Sad powszechny, IV U 112/18

Sygn. akt IV U 112/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Guniewska Protokolant: st. sekr. sądowy Magdalena Rykała-Płodzień po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. w Rzeszowie sprawy z wniosku A. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o emeryturę na skutek odwołania A. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 17/11/2017 r. znak (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 17/11/2017 r. znak: (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy A. T. prawo do emerytury poczynając od dnia 4 października 2017r. oraz ustala brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.- II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz wnioskodawcy A. T. kwotę: 180 zł ( sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 112/18 UZASADNIENIE wyroku z dnia 14 marca 2018r. Decyzją z dnia 17.11.2017r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 04.10.2017r. odmówił A. T. prawa do emerytury. Na uzasadnienie podano, że nie został udowodniony wymagany 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy nie uznał za udowodniony okresu pracy w szczególnych warunkach od 4.08.1975r. do 31.08.1976r. i od01.09.1976r. do

1. 12.1998r., bowiem charakter pracy nie został określony zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 07.02.1983r. oraz zajmowane stanowisko pracy nie odpowiada ściśle stanowisku pracy wymienionemu w przepisach branżowych. Organ rentowy przyjął za udowodnione 26 lat 1 miesiąc i 10 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W odwołaniu pełnomocnik A. T. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury. W odpowiedzi (...) Oddział w R. wniósł o oddalenie odwołania powołując argumenty, które stanowiły podstawę wydania decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca A. T. urodził się (...) W dniu 4.10.2017r. złożył do ZUS wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury (akta ZUS). Organ rentowy na dzień 01.01.1999r. uwzględnił 26 lat 1 miesiąc i 10 dni okresów składkowych i nieskładkowych Wnioskodawca w okresie od 04.08.1975r. do 30.10.2017r. był zatrudniony w BSH Sprzęt Gospodarstwa (...) Oddział w R. (wcześniej (...) )- w okresie od 04.08.1975r. do 31.08.1976r. pracując na Wydziale Odlewni (...) -60 posiadał angaż zalewacza form ciśnieniowych, co jest tożsame ze stanowiskiem zalewacza form. W okresie od 01.09.1976r. do 27.04.1978r. pracował na Wydziale Odlewni (...) -
2. Następnie odbył służbę wojskową (28.04.1978r. do 15.04.1980r.) Od 15.05.1980r. do 31.12.1982r. posiadał angaż ustawiacza/ustawiacza maszyn, co z kolei jest tożsame ze stanowiskiem ustawiacza maszyn i sprzętu odlewniczego. (dowód : świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 18.10.2017r.) Praca wykonywana przez wnioskodawcę w wyżej wskazanych okresach jest zaliczana do pracy w warunkach szczególnych i jest wymieniona w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz. 43 z późn. zm), wykaz A, dział III, poz. 43 jako prace polegające na obsłudze urządzeń odlewniczych i w Zarządzeniu Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30.03.1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego, pracując na stanowisku zalewacza form – dział III, poz. 43, pkt 19 i ustawiacza maszyn i sprzętu odlewniczego – dział III , poz. 43, pkt
3. Następnie został przeniesiony na Wydział (...) 20, gdzie w okresie od 15.04.1982r. do 31.12.1998r. posiadając kolejno angaż ustawiacza maszyn i urządzeń, ustawiacza maszyn i urządzeń obróbki plastycznej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace polegające na bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń na wydziale, w którym jako podstawowe wykonywane są prace przy przetwórstwie tworzyw sztucznych na stanowiskach operatora wtryskarek przy formowaniu tworzyw sztucznych. Wnioskodawca w okresie 01.08.1993r. do 31.12.1998r pracował na tym samym Wydziale , który jedynie zmienił nazwę na Wydział (...)
4. Wyżej wymieniona praca wykonywana przez wnioskodawcę jest zaliczana do pracy w warunkach szczególnych i jest wymieniona w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególny, charakterze (Dz.U.Nr 8, pz. 43 z późn. zm.) wykaz A dział XIV poz. 25 w zw. z działem IV poz.
5. Z kolei w dziale XIV poz. 25 pkt 1 w zw. z działem IV , poz. 17, pkt 16 załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 3 z dnia 30.03.1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz.Urz. MHPM 85, nr 1 -3 poz. 1) jako praca przy bieżącej konserwacji urządzeń na oddziałach będących w ruchu, na których sąd wykonywane prace na stanowisku operatora wtryskarek przy formowaniu tworzyw sztucznych. Na rozprawie w dniu 14 marca 2018r. świadkowie A. P. , W. R. , Z. S. i W. T. potwierdzili, że wnioskodawca był zatrudniony w firmie (...) w R. . Do jego obowiązków należała wówczas obsługa wtryskarki ciśnieniowej. Następnie był ustawiaczem maszyn odlewniczych. Narażony był na wysoką temperaturę , opary, zapylenie. Pracował również na Wydziale (...) -20, tj. (...) jako ustawiacz. Do jego obowiązków należało zasypywanie kosza granulatem, który po stopieniu był wtryskiwany do form. Praca odbywała się na hali. W czasie pracy cały wydział był w ruchu. Podczas pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy narażony był na zapylenie, opary zgrzewanego tworzywa, hałas. W. T. zeznał, że od 11.02.1980r. do 20.05.1986r. pracował na Odlewni najpierw jako zalewacz form, a później jako ustawiacz. Praca ustawiacza polegała na zmianie, ściągnięciu poprzedniej i założeniu nowej formy. Praca trwała 8 godzin dziennie. Zarówno na jednym, jak i na drugim stanowisku narażony był na odpryski metalu, opary oraz wysoką temperaturę. Świadek zeznał, że do 31.12.1998r. wnioskodawca pracował jako ustawiacz na Wydziale (...) . Dostawał dodatek za warunki szkodliwe (k. 25). Powyższy stan faktyczny, Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody. Sąd dał wiarę dokumentom zgromadzonym w aktach organu rentowego oraz dokumentacji pracowniczej, bowiem ich treść nie budzi wątpliwości i sporządzone zostały przez uprawnione podmioty w zakresie służących im kompetencji. Nie budzą wątpliwości dowody z zeznań świadków w zakresie potwierdzenia okoliczności zatrudnienia wnioskodawcy w (...) S.A. w R. , bowiem są to osoby, które pracowały z wnioskodawcą w spornym okresie, na takich samych stanowiskach pracy, a zatem mają najlepszą wiedzę o tym, jakiego charakteru czynności wnioskodawca faktycznie wykonywał. Sąd, zgodnie z regułą zawartą w art. 233 § 1 k.p.c. dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, która przełożyła się na ostateczny wynik niniejszego postępowania. Przedmiotem sporu jest ustalenie, czy A. T. w okresie zatrudnienia w (...) S.A. w R. wykonywał pracę w szczególnych warunkach, a tym samym czy spełnia warunki do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie jest zasadne. W świetle art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998r. Nr 162, poz. 1118) oraz § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) mężczyzna, który ukończył 60 rok życia, posiada wymagany okres zatrudnienia wynoszący 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych może nabyć prawo do świadczenia emerytalnego. Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w warunkach szczególnych przysługuje prawo do emerytury reguluje wspomniane wyżej Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Warunkiem niezbędnym do uzyskania na podstawie przepisów powołanego rozporządzenia emerytury przez pracownika, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: dla mężczyzny - osiągnięcie 60 lat życia, posiadanie co najmniej 25 lat okresu składkowego i nieskładkowego oraz legitymowanie się 15-letnim okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych. Stosownie do § 2 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionych według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust.2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Przedstawione i przeprowadzone w toku postępowania dowody w sposób nie budzący wątpliwości pozwalają przyjąć, że wnioskodawca wykazał wymagany 15 letni staż pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, przypadający na okres zatrudnienia w (...) S.A. W spornym okresie czasu stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w Wykazie A, dział III poz. 43 i dział XIV poz. 25 w zw. z działem IV poz. 17 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz wymienione w Wykazie A, dział III poz. 43 pkt 19 i 13 oraz dział XIV poz. 1 w zw. z działem IV poz. 17 pkt 16 Zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30.03.1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. Urz. MG 1985r. Nr 1, poz. 1). W postępowaniu sądowym dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności mających wpływ na prawo wnioskodawcy do świadczenia. W ocenie Sądu zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentacji organu rentowego, dokumentacji osobowej i zeznań świadków, zeznań wnioskodawcy pozwala przyjąć w sposób niebudzący wątpliwości, że istnieje podstawa do stwierdzenia, że w okresie zatrudnienia w (...) w R. A. T. wykonywał pracę w szczególnych warunkach. W postępowaniu przed organem rentowym, jak i w postępowaniu odwoławczym przed Sądem A. T. udowodnił, że przed dniem 01.01.1999r. przez okres ponad 15 lat wykonywał pracę w szczególnych warunkach i tym samym nabył prawo do wcześniejszej emerytury, poczynając od dnia 04.10.2017r., tj. od dnia złożenia wniosku. Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja ZUS narusza prawo, należało ją zmienić, zgodnie z art. 47714 § 2 k.p.c. W tym miejscu dodać jeszcze należy, że zasady przyznawania i wypłacania świadczeń emerytalno-rentowych reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W myśl art. 118 ust. 1 tej ustawy, organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w terminie 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, przy czym w razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego, za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego (ust. 1a). W niniejszej sprawie nie ma podstaw do uznania, iż opóźnienie w przyznaniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność. Chociaż bowiem orzeczenie w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter ustalający i prawo wnioskodawcy do emerytury istniało również w dacie wydania przez ZUS decyzji odmownej, to obowiązek świadczenia po stronie organu rentowego powstał dopiero od chwili ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. Odpowiednie dowody przesądzenia kwestii stażu pracy A. T. w szczególnych warunkach zostały zgromadzone dopiero w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem zmieniającym zaskarżoną decyzję. Za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1667).