Sygn. akt VIII Pz 9/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 w Gliwicach w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sędziowie: SSO Małgorzata Andrzejewska SSR del. Magdalena Kimel (spr.) na posiedzeniu niejawnym sprawy M. D. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę odszkodowania na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 4 grudnia 2017 r. sygn. akt IV P 644/17 p o s t a n a w i a:
- oddalić zażalenie,
- zasądzić od pozwanej na rzecz powódki kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym; (-) SSR Magdalena Kimel (-) P. P. SSO Małgorzata Andrzejewska Sędzia Przewodniczący Sędzia UZASADNIENIE Powódka M. D. wniosła do Sądu Rejonowego w Z. pozew w którym domagała się zasądzenia od pozwanej (...) sp. z o.o. na jej rzecz kwoty 4 800,76 zł tytułem odszkodowania za rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę zawartej na czas określonej bez zachowania okresu wypowiedzenia. Uzasadniając właściwość miejscową Sądu Rejonowego w Z. wskazała, iż wykonywała pracę za zgodą pozwanej w głównej mierze w Z. u siebie w mieszkaniu, a spotkania zawodowe odbywały się co do zasady na terenie województwa (...) . Wskazała, że zaczynała i kończyła pracę w Z. w mieszkaniu. Pozwana w odpowiedzi na pozew domagała się oddalenia powództwa. Podniosła zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Z. wskazując, iż powódka świadczyła pracę na terenie całego kraju, jednakże główny zakład produkcyjny pozwanej mieści się w L. . Wskazano, że powódka w tym miejscu najczęściej świadczyła pracę i tam miała swoje biuro. Pozwana wskazała, że skoro nie jest możliwym wskazania głównego miejsca wykonywania pracy, to nie jest możliwe wskazanie Sądu Rejonowego w Z. jako sądu właściwego. Pozwana wskazała także, że powódka składała raporty z wykonanej pracy w obrębie L. , a wbrew twierdzeniom powódki nie wykonywała pracy we własnym mieszkaniu w Z. . Podniosła, że praca powódki w dużej mierze polegała na udawaniu się do klientów samochodem na terenie całego kraju. W związku z tym pozwana wniosła o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w Ś. . Na rozprawie przed wdaniem się w spór, powódka wyjaśniła, że biuro w L. było ogólne i zajmował je G. M. . Miał on przyznany rejon do spraw hurtu i jego właściwość obejmowała północną Polskę. Powódka wskazała, że 90% jej działalności odbywało się na terenie (...) . Miejscowości T. i B. odwiedzała sporadycznie, podczas odwiedzin zakładu w L. . Dalej powódka zaznaczyła, że sama organizowała sobie plan pracy. Zaczynała pracę w K. , G. , B. , C. . Wieczorem sporządzała raport. Do jej zadań należało m.in. zorganizowanie działalności etapami. Pierwszy etapem były sieci typu. E. L. , potem Euro (...) , docelowo P. M. , B. . Do E. L. jeździła do K. , G. , R. , K. i do T. oraz B. (2 spotkania). Powódka najczęściej jeździła do K. i S. . Raz w miesiąc jeździła do P. . Raz w tygodniu, raz na dwa tygodnie jeździła do biura w L. . Pracowała także w domu. W okresie zatrudnienia największa liczba kontrahentów miała siedzibę w K. , w tym najistotniejszy klient E. L. i z pozycji tego klienta załatwiano bilbordy, gazetki, katalogi. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Z. stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu K. Z.
(1)w Katowicach . W uzasadnieniu wskazano, że powódka najczęściej jeździła do K. , gdzie był najważniejszy klient i z pozycji tego klienta organizowała swoją pracę. Z kolei w miejscowości L. przebywała okazjonalnie przy okazji odwiedzin u potencjalnych klientów w tamtych rejonach kraju. Podzielając uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011 r. (sygn. akt II PZP 3/11), zgodnie z którą każdorazowo stałym miejscem pracy takiego pracownika w rozumieniu art. 77
(5)§ 1 KP jest to miejsce spośród określonych w umowie o pracę, w którym pracownik przez dłuższy czas, systematycznie świadczy pracę, Sąd Rejonowy na zasadzie art. 200§1 kpc w zw. z art. 461 § kpc przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu K. Z.
(2)w K. . Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła strona pozwana. Wydanemu orzeczeniu zarzuciła: a) obrazę przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 461 §1 kpc poprzez niewłaściwe ustalenie, że miejscem wykonywania pracy przez powódkę było miasto K. , a nie Ś. , a w konsekwencji naruszenie art. 200 §1 kpc poprzez przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu K. Z.
(3)w K. , podczas gdy miejscem wykonywania pracy powódki było L. , zatem właściwy do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy w Ś. ; b) obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 77 5 kp , poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że miejscem wykonywania pracy powódki są K. , gdzie kilkukrotnie odbywały się spotkania z jednym klientem a nie miejsce, w którym powódka miała swoje biuro, uczestniczyła w spotkaniach z pracodawcą i zdawała raporty ze swojej działalności. Pozwana domagała się wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia oraz zmiany zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do rozpoznania do Sądu Rejonowego w Ś. , względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Domagała się również zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W odpowiedzi na zażalenie, powódka domagała się oddalenia zażalenia pozwanej w całości oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Zgodziła się z ustaleniami Sądu Rejonowego w Z. dotyczącymi właściwości Sądu Rejonowego K. Z.
(3)w K. . W uzasadnieniu wskazała, iż nie ulega wątpliwości, że praca powódki była świadczona w przeważającej części na terenie województwa (...) . Podniosła, że wykonywanie przez nią pracy w L. było zwyczajnie nieopłacalne i nie zostało w żaden sposób wykazane. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 461 §1 kpc powództwo w sprawach z zakresu prawa pracy może być wytoczone bądź przed sąd właściwości ogólnej pozwanego, bądź przed sąd, w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana, bądź też przed sąd, w którego okręgu znajduje się zakład pracy. Miejsce wykonywania pracy powinno być określone w umowie o pracę. Będzie nim np. konkretny zakład produkcyjny, siedziba pracodawcy (wówczas w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego pracownik ma obowiązek podjęcia pracy w każdym zakładzie produkcyjnym znajdującym się w miejscowości będącej siedzibą pracodawcy), bądź określony w umowie obszar, na którym pracownik wykonuje swoje obowiązki. Z punktu widzenia właściwości przemiennej sądu miejscem wykonywania pracy jest miejscowość, w której pracownik faktycznie świadczy pracę na rzecz pracodawcy, świadczył ją bądź miał ją świadczyć. Jeżeli na tej podstawie uzasadniona będzie właściwość kilku sądów, zgodnie z art. 43 k.p.c. wybór sądu właściwego należy do powoda. Miejsce wykonywania pracy może być określone na stałe bądź jako miejsce zmienne, przy czym w tym ostatnim wypadku zmienność miejsca pracy może wynikać z samego charakteru (rodzaju) pełnionej pracy. Ogólnie pod pojęciem miejsca pracy rozumie się bądź stały punkt w znaczeniu geograficznym, bądź pewien oznaczony obszar, strefę określoną granicami jednostki administracyjnej podziału kraju lub w inny dostatecznie wyraźny sposób, w którym ma nastąpić dopełnienie świadczenia pracy. "Miejsce pracy" nie musi być wyposażone w zaplecze socjalne, kadrowe i techniczne ( por: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 1985 r., sygn. akt I PR 19/85; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II PZP 3/11). Miejsce świadczenia pracy pracownika mobilnego oznaczające pewien obszar jego aktywności zawodowej musi odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, ma zatem być to obszar, w którym prawnicy mobilni będą na stałe zobowiązani do przemieszczania się (tak też: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt II PZP 8/08). Ponadto miejsce pracy podane w umowach o pracę nie ma decydującego znaczenia, bowiem istotne jest faktyczne miejsce wykonywania pracy ( por: wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt III AUa 1881/14 ). Powódka w przeważającego części (90%) świadczyła pracę na terenie woj. (...) , w tym w K. . Incydentalnie odwiedzała biuro pracodawcy w miejscowości L. położone ponad 400 km od jej miejsca zamieszkania. W miejscowości L. znajdował się zakład pozwanego, w którym pracował G. M. . Był on odpowiedzialny za działalność pozwanego na obszarze północnej Polski, w tym za sprawy hurtu. W związku z tym, że strona pozwana nie miała rozpoznawalnej marki, to powódka wdrażała działalność pozwanej etapami (wprowadzała produkty), a jej pierwszym etapem były sieci E. L. . Powódka samodzielnie ustalała plan pracy i zaczynała pracę w K. , G. , S. , B. , C. . Codziennie zdawała raporty. W okresie zatrudnienia głównym kontrahentem powódki był E. L. w K. i to z pozycji tego klienta organizowała swoją pracę. Ponadto powódka każdego dnia odwiedzała klientów na terenie woj. (...) . Tym samym powódka realnie i regularnie świadczyła pracę na terenie K. . Zarzut pozwanego, iż powódka nie dokonała wyboru Sądu w K. jako sądu właściwego ze względu na miejsce świadczenia pracy, a zatem właściwy jest sąd miejsca zakładu pracy, jest nieuzasadniony. Sąd przed którym wytoczono powództwo nie jest związany błędnie określoną właściwością miejscową przez stronę. W toku czynności wyjaśniających Sąd Rejonowy dokonał ustaleń związanych z rzeczywistym miejscem świadczenia pracy powódki i z ustaleń tych jednoznacznie wynika, że powódka systematycznie świadczyła pracę w K. . Na marginesie Sąd Okręgowy podkreśla iż miejsce pracy wskazane w umowie powinno być oznaczone zgodnie z rzeczywistym, a nie fikcyjnym stanem rzeczy. Powinien to być obszar, na którym pracownik faktycznie będzie wykonywał pracę ( tak też: uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt II PZP 11.08; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II UK 72/12). W związku z powyższym Sąd Okręgowy mając na uwadze wskazane normy prawne uznaje zarzuty podniesione przez pozwaną w zażaleniu za chybione i pozbawione podstaw. W ocenie Sądu Okręgowego nie doszło do naruszenia przepisów 461 § 1 kpc . Sąd I instancji w sposób prawidłowy ustalił, że faktycznym (systematycznym) miejscem wykonywania pracy przez powódkę były K. , zatem to Sąd Rejonowy K. Z.
(3)jest właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy. Z tych tez względów, Sąd Okręgowy działając na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397§2 kpc oddalił zażalenie pozwanej, jako bezpodstawne. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na mocy art. 98§1 i 3 kpc . Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono w oparciu o § 9 ust.1 pkt 1 i §10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2016 poz 1667). (-) SSR del. Magdalena Kimel (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek (-) SSO Małgorzata Andrzejewska Sędzia Przewodniczący Sędzia