fałszowania dokumentów dotyczących działki (...) . Można wreszcie stwierdzić , że nie mogą stanowić źródła ustaleń w sprawie o rozgraniczenie twierdzenia wnioskodawcy o istnieniu dokumentów , których nie dołącza on do akt oraz gołosłowne zarzuty nieprawdziwości dokumentów pochodzących z (...) Ośrodka (...) . Podstawę prawną rozgraniczenia nieruchomości stanowi art. 153 k.c. - jeżeli granice gruntów stały się sporne , a stanu prawnego nie można stwierdzić , ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania . Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić , a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między zainteresowanymi , sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności . Kryteria rozgraniczenia wyłączają się . Wiodące jest ustalenie granic według stanu prawnego , co nastąpiło w niniejszej sprawie i co wynika z przedstawionego wyżej wywodu . Stan prawny granic ustala się bowiem według tytułu i przedmiotu własności , co uczyniono przedstawiając stan prawny nieruchomości rozgraniczanych oraz treść dokumentów zgromadzonych w aktach ksiąg wieczystych . Następnie uwzględniono zasięg terytorialny na jakim rozciąga się własność H. J. i K. J. według stanu prawnego , a więc stanu wynikającego przede wszystkim z dokumentów w postaci : operatów zawierających obliczenie współrzędnych punktów geodezyjnych , map , wyrysów map , protokołów granicznych z opisem granic , a nadto z wyników aktualnych pomiarów geodezyjnych zawartych w opinii biegłego J. K. . W tym stanie rzeczy , na mocy art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oddalono apelację w zasadniczej części . Z przyczyny wyżej opisanych dokonano zmiany zaskarżonego postanowienia na mocy art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Wniosek H. J. o zasądzenie kosztów postępowania oddalono . Nie znajduje on uzasadnienia w ogólnej zasadzie z art. 520 § 1 k.p.c. , zgodnie z którą każdy z uczestników postępowania nieprocesowego ponosi koszty swego udziału w sprawie . Nie ma także umocowania w art. 520 §§ 2 i 3 k.p.c. ponieważ pozostali uczestnicy postępowania nie mogą być traktowania jako przegrywający ani ich interes w uzyskaniu orzeczenia o rozgraniczeniu nie przeważał nad interesem wnioskodawcy , bowiem tylko on uznawał granicę za sporną , a co do jej przebiegu nie miał racji .