Sad powszechny, VIII U 1213/17

Sygn. akt VIII U 1213/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2018 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Dorota Stańczyk Protokolant: sekr. sądowy Dagmara Nastaj po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 roku w Lublinie sprawy H. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o rekompensatę z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach na skutek odwołania H. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 26 kwietnia 2017 roku numer (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala H. M. prawo do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych jako dodatku do kapitału początkowego. Sygn. akt VIII U 1213/17 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 26 kwietnia 2017 roku, po rozpoznaniu wniosku z dnia 4 kwietnia 2017 roku, przyznał H. M. emeryturę od dnia (...) roku, tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Jednocześnie Zakład odmówił przyznania prawa do rekompensaty, ponieważ wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W ogólnym świadectwie pracy z (...) w P. z dnia 31 grudnia 2004 roku znajduje się informacja o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach, jednak bez powołania się na odpowiednie przepisy resortowe (decyzja k. 14-15 akt emerytalnych). H. M. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu wskazała, że w okresie od dnia 16 listopada 1981 roku do dnia 31 października 1994 roku, z przerwami na urlopy wychowawcze, pracowała w warunkach szczególnych na stanowisku lekarza dentysty w (...) w R. . Następnie w okresie od dnia 1 listopada 1994 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku pracowała w (...) w P. , gdzie również wykonywała pracę w warunkach szczególnych na stanowisku dentysty, na dowód czego załączyła zaświadczenie (odwołanie wraz z załącznikiem k. 2-3 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Z uwagi na dołączone do odwołania zaświadczenie o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych w (...) w P. organ uznał za udowodnione 9 lat, 6 miesięcy i 14 dni okresów wykonywania takiej pracy. Wnioskodawczyni w ocenie organu nie udowodniła jednak wymaganego okresu 15 lat (odpowiedź na odwołanie k. 4 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: H. M. , urodzona dnia (...) , w dniu 14 kwietnia 2017 roku złożyła wniosek o emeryturę wraz z rekompensatą (wniosek k. 1-4 akt emerytalnych). Do wniosku dołączyła świadectwo pracy z dnia 31 grudnia 2004 roku, zgodnie z którym w okresie od dnia 1 listopada 1994 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku lekarza stomatologa w (...) w P. , gdzie wykonywała pracę w warunkach szczególnych. W aktach organu rentowego znajduje się również świadectwo pracy z dnia 20 października 1994 roku, zgodnie z którym wnioskodawczyni była zatrudniona w Zespole (...) w R. – (...) U. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku lekarza dentysty w okresie od dnia 16 listopada 1981 roku do dnia 31 października 1994 roku (świadectwa pracy k. 7 akt emerytalnych; k. 7 akt kapitałowych). Zaskarżoną decyzją z dnia 26 kwietnia 2017 roku organ rentowy przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury, jednocześnie odmawiając prawa do rekompensaty z powodu nieudowodnieniu okresu 15 lat pracy w warunkach szczególnych (decyzja k. 14 akt emerytalnych). H. M. w dniu 24 września 1981 roku ukończyła studia na Oddziale (...) Akademii Medycznej w L. (odpis świadectwa k. A-2 akt osobowych – k. 15 a.s.). W dniu 16 listopada 1981 roku wnioskodawczyni zawarła umowę o pracę, na podstawie której została zatrudniona w Zespole (...) w R. – Gminnym Ośrodku (...) w U. na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku lekarza dentysty (umowa o pracę k. B-1 akt osobowych – k. 15 a.s.). Wnioskodawczyni swoje obowiązki wykonywała w gabinecie dentystycznym w Ośrodku (...) w U. . Oprócz wnioskodawczyni w Ośrodku zatrudnieni byli lekarze, kierowca karetki, 2 pielęgniarki oraz rejestratorka (zeznania wnioskodawczyni k. 11v, 24 a.s.; zeznania H. B. k. 23v a.s.). W dniu 12 sierpnia 1982 roku Dyrekcja Zespołu (...) w R. powierzył wnioskodawczyni pełnienie obowiązków kierownika Ośrodka w U. do chwili zatrudnienia lekarza medycyny. W dniu 1 lipca 1990 roku pracodawca ponownie powierzył wnioskodawczyni obowiązki kierownika Ośrodka (angaże k. B-8, B-64 akt osobowych – k. 15 a.s.). Powierzenie tych obowiązków wiązało się z zastępowaniem kierownika Ośrodka i nie wpływało na wymiar czasu pracy jako stomatologa. Wnioskodawczyni sprawowała pieczę nad pracą personelu, jednak nie zajmowała się sprawami kadrowymi. Nie odpowiadała również za obieg dokumentów. W tym czasie wykonywała swoje dotychczasowe obowiązki. Kierownikiem Ośrodka był lekarz, a w przypadku nieobecności lekarz przyjeżdżający na dyżur (zeznania wnioskodawczyni k. 24 a.s.). W trakcie zatrudnienia wnioskodawczyni przebywała na urlopach wychowawczych w okresach od dnia 17 września 1990 roku do dnia 31 grudnia 1990 roku oraz od dnia 21 września 1991 roku do końca zatrudnienia w dniu 31 października 1994 roku (wnioski k. B-68, B-82, B-92 B-100, odpowiedzi k. B-70, B-84, B-93, B-101, wniosek o rozwiązanie umowy o pracę k. B-103 akt osobowych – k. 15 a.s.; świadectwo pracy k. 7 akt kapitałowych). W czasie przebywania na urlopie wychowawczym wnioskodawczyni na prośbę kierownictwa była zatrudniona w Zespole (...) w R. na czas określony w wymiarze ½ etatu na stanowisku lekarza dentysty (zeznania wnioskodawczyni k. 24 a.s.; umowy o pracę k. B-71, B-85, B-95 akt osobowych – k. 15 a.s.). Po zakończeniu pierwszego urlopu wychowawczego wnioskodawczyni podjęła pracę na dotychczasowych warunkach z dniem 1 stycznia 1991 roku. Jednocześnie do dnia 31 marca 1991 roku powierzono jej pełnienie obowiązków kierownika Ośrodka w U. (wniosek k. B-68, odpowiedź k. B-70, angaże k. B-75, B-76 akt osobowych – k. 15 a.s.) Stan faktyczny w sprawie ustalony został na podstawie dowodów z zeznań świadka i wnioskodawczyni oraz na podstawie dokumentów. Zeznania świadka H. B. zostały uznane za wiarygodne. Świadek pracowała w budynku, w którym znajdował się Gminny Ośrodek (...) w U. , gdzie prowadziła aptekę. Apteka znajdowała się obok gabinetu dentystycznego, w związku z czym świadek widziała wnioskodawczynię wykonującą obowiązki stomatologa. Zeznania wnioskodawczyni także zostały obdarzone wiarą przez Sąd. Są logiczne i spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że powierzenie funkcji kierownika Ośrodka nie wpływało na zakres obowiązków jako stomatologa. Dowody z dokumentów znajdujących się w aktach emerytalnych oraz w aktach osobowych także zostały uznane za wiarygodne. Akta osobowe z okresu zatrudnienia w Gminnym Ośrodku (...) w U. potwierdzają poszczególne okresy wykonywania pracy oraz przebywania na urlopach wychowawczych. Wynika z nich, że wnioskodawczyni przez cały okres była zatrudniona na stanowisku lekarza dentysty, a powierzenie funkcji kierownika było czasowe i nie wiązało się z dodatkowymi obowiązkami wpływającymi na dotychczasowy zakres czynności. Sąd Okręgowy w Lublinie rozważył, co następuje: Odwołanie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 664, tekst jedn. ze zm.) rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. O warunkach przyznania rekompensaty stanowi art. 21 cytowanej ustawy, zgodnie z którym rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , wynoszący co najmniej 15 lat. Zgodnie z treścią art. 23 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę i jest ona przyznawana w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy emerytalnej. Pracę można uznać za wykonywaną w warunkach szczególnych, jeśli zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 887, tekst jedn. ze zm.) pracownik jest zatrudniony przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Tego typu prace zawarte są w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną było spełnienie przez wnioskodawczynię warunku 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy nie uwzględnił do takiej pracy okresu zatrudnienia od dnia 26 listopada 1981 roku do dnia 31 października 1994 roku w (...) w R. – Gminny Ośrodku (...) w U. z powodu braku świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawczyni przedstawiła jedynie ogólne świadectwo pracy, z którego nie wynika, aby była zatrudniona w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy wskazuje, że zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa brak formalny świadectwo pracy, w tym brak wskazania charakteru zatrudnienia nie może powodować negatywnych skutków dla pracownika. Świadectwo pracy nie jest bowiem dokumentem urzędowym i w postępowaniu sądowym jest traktowane jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 roku, I UK 24/09, Legalis nr 265766). Nadto Sąd rozpoznający sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych przy ustalaniu spornych okoliczności może korzystać z wszelkich środków dowodowych, w szczególności może on w celu sprawdzenia faktów niewynikających dostatecznie z treści przedłożonych do sprawy dokumentów przeprowadzić dowód ze świadków lub z przesłuchania stron. Wynika to z treści art. 473 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1822, tekst jedn. ze zm.), który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. Kierując się powyższą zasadą w toku niniejszego postępowania Sąd ustalił, że wnioskodawczyni pracowała w warunkach szczególnych podczas zatrudnienia w (...) w R. – Gminnym Ośrodku (...) w U. w okresach od dnia 16 listopada 1981 roku do dnia 16 września 1990 roku oraz od dnia 1 stycznia 1991 roku do dnia 20 września 1991 roku (9 lat, 6 miesięcy i 21 dni, z wyłączeniem okresów urlopów wychowawczych). W tym czasie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała prace wskazane w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, w wykazie A, w dziale XII. W służbie zdrowia i opiece społecznej, poz. 2. Prace w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych oraz prace lekarzy stomatologów. Stanowisko wnioskodawczyni zostało również wykazane w załączniku 1 do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej, w dziale XII, poz. 2, pkt b) prace lekarzy stomatologów, ppkt. 1) lekarz stomatolog przyjmujący pacjentów. Jednocześnie organ rentowy uznał za udowodniony okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych od dnia 1 listopada 1994 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku w wymiarze 9 lat, 6 miesięcy i 14 dni (k. 11v a.s.), zgodnie z zaświadczeniem wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 18 maja 2017 roku, w którym pracodawca wskazał, że wnioskodawczyni pracowała na stanowisku lekarza stomatologa, wykonując prace wymienione w wykazie A, dziale XII, poz. 2 wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku oraz w wykazie A, dziale XII, poz. 2 pkt b) ppkt. 1) załącznika nr 1 do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 roku. Mając powyższe na uwadze Sąd ustalił, że wymiar czasu pracy w warunkach szczególnych wnioskodawczyni wynosi łącznie 19 lat, 1 miesiąc i 15 dni. Z tych względów Sąd uznał, że wnioskodawczyni spełniła przesłankę z art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych , tj. posiada okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. W związku z tym Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił H. M. prawo do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych jako dodatku do kapitału początkowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy w Lublinie na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.