Sygn. akt IX U 1582/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSR del. Renata Stańczak Protokolant: Gabriela Jokiel przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. w Rybniku sprawy z odwołania J. P. ( J. P. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o prawo do emerytury na skutek odwołania J. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 23 października 2017 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu J. P. prawo do emerytury począwszy od dnia (...) Sędzia Sygn. akt IX U 1582/17 UZASADNIENIE Decyzją z 23 października 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu J. P. ( P. ) prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS w zw. z §4 rozporządzenia z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach… wskazując, iż do dnia 01.01.1999r. nie udokumentował 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy wskazał, że do pracy szczególnych warunkach nie uwzględnił okresów zatrudnienia w (...) S.A. od 24.05.1975r. do 31.12.1982r. oraz od 2.01.1983r. do 23.08.1997r. ponieważ z zebranego materiału dowodowego wynikają rozbieżne stanowiska, jakie ubezpieczony zajmował: „monter”, „konfekcjoner wyrobów sztucznych”, „operator urządzeń do formowania pianki poliuretanowej”. Organ rentowy wskazał ponadto, że świadectwo z 23.08.1997r. w części dotyczącej pracy w szczególnych warunkach w okresie od 2.01.1983r. do 23.08.1997r. zawiera braki formalne, tj. pracodawca nie powołał w świadectwie pracy Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach… oraz nie wskazał wykazu, działu i pozycji właściwego zarządzenia resortowego. Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji domagając się ponownej analizy sprawy i przyznanie prawa do emerytury. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony urodził się (...) W dniu (...) ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury z obniżonego wieku. Organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu na dzień 1.01.1999r. łącznie 25 lat, 5 miesięcy i 14 dni okresów składkowych oraz nieskładkowych, w tym żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych. (dowód: akta organu rentowego). Ubezpieczony od 24 maja 1975r. do 23 sierpnia 1997r. zatrudniony był w (...) S.A. w R. . W przedłożonym do akt organu rentowego, na okoliczność wykonywania tej pracy, świadectwie pracy z 23.08.1997r. wykazano, iż w okresie od 2.01.1983r. do 23.08.1997r. ubezpieczony wykonywał pracę szczególnych warunkach jako operator urządzeń do formowania pianki poliuretanowej. W świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 14.03.2000r. pracodawca wskazał, że ubezpieczony od 24.05.1975r. do 31.12.1982r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace konfekcjonera wyrobów z tworzyw sztucznych wymienionym w dziale IV, poz. 17, pkt 6 wykazu A załącznika nr 1 do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z 30 marca 1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach… (dowód: akta osobowe ubezpieczonego). W okresie zatrudnienia w Hucie (...) ubezpieczony pracował w wydziale lodówek – na hali produkcyjnej, gdzie montowane były lodówki na poszczególnych stanowiskach pracy. Początkowo, przez okres pierwszego roku zatrudnienia ubezpieczony pracował przy montażu drzwi do lodówek, a następnie, do końca zatrudnienia ubezpieczony pracę wykonywał na S. – urządzeniu , gdzie lodówki napełniane były poliuretanem. Polegało to na tym, że najpierw na innym stanowisku pracownicy przygotowywali formę takiej lodówki, a następnie ubezpieczony wlewał do tej formy piankę poliuretanową. W ten sposób wypełniała się cała lodówka i tworzyła izolacja. Na S. pracowały cztery osoby, w tym jeden mężczyzna, który mieszał potrzebne do wypełnienia składniki (chemikalia) w specjalnych pomieszczeniach – kantorkach, znajdujących się przy hali. W mieszalni praca była wykonywana w ochronnych ubraniach, maskach ochronnych. Pracę ubezpieczony wykonywał na trzy zmiany, każda zmiana miała swoją obsadę. Ubezpieczony cały czas pracował na S. . Jedynie, jak były jakieś awarie, lub potrzebna była np. pomoc do rozbierania „złomu” - , tj. felernych lodówek, albo gdy np. były absencje chorobowe wśród pracowników, ubezpieczony mógł być kierowany do innych prac. Te inne prace nie zajmowały ubezpieczonemu więcej jak godzinę czasu w ciągu dnia, albo jeden dzień w miesiącu. Zdarzały się sporadycznie. Były miesiące, że w ogóle do innych prac nie był ubezpieczony kierowany. W okresie pracy w Hucie (...) razem z ubezpieczonym pracowały K. F. i B. S. . B. S. pracowała bezpośrednio z ubezpieczonym, w tym samym wydziale, co ubezpieczony i jest uprawniona do emerytury z obniżonego wieku w związku z pracą wykonywaną w warunkach szczególnych w Hucie (...) , przyznanej wyrokiem tut. Sądu, w sprawie sygn. akt IX U 790/10. (dowód: zeznania świadków K. F. i B. S. oraz zeznania ubezpieczonego złożone na rozprawie 6 lutego 2018r., czas nagrania protokołu elektronicznego 00:12:56 – 1:18:24, akta sprawy IXU 790/10). Ubezpieczony w okresie od 12.06.1996r. do 10.03.2005r. był zatrudniony jako ocynkowacz - stanowisko określone w wykazie A, Dział III, poz. 76 w firmie (...) . (dowód: świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach pracy okazane przez ubezpieczonego na rozprawie 6.02.2018r. – k.24 a.s.). Z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że już od 12.06.1996r. ubezpieczony zmienił miejsce zatrudnienia, gdyż Huta (...) upadała i zatrudnił się w Firmie (...) . Praca ubezpieczonego w tej firmie polegała na ocynkowywaniu metalowych elementów – umieszczało się ten element w specjalnym kotle z cynkiem, po czym trzeba było go wyciągnąć i następnie obrobić, czyli np. oszlifować ręcznie specjalnym metalowym urządzeniem. To wszystko wykonywane było na jednej hali. Ubezpieczony pracował w systemie trzyzmianowym. Był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. Za taką pracę ubezpieczony otrzymywał dodatek finansowy, a także posiłki regeneracyjne, mleko, masło. (dowód: zeznania ubezpieczonego złożone na rozprawie 6 lutego 2018r., czas nagrania protokołu elektronicznego 00:58:57 – 1:18:24). Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za przekonujący, spójny i logiczny, przez co mogący stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Sąd dał wiarę zeznaniom słuchanych w sprawie świadków oraz ubezpieczonego, że ubezpieczony w okresie zatrudnienia w Hucie (...) co najmniej od maja 1976r.wykonywał pracę polegającą na napełnianiu lodówek poliuretanem. Jeżeli ubezpieczony kierowany był do innych prac na tej samej hali produkcyjnej, to tylko sporadycznie, np. z uwagi na absencje chorobowe pracowników. Sąd w pełni dał wiarę zeznaniom świadka B. S. , gdyż świadek pracowała bezpośrednio z ubezpieczonym i zatem posiadała dokładniejszą wiedzę na temat jego pracy niż świadek K. F. , która pracowała wprawdzie w tym samym budynku co ubezpieczony, lecz na innym piętrze. Nie widziała bezpośrednio pracy ubezpieczonego, a wiedzę o tej pracy czerpała głównie z informacji swojego męża, który także pracował na hali produkcyjnej. Dlatego też nie zasługują na wiarę zeznania tego świadka w części w jakiej twierdzi, że ubezpieczony był kierowany również do prac przy montażu drzwi, które to prace odbywały się na tej samej hali produkcyjnej i miały stanowić 10% czasu pracy ubezpieczonego w skali miesiąca. W tym zakresie zeznania świadka K. F. nie korelują z zeznaniami świadka B. S. , samego ubezpieczonego i z zebranymi w sprawie dokumentami. Sąd dał również wiarę zeznaniom ubezpieczonego w zakresie wykonywania pracy w szczególnych warunkach w firmie (...) jako ocynkowacz, gdyż zeznania te były przekonujące i logiczne, nadto korelujące z przedłożoną dokumentacją pracowniczą - świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2017r., poz. 1383 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. na dzień 31.12.1998r.) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (tj. 25 lat dla mężczyzn). Ust. 2 „Emerytura, o której mowa w ust.1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego”. Jak wynika z §4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w warunkach szczególnych, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W myśl § 2 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Okoliczność sporna w rozpoznawanej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego na dzień 01.01.1999r. wymaganego 15 – letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. W wykazie A, dziale IV, poz.17 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. wymienione zostały prace – Produkcja i przetwórstwo żywic i tworzyw sztucznych oraz produkcja surowców, półproduktów i środków pomocniczych stosowanych do ich produkcji i przetwórstwa, produkcja wosków i woskoli” Jak wykazało postępowanie dowodowe, ubezpieczony w okresie spornym zatrudnienia w Hucie (...) , co najmniej od maja 1976r., do 1996r. wykonywał prace w warunkach szczególnych określone w Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, dziale IV, poz. 17, gdy praca ubezpieczonego polegała napełnianiu obudów lodówek poliuretanem. Za takim przyjęciem przemawiają zeznania świadków, w szczególności świadka B. S. , która pracowała bezpośrednio z ubezpieczonym , i która również uprawniona jest do emerytury z obniżonego wieku i okres pracy w Hucie (...) został zaliczony do okresu pracy w szczególnych warunkach na prawo do emerytury. Sąd oparł się również na zeznaniach ubezpieczonego, które korelują z zeznaniami świadków oraz znajdują potwierdzenie w dokumentacji osobowej ubezpieczonego, z której wynika, że pracodawca także uznawał, że wykonywana przez ubezpieczonego praca był pracą wykonywaną w szczególnych warunkach. Zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych podlega również okres od 12.06.1996r. do 31.12.1998r. zatrudnienia ubezpieczonego w firmie (...) , gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako ocynkowacz, tj. wykonywał pracę określoną w wykazie A, Dział III, poz. 76 powołanego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. Za takim przyjęciem przemawiają wiarygodne, bo spójne i logiczne, zeznania ubezpieczonego, potwierdzone dokumentacją pracowniczą – świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach, nie kwestionowaną przez organ rentowy. Bez znaczenia ostatecznie pozostaje fakt, podnoszony przez organ rentowy, że z materiału, którym dysponował organ rentowy wynikają rozbieżne stanowiska, jakie ubezpieczony zajmował oraz, że świadectwo z 23.08.1997r. w części dotyczącej pracy w szczególnych warunkach w okresie od 2.01.1983r. do 23.08.1997r. zawiera braki formalne, gdyż fakt wykonywania pracy w szczególnych warunkach został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10.03.1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21.09.1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.12.2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). W sytuacji uznania jw., w ocenie Sądu, ubezpieczony spełnia wszystkie warunki do uzyskania emerytury na podstawie powołanych przepisów. Ukończył 60 lat w dniu (...) , posiada na dzień 01.01.1999r. wymagany 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym posiada 15 lat pracy w szczególnych warunkach przy uwzględnieniu okresu pracy w Hucie (...) oraz w firmie (...) , tj. łącznie, co najmniej od maja 1976r. do 31.12.1998r. jako pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią przepisu art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie powołanych przepisów, z mocy art. 477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy (...) tj. od miesiąca złożenia wniosku, zgodnie z art. 129 ust. 1 jw. SSR del. Renata Stańczak
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.