Sad powszechny, II Ka 636/17

Sygn. akt II Ka 636/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak przy udziale Prokuratora Agnieszki Tylutki-Cioban po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy G. G. oskarżonego art. 107 § 1 kks na skutek apelacji, wniesionych przez Prokuratora Rejonowego w Siedlcach i Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno – Skarbowego w Warszawie od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 19 czerwca 2017 r. sygn. akt II K 281/17 wyrok uchyla i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach. Sygn. akt II Ka 636/17 UZASADNIENIE G. G. oskarżony był o to, że: - od dnia 01 marca 2015 roku do dnia 25 marca 2015 roku w lokalu pod adresem ul. (...) , (...)-(...) S. urządzał i prowadził gry na trzech automatach: H. (...) nr (...) , (...) G. nr (...) oraz (...) nr (...) o nazwie A. (...) nr fabr. (...) , o wygrane pieniężne i rzeczowe, działających w celach komercyjnych, na których prowadzone gry miały charakter losowy oraz zawierały element losowości, udostępnione do publicznego korzystania, wbrew przepisom art. 2 ust. 3-5, art. 3, art. 6 ust. 1 art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (DZ.U. z 2009r. nr 201, poz. 1540), - od bliżej nieokreślonego czasu do dnia 11 czerwca 2015 r. w lokalu (...) pod adresem ul. (...) , (...)-(...) W. , urządzał i prowadził gry na jednym automacie H. (...) nr (...) o wygrane pieniężne i rzeczowe, działających w celach komercyjnych, na których prowadzone gry miały charakter losowy i zawierały elementy losowości, udostępnionych do publicznego korzystania, wbrew przepisom art. 2 ust. 3-5, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (DZ.U. z 2016 r. poz. 471), tj. o czyn z art. 107§1 kks w zw. z art. 6§2 kk . Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2017 roku Sąd Rejonowy w Siedlcach G. G. uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu czynu, a na podstawie art. 230§2 kpk nakazał zwrot firmie (...) ul. (...) , (...)-(...) K. następujących dowodów rzeczowych: automatu do gier H. (...) nr (...) , automatu do gier (...) G. nr (...) , automatu do gier (...) nr (...) i automatu do gier H. (...) nr (...) przechowywanych w magazynie Izby Celnej w W. za pokwitowaniem (...) nr (...) oraz nr (...) , a także środków pieniężnych w kwocie: 30 zł przechowywanych na rachunku bankowym Izby Celnej w W. za dowodem wpłaty KP / (...) /220, 55 zł przechowywanych na rachunku bankowym Izby Celnej w W. za dowodem wpłaty KP / (...) i 15 zł przechowywanych na rachunku bankowym Izby Celnej w W. za dowodem wpłaty KP / (...) oraz umowy najmu dzierżawy powierzchni i zeszytu z zapiskami przechowywanych w aktach sprawy /zbiór A/; koszty postępowania przejął na rachunek Skarbu Państwa. Apelacja prokuratora zaskarżała wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego G. G. zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść poprzez ustalenie, że oskarżony G. G. swym zachowaniem nie wypełnił znamion przestępstwa skarbowego z art. 107§1 kks w zw. z art. 6§2 kks , w sytuacji gdy całokształt okoliczności sprawy, a w szczególności treść wyjaśnień oskarżonego w zakresie świadomości bezprawności czynów oceniona przez pryzmat zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, daje podstawy do przyjęcia, że nie działał on w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność czynu z art. 107§1 kks w zw. z art. 6§2 kks w rozumieniu art. 4§2 kks na popełnienie zarzucanego mu przestępstwa, co w efekcie prowadzi do niewątpliwego wniosku, że G. G. był sprawcą przestępstwa skarbowego z art. 107§1 kks w zw. z art. 6§2 kks . Podnosząc powyższe zarzuty na podstawie art. 427§1 kpk i art. 437§1 i 2 kpk w zw. z art. 113§1 kks wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy G. G. Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania. Apelacja Urzędu Celno-Skarbowego zarzucała: 1. na podstawie art. 438 pkt 1 kpk obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie: a/ art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych polegające na bezpodstawnym jego niezastosowaniu, co doprowadziło do rażącego naruszenia przepisu prawa karnego materialnego – art. 107§1 kks poprzez wadliwe wnioskowanie, że zachowanie oskarżonego G. G. polegające na prowadzeniu działalności w zakresie gier na automatach H. (...) nr (...) , (...) G. nr (...) , (...) nr (...) o nazwie A. (...) nr fabr. (...) oraz H. (...) o nr (...) działających w celach komercyjnych, które miały charakter losowy oraz zawierały element losowości i były udostępniane do publicznego korzystania, wbrew przepisom art. 2 ust. 3-5 i art. 6 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy nie wypełnia znamion przestępstwa skarbowego określonego w art. 107§1 kks i w konsekwencji do niezasadnego uniewinnienia oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. b/ art. 107§1 kks w zw. z art. 10§4 kks poprzez uznanie, iż w zaistniałym stanie faktycznym czyn zabroniony został popełniony w warunkach usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności, co skutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku. Na podstawie art. 427§1 kpk i art. 437§1 i 2 kpk wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacje są zasadne o ile wnoszą o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem trafnie podnoszą, iż Sąd I instancji dopuścił się obrazy art. 10§4 kks uznając, iż opisana tam instytucja ma zastosowanie w odniesieniu do osoby G. G. . Na wstępie zaznaczyć należy, iż bezprzedmiotowym w realiach przedmiotowej sprawy jest zarzut zawarty w pkt 1a apelacji Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego, skoro w uzasadnieniu wyroku (str.2) Sąd meriti ustala, iż oskarżony swoim działaniem wyczerpał znamiona strony przedmiotowej art. 107§1 kk . Tak więc prawidłowo Sąd Rejonowy ustalił, iż G. G. prowadził działalność gospodarczą polegającą na organizowaniu gier na automatach do gry o niskich wygranych, w tym w czasie i miejscu i przy użyciu automatów wskazanych w zarzucie aktu oskarżenia. Prowadzone na tych automatach gry miały charakter losowy, zawierały elementy losowości, przeznaczone były do publicznej działalności komercyjnej. Tak więc przypisane oskarżonemu czynności sprawcze wypełniały znamiona powołanych w zarzucie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz.U. z 2009r. , nr 201, poz. 1540) stanowiące wypełnienie normy blankietowej jaką stanowi art. 107§1 kks . Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku podstawą do wydania wyroku uniewinniającego było uznanie przez Sąd I instancji, iż oskarżony dopuścił się przypisanych mu działań w usprawiedliwionej nieświadomości ich bezkarności ( art. 10§4 kks ). Jednakże pogląd ten nie mógł zostać zaakceptowany przez Sąd odwoławczy. Faktem jest – na co powołuje się sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż kwestia odpowiedzialności osób prowadzących działalność o jakiej mowa w ustawie o grach hazardowych budziła kontrowersje w orzecznictwie Sądu Najwyższego, sądów powszechnych oraz wśród autorytetów prawnych, zwłaszcza w zakresie charakteru niektórych przepisów prawnych i spełnienia wymogów niezbędnych przy ich nowelizacji. Nie może to być uznane jednak za okoliczność automatycznie ekskulpującą oskarżonego od stawianego mu zarzutu przy uznaniu nawet, że faktycznie podjął działania opisane w swoich wyjaśnieniach (zasięgnięcie porad prawnych, regulowanie opłat publicznych związanych z prowadzoną działalnością). Trafnie bowiem w uzasadnieniu swojej apelacji prokurator podnosi, iż występek z art. 107§1 kks może być popełniony umyślnie, na co składa się zarówno zamiar bezpośredni (sprawca chce popełnić czyn zabroniony), jak i zamiar ewentualny (przewidując możliwość popełnienia czynu na to się godzi). W działaniach oskarżonego i okolicznościach towarzyszących im można dopatrzeć się takich, które zdaniem Sądu Okręgowego, wskazują u niego, co najmniej na wystąpienie zamiaru ewentualnego przy realizacji znamion występku z art. 107§1 kks . Oskarżony, przede wszystkim, świadomy był występujących w praktyce rozbieżności w zakresie interpretacji przepisów ustawy o grach hazardowych , o czym świadczy chociażby kilkukrotne zasięganie przez niego porady prawnej. Pomimo tego i znajomości faktu, iż w sądach zapadają wyroki skazujące za prowadzenie analogicznej, jak jego działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych, podjął się działalności gospodarczej w tym przedmiocie. Tym samym można przyjąć, iż niejako przyjął na siebie ryzyko wynikające z tego rodzaju działalności i faktu ewentualnego poniesienia w przyszłości odpowiedzialności karnej z tego tytułu. Nie może być bowiem żadnych wątpliwości, iż od chwili wydania uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2017 roku sygn. akt I KZP 17/16 kwestia „braku technicznego charakteru” art. 6 ust. 1ustawy o grach hazardowych została rozstrzygnięta. Orzeczenie to dało podstawę do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej z art. 107§1 kks (taką jednolitą linię orzeczniczą reprezentuje Sąd Najwyższy), osób które wbrew przepisom ustawy hazardowej urządzały lub prowadziły gry losowe, gry na automatach lub zakładach wzajemnych i to zarówno przed, jak i po dacie 3 września 2015 roku, kiedy wszedł w życie uprzednio notyfikowany art. 14 ustawy o grach hazardowych . W odniesieniu do G. G. Sąd Rejonowy nie zwrócił uwagi na jeszcze jedną kwestię, która nie pozwala na przyjęcie wobec niego usprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu. Z ostatnich danych o karalności (k. 96) wynika, iż ostatnie dwa skazania zapadły wobec oskarżonego za popełnienie występków z art. 107§1 kks . Data wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w Zabrzu w sprawie II K 266/15 wskazywałaby, iż przynajmniej w odniesieniu do tego skazania, już po wydaniu wyroku w tej sprawie, oskarżony prowadził analogiczną niezgodną z prawem działalność będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Dlatego, jeżeli Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzna to za niezbędne dla dokonania ustaleń w zakresie strony podmiotowej, zwróci się o nadesłanie tych akt. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 437§2 kpk , Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.