Sad powszechny, IV U 880/17

Sygn. akt IV U 880/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2018r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. w Siedlcach na rozprawie odwołania Z. C. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 10 maja 2017 r. Nr (...) w sprawie Z. C. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość emerytury rolniczej I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że ubezpieczonemu Z. C. przysługuje prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej za okres od 1 czerwca 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r.; II. w pozostałym zakresie postępowanie umarza, III. zasądza od Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na rzecz Z. C. kwotę 230,14 (dwieście trzydzieści i 14/100) zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 180 (sto osiemdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt: IV U 880/17 UZASADNIENIE Decyzją z 10 maja 2017 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art.28 ust.4 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników z urzędu wstrzymał ubezpieczonemu Z. C. wypłatę części uzupełniającej emerytury rolniczej od dnia 1 czerwca 2017 r. Odwołanie od w/w decyzji złożył Z. C. wnosząc o jej zmianę i wznowienie wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej od czerwca 2017 r. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że termin do jego wniesienia został zachowany, gdyż decyzja z dnia 10 maja 2017 r. została doręczona pełnomocnikowi ubezpieczonego w dniu 31.10.2017 r., natomiast nigdy nie została doręczona ubezpieczonemu, który o wstrzymaniu wypłaty części uzupełniającej dowiedział się we wrześniu 2017 r. z banku. Ponadto wskazano również, iż zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia i w związku z powyższym nie wiadomo na podstawie jakich dowodów organ rentowy uznał, że ubezpieczony prowadzi działalność rolniczą. Ubezpieczony podniósł również, że ma 70 la, jest osobą schorowaną, gospodarstwo jest wydzierżawione P. R. i on nie wykonuje w nim żadnych czynności, nie ma również zaplecza do prowadzenia gospodarstwa rolnego (odwołanie k. 1-2). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazano, że w związku z upływem okresu na jaki została zawarta umowa dzierżawy z dn. 16.05.2017 r. ze Z. C. zaskarżoną decyzją wstrzymał z urzędu ubezpieczonemu wypłatę części uzupełniającej emerytury od 01.06.2017 r. na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.5-6). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony Z. C. na podstawie decyzji z dnia 28.09.2007r. jest uprawniona do emerytury rodzinnej od dnia 1 listopada 2007 r. (decyzja k. 69-70 akt emerytalnych), natomiast od 01.04.1992 r. był uprawniony do renty rolniczej (akta organu rentowego). Od nabycia prawa do renty rolniczej ubezpieczony wydzierżawiał gospodarstwo rolne i zarówno renta rolnicza a następnie emerytura rolnicza były mu wypłacane w pełnej wysokości tj. w części składowej i 100% części uzupełniającej. Umową dzierżawy z dnia 16 maja 2007 r. ubezpieczony wydzierżawił Z. C. nieruchomości rolne o nr ewid. 887/2, 426/2, 527, 689/8 o łącznej powierzchni 3,3956 ha położone w S. na okres 10 lat tj. do 16 maja 2017 r. (umowa dzierżawy k. 58). Część z tych działek ubezpieczony następnie sprzedał, tak że aktualnie jest właścicielem tylko nieruchomości o nr ewid. 527, 689/8 i 426/2 o łącznej powierzchni 1,5499 ha. Faktycznie jednak działki wydzierżawione Z. C. o nr ewid. 527, 689/8 i 426/2 były użytkowane przez P. R. , który w latach 2006 – 2017 r. otrzymywał dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych położonych na działkach (...) (pism k. 14). P. R. użytkował rolniczo wskazane grunty rolne ubezpieczonego również po 1 czerwca 2017 r. i użytkuje je nadal. Na koniec lipca 2017 r. kosił rzepak na działce ornej, który posiał w sierpniu 2016 r., a na jesieni posiał na niej przeżyto ozime, a z pozostałych dwóch działek na których zasiana jest trwa zbierał ją i zbiera do dziś. Mimo, że formalnie Z. C. zawarł umowę dzierżawy na powyższe działki w dniu 20.09.2017 r. z siostrą H. C. , to faktycznie te działki użytkuje P. R. , który opłaca za nie również podatek rolny. Przez cały rok 2017 r. gospodarstwo rolne ubezpieczonego było użytkowane przez P. R. . Ubezpieczony nie prowadzi gospodarstwa rolnego od 25 lat, nie ma żadnych zwierząt, ani sprzętu rolniczego, leczy się u kardiologa i ortopedy, ma wstawiony rozrusznik (zeznania P. R. k. 19v-20, zeznania ubezpieczonego k. 20-20v) Z dniem 16 maja 2017 r. upłynął okres 10 lat dzierżawy i w związku z powyższym organ rentowy w zaskarżonej decyzji wstrzymał ubezpieczonemu wypłatę części uzupełniającej emerytury rolniczej od 1 czerwca 2017 r. uznając, że ubezpieczony prowadzi gospodarstwo rolne. Po 16 maja 2017 r. P. R. nadal użytkował działki o powierzchni 1,5499 ha i nadal te grunty użytkuje. Decyzją z dnia 3 października 2017 r. organ rentowy wznowił ubezpieczonemu wypłatę części uzupełniającej emerytury rolniczej od dnia 1 września 2017 r., po złożeniu przez wymienionego umowy dzierżawy z dnia 20.09.2017 r. i wniosku podjęcie wypłaty tej części świadczenia (decyzja z dn. 03.10.2017 r. – k. 87 akt emerytalnych). Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie obdarzonego przez Sąd wiarygodnością. Sąd w całości obdarzył wiarygodnością dowód z zeznań świadka P. R. i zeznań ubezpieczonego Z. C. . Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego Z. C. okazało się uzasadnione. W pierwszej kolejności Sąd uznał, że ubezpieczony zachował termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 10 maja 2017 r., gdyż zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi ubezpieczonego dopiero 31.10.2017r. i to na jego wyraźne żądanie. Organ rentowy nie wykazał, aby zaskarżona decyzja była doręczona ubezpieczonemu przed tą datą. Zgodnie z art.28 ust.1 w/w ustawy wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust.2-8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą, przy czym zgodnie z ustępem 4 powyższego przepisu uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organ rentowy dokonał błędnej wykładni przepisu art.28 ust.4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i doszedł do niewłaściwego wniosku, że ubezpieczony od 1 czerwca 2017 r. prowadził działalność rolniczą. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1 , o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. W ocenie Sądu powyższy przepis nie reguluje wyczerpująco sytuacji, w których uzasadnione jest przyjęcie, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, ale wskazuje jedno z kryteriów, jakim jest powierzchnia gruntów rolnych których jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem, kiedy należy uznać, że emeryt nie prowadzi już działalności rolniczej. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że przez sam fakt, iż emeryt lub jego małżonek jest właścicielem gospodarstwa rolnego, uzasadnione jest przyjęcie, że emeryt ten nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie Sądu o tym, czy emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą i pracuje w gospodarstwie rolnym. Na stanowisku takim stoi również Sąd Najwyższy (vide: uchwała SN z 6 maja 2004r., II UZP 5/06, OSNP 2004/22/389), a także Sąd Apelacyjny w Lublinie, który w wyroku z 1 sierpnia 2012r. w sprawie III AUa 615/12 (LEX nr 1216343) wskazał, że wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniu art.6 pkt 3 ustawy z 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie ulega zawieszeniu na podstawie art.28 ust.1 i 3 w związku z ust.4. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że mimo, iż umowa dzierżawy zawarta ze Z. C. wygasła z dniem 16 maja 2017 r. na skutek upływu czasu na który została zawarta, to faktycznie nadal działki rolne o nr eiwd. 527, 689/8, 426/2 o powierzchni 1,5499 ha użytkował po tej dacie P. R. , który je faktycznie użytkował na podstawie ustnej umowy z dzierżawcą i zgłaszał je do dopłat bezpośrednich w latach 2006-2017. Dwie z tych działek to łąki i P. R. zbierał je przez cały rok 2017 r., a jedna to działka rolna, na której w sierpniu 2016 r. wymieniony posiał rzepak, a zbierał go w lipcu 2017 r., a następnie posiał na niej pszenżyto ozime. P. R. czynił nakłady na wskazane działki, zbierał z ich plony w roku 2017 i opłacił za nie podatek rolny za rok 2017 r. Ubezpieczona od 1 czerwca 2017 r. nie mógł zatem prowadzić gospodarstwa rolnego, gdyż przedmiotowe działki były użytkowane i są nadal przez P. R. . Nadto stan zdrowia nie pozwalał mu i nie pozwala na prowadzenie gospodarstwa rolnego. Błędnie organ rentowy uznał zatem ubezpieczonego za osobę prowadzącą gospodarstwo rolne na wskazanych działkach. W konsekwencji powyższego w pełni zasadne jest stwierdzenie, że ubezpieczony nie prowadził działalności rolniczej w okresie od 1 czerwca 2017r. do 31 sierpnia 2017 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należało, że organ rentowy niezasadnie wstrzymał ubezpieczonemu wypłatę części uzupełniającej emerytury rolniczej w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r. i dlatego na podstawie art.477 14 §2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję ustalając ubezpieczonemu prawo do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej za wskazany okres, natomiast na podstawie art. 477 13 § 1 kpc umorzył postępowanie w zakresie wypłaty części uzupełniającej tego świadczenia od dnia 1 września 2017 r., gdyż od tej daty organ rentowy wznowił ubezpieczonemu wypłatę części uzupełniającej świadczenia na podstawie decyzji z dnia 3 października 2017 r. Na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc Sąd zasadził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego zwrot kosztów procesu. Na kwotę 230,14 zł składają się kwoty 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2016 poz. 1668) oraz kwota 50,14 zł poniesionych przez pełnomocnika ubezpieczonego wydatków na dojazd na rozprawę.