Sad powszechny, IV U 798/17

Wyrok sprostowano postanowieniem z dn. 30.04.2018r. Sygn. akt IV U 798/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2018r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Marta Żuk po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018r. w Siedlcach na rozprawie odwołania A. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 25 sierpnia 2017 r. (Nr (...) ) w sprawie A. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do niezrealizowanego świadczenia zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że A. C. przysługuje prawo do niezrealizowanego świadczenia w postaci emerytury należnej Z. C. . Sygn. akt IV U 798/17 UZASADNIENIE Decyzją z 25 sierpnia 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.136 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016r., poz. 887) odmówił A. C. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym bracie, Z. C. . Organ rentowy argumentował, iż zmarły nie pozostawał na utrzymaniu A. C. , gdyż pobierał zasiłek chorobowy. Zdaniem organu rentowego, świadczenie pomocy, a nawet opieki, nie wchodzi w zakres pojęcia „pozostawania na utrzymaniu”, gdyż termin ten ma ściśle materialne znaczenie, a jego miarą jest zapewnienie środków pieniężnych koniecznych do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb osoby pozostającej na utrzymaniu. Odwołanie od w/w decyzji złożył A. C. wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do niezrealizowanego świadczenia po Z. C. . Ubezpieczony wskazał, że zasiłek chorobowy, który otrzymywał jego brat, nie był wystarczający ,tj. nie pokrywał kosztów związanych z chorobą, a następnie pogrzebem Z. C. . A. C. podał, że jego brat nie był zdolny do samodzielnej egzystencji i potrzebował stałej pomocy (odwołanie k.1 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i przytoczył argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4-5 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Z. C. był bratem bliźniakiem ubezpieczonego A. C. . Z. C. zmarł w dniu 5 sierpnia 2017r. w wieku 58 lat (kopia odpisu skróconego aktu zgonu k.21 akt rentowych, kopia aktu urodzenia k.34 akt rentowych). W chwili śmierci Z. C. był bezdzietnym kawalerem. Jego rodzice zmarli przed nim. Na mocy decyzji z 28 lipca 2017r., od 3 lipca 2017r. Z. C. był uprawniony do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (decyzja z 28 lipca 2017r. o przyznaniu renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy k.17 akt rentowych). Z. C. mieszkał w S. w domu po rodzicach. Na tej samej posesji, w sąsiednim domu mieszkał ubezpieczony wraz ze swoją rodziną. Z. C. w 2016r. zachorował na raka płuc. Wcześniej świadczył pracę w (...) S.A. w S. , gdzie rocznie uzyskiwał wynagrodzenie w następujących kwotach: 2014r. - 27386 zł, 2015r. – 31080 zł oraz w 2016 r. 14379 zł (zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k.11 akt rentowych). W okresie od 2 stycznia 2017r. do 2 lipca 2017r. Z. C. pobierał zasiłek chorobowy. Zasiłek ten wynosił miesięcznie ok.1 300 zł netto (informacja z (...) S. A. w S. k.20-21 akt sprawy). W dniu 5 lipca 2017r. Z. C. złożył w organie rentowym wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wniosek ten organ rentowy załatwił w/w decyzją z 28 lipca 2017r. o przyznaniu od 3 lipca 2017r. renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (decyzja z 28 lipca 2017r. o przyznaniu renty k.17 akt rentowych). Z. C. nie zdążył pobrać świadczenia rentowego za miesiące lipiec i sierpień 2017r. z uwagi na śmierć w dniu 5 sierpnia 2017r. Od grudnia 2016r. (7 miesięcy przed śmiercią Z. C. ) ubezpieczony rozpoczął opiekę nad chorym bratem. Był on uprawniony do podjęcia z konta brata środków z tytułu zasiłku chorobowego i z tych pieniędzy robił zakupy dla brata. Ubezpieczony zawoził brata Z. C. na naświetlania i zabiegi chemioterapii, które odbywały się w szpitalu w S. . Jeździł tam również celem odbioru wyników badań. Na przestrzeni miesiąca, w którym trwała chemioterapia ubezpieczony codziennie dwukrotnie podróżował do S. . Koszt tych dojazdów wynosił około 500 złotych i ubezpieczony pokrywał je z własnych środków. W czasie, kiedy Z. C. nie korzystał z chemioterapii, miesięczny koszt dojazdów do szpitala wynosił około 50-60 złotych. Nadto ubezpieczony pielęgnował brata, tj. pomagał w jego myciu i zmianie pampersów oraz przynosił i podawał mu posiłki przygotowywane przez żonę ubezpieczonego. Kwota uzyskiwana przez Z. C. z tytułu zasiłku chorobowego nie pokrywała kosztów jego utrzymania w okresie ostatnich miesięcy przed śmiercią, kiedy Z. C. był osobą leżącą i niezdolną do samodzielnej egzystencji. Środki te wystarczały na zakup żywności oraz środków czystości. Tym samym rachunki za media oraz wydatki na paliwo były pokrywanie przez ubezpieczonego. Z uwagi na to, że ubezpieczony pracuje zawodowo jako kierowca, w okresach swojej nieobecności, zapewnił on bratu usługi ze strony wynajętej opiekunki. Opiekunka wykonała zlecone czynności 2-3 razy, a za każdą wizytę otrzymała wynagrodzenie w kwocie 50 złotych. W rozpatrywanym okresie (tj. od stycznia do lipca 2017r.) ubezpieczony uzyskiwał wynagrodzenie w łącznej kwocie 4500 zł brutto (zaświadczenie o zarobkach k.23 akt sprawy). Ubezpieczony mieszka z żoną, która nie pracuje, oraz z pełnoletnim synem, który studiuje zaocznie i pracuje, za co uzyskuje wynagrodzenie zbliżone do pensji minimalnej (zeznania ubezpieczonego k.15v-16v akt sprawy). W dniu 11 sierpnia 2017r. ubezpieczony wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po bracie Z. C. (wniosek k.31-32 akt emerytalnych). Zaskarżoną decyzją z 25 sierpnia 2017r. organ rentowy odmówił A. C. wypłaty niezrealizowanego świadczenia z przyczyn wskazanych na wstępie uzasadnienia (decyzja z 25 sierpnia 2017r. k.36 akt rentowych). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie A. C. podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art.136 ust.1 przywołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi i dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Poza sporem pozostaje, że w chwili śmierci Z. C. był kawalerem i nie posiadał dzieci. Brak było również innych osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym w myśl - art.67 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organu rentowego jest błędne i wynika z niedostatecznego rozważenia okoliczności sprawy. Poza sporem jest, że Z. C. w okresie od 2 stycznia 2017r. do 2 lipca 2017r. był uprawniony do zasiłku chorobowego. Kwoty uzyskiwane z powyższego tytułu nie wystarczały jednak na pokrycie wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem chorego na nowotwór Z. C. . Uprawnionym jest przyjęcie, iż dochód z tytułu zasiłku chorobowego, jak zeznał ubezpieczony, wystarczał na pokrycie kosztów pożywienia oraz na zakup środków czystości (pampersy) dla Z. C. . W pozostałej zaś części koszty utrzymania Z. C. ponosił ubezpieczony A. C. . Zeznania ubezpieczonego są w ocenie Sądu wiarygodne. Ubezpieczony zeznał, iż ponosił koszty podróży brata do szpitala, które w okresie zabiegów z zakresu chemii wynosiły nawet do 500 złotych miesięcznie, jak również pokrywał opłaty za media, w tym m. in. finansował zakup gazu. Oprócz tego ubezpieczony, w miarę możliwości czasowych, sprawował na co dzień opiekę nad chorym bratem. Z racji relacji rodzinnych opiekę tę sprawował nieodpłatnie, ale nie ulega wątpliwości, że opieka nad osobą chorą – czynności pielęgnacyjne i z zakresu utrzymania higieny osobistej oraz polegające na przygotowywaniu posiłków - mają wymierną wartość finansową. Bez opieki A. C. , Z. C. nie byłby w stanie samodzielnie zaspokajać swoich potrzeb bytowych i musiałby korzystać z odpłatnej pomocy innych osób albo powołanych do tego instytucji (co częściowo miało zresztą miejsce w okresach nieobecności ubezpieczonego w miejscu zamieszkania). Wskazać należy, że ustawodawca nie wymaga, aby osoba ubiegająca się o wypłatę niezrealizowanego świadczenia ponosiła całość kosztów utrzymania osoby zmarłej skoro chodzi o wypłatę świadczenia po osobie uprawnionej – tu do renty z tytułu niezdolności do pracy. Istotne jest, aby koszty ponoszone przez osobę wnioskującą o wypłatę niezrealizowanego świadczenia stanowiły istotny wkład w utrzymanie zmarłego świadczeniobiorcy. W ocenie Sądu, taka sytuacja wystąpiła w przypadku A. C. . Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.