Sad powszechny, V RC 480/16

Sygn. akt V RC 480/16 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 18 lipca 2016 roku (data prezentaty) małoletnia powódka W. A. , reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową A. P. , działającą przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o zasądzenie od pozwanego A. A. tytułem alimentów kwoty 2.500 zł miesięcznie, poczynając od maja 2016 roku, płatnych do rąk przedstawicielki ustawowej do dnia 10-go każdego miesiąca z góry z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat oraz o zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania według norm przepisanych /k.3-5/. W odpowiedzi na pozew z dnia 02 września 2016 roku (data prezentaty) pozwany A. A. , działając przez profesjonalnego pełnomocnika, uznał powództwo w zakresie alimentów do kwoty po 500 zł miesięcznie oraz wniósł o zasądzenie od przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /k. 39-46/. Pismem z dnia 09 grudnia 2016 roku (data prezentaty) pełnomocnik przedstawicielki ustawowej wniósł o udzielenie zabezpieczenia poprzez zobowiązanie pozwanego do łożenia tytułem alimentów kwoty 2.000 zł miesięcznie, poczynając od grudnia 2016 roku /k. 107-108/. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 roku tutejszy Sąd udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania zobowiązując A. A. do łożenia na utrzymanie małoletniej alimentów kwocie po 700 zł miesięcznie /k. 115-119/. Na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 roku pełnomocnik przedstawicielki ustawowej podtrzymał stanowisko zawarte w pozwie, a pełnomocnik pozwanego uznał powództwo do kwoty 800 zł i wniósł o jego oddalenie w pozostałej części /k. 131/. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Małoletnia powódka W. A. urodziła się w dniu (...) w W. . Pochodzi z nieformalnego związku (...) /odpis zupełny aktu urodzenia k. 8/. Rodzice małoletniej zamieszkiwali wspólnie w wynajmowanym mieszkaniu przy Al. (...) do końca maja 2016 roku. Wówczas pozwany wyprowadził się i wynajął samodzielnie inne mieszkanie, jednocześnie nadal uiszczając opłaty za mieszkanie matki z dzieckiem /k. 4, 41, 85-87/. Niedługo po tym wydarzeniu przedstawicielka ustawowa wraz z córką wyprowadziły się do S. , gdzie zamieszkały u dziadków macierzystych dziecka. Od tej pory bieżącą opiekę nad małoletnią sprawuje jej matka A. P. . Wówczas pozwany powrócił do wynajmowanego mieszkania przy Al. (...) , gdzie nadal zamieszkuje /k. 41/. Małoletnia W. A. ma rok i trzy miesiące. Mieszka z matką i dziadkami macierzystymi w S. . Jest ogólnie zdrowa, jednakże ma powiększone węzły chłonne i często kaszle /k. 128-129/. Miesięczny koszt utrzymania dziecka przedstawicielka ustawowa oceniła kwotę około 3.500 zł miesięcznie, na co składają się następujące wydatki: żłobek – 600 zł; opiekunka - 200 zł; mleko modyfikowane – 216 zł (54 zł tygodniowo); słoiczki i inne wyżywienie – około 500 zł; pampersy – 150 zł; rozrywka (basen, place zabaw) – około 150 zł; ubrania i buty – 200 zł; środki czystości – około 110-120 zł; kosmetyki – około 40 zł; paliwo – około 100-150 zł; lekarstwa – 50 zł; szczepienia przeciw pneumokokom – około 50 zł (jednorazowo) /k. 4, 128/. Pozwany zakwestionował podane koszty wskazując, iż usprawiedliwione koszty małoletniej wynoszą: wyżywienie i mleko modyfikowane – około 500 zł; ubrania i buty – 150 zł; pieluchy – około 100-200 zł; domowe środki czystości – 30 zł; rozrywka – 100 zł; lekarstwa – około 40-50 zł /k. 44, 129/. Jednocześnie nie zakwestionował kosztu opiekunki /k. 129/. Przedstawicielka ustawowa małoletniej A. P. ma 33 lata. Mieszka wraz z dzieckiem u swoich rodziców w S. . Dokłada się do kosztów utrzymania domu w kwocie 700 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę. Miesięczne koszty utrzymania tego domu oceniła następująco: gaz – około 1.000 zł; woda – 600 zł; prąd – 75 zł; wywóz nieczystości – 20 zł za osobę /k. 128/. Przedstawicielka ustawowa z zawodu jest pielęgniarką. Przed urodzeniem małoletniej pracowała w Instytucie (...) w W. , a następnie przebywała na urlopie macierzyńskim /k. 4/. Obecnie od marca 2017 roku wróciła do pracy i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 2.500 zł brutto /k. 128/. W deklaracji podatkowej za 2015 rok wykazała dochód w kwocie 38.063,46 zł /k. 21-32/. Posiada majątek w postaci domu /k. 128/. Pozwany A. A. ma 32 lata. Z zawodu jest lekarzem. Pracuje głównie na dyżurach i kontrakcie, z czego może uzyskać dochód w kwocie 4.000 – 9.000 zł /k. 129/. Od 2011 roku do końca listopada 2016 roku pracował w Instytucie (...) w W. jako rezydent, gdzie otrzymywał wynagrodzenie w kwocie 4.570,39 zł netto miesięcznie /k. 42, 50-53/. Ponadto od stycznia 2015 roku do grudnia 2016 roku był zatrudniony w Szpitalu (...) , gdzie otrzymywał wynagrodzenie w kwocie 2.681,03 zł miesięcznie /k. 42, 54-56/. W 2015 roku osiągnął 96.090,64 zł przychodu, co dało 71.500,92 zł dochodu po odliczeniach /k. 57-58/. Nie posiada majątku ani oszczędności /k. 105,130/. Jako własne miesięczne koszty utrzymania pozwany wskazał następujące wydatki: opłaty mieszkaniowe – 1.600 zł; wyżywienie – około 1.000 – 1.200 zł; kosmetyki – około 100-150 zł; środki higieniczne – 100 zł; ubrania i obuwie – około 100-150 zł; telewizja – 30 zł; telefon – 130 zł; rozrywka – 100 zł; składka zawodowa – 60 zł; ubezpieczenie – 16 zł; sprzęt do pracy – 50 zł; karta miejska – 110 zł /k. 42-43, 130/. Dotychczas pozwany utrzymywał rzadki, nieregularny kontakt z małoletnią córką, jednakże w trakcie trwania niniejszego postępowania kontakty te uległy zwiększeniu /k. 105/. Obecnie pozwany widuje się z dzieckiem kilka razy w miesiącu, średnio raz na 1-2 tygodnie na kilka godzin, bez nocowania /k. 129/. Nie spędzał dotychczas wakacji z małoletnią /k. 130/. Pozwany przekazuje małoletniej prezenty okolicznościowe, np. na urodziny czy święta /k. 129-130/. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a w szczególności: zeznań przedstawicielki ustawowej A. P. /k. 128-129/ i pozwanego A. A. /k. 129-130/ i ich niekwestionowanych twierdzeń, zeznań świadka J. A. /k. 105/, zeznań podatkowych stron /k. 21-32, 57-58/ oraz wszelkich innych dokumentów złożonych do akt sprawy. Dokumenty zgromadzone w aktach niniejszej sprawy Sąd uznał za wiarygodny i w pełni wartościowy materiał dowodowy. Nie były one kwestionowane przez żadną ze stron, zaś Sad nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Załączone do akt sprawy dowody w postaci paragonów oraz kserokopii Sąd oddalił albowiem nie stanowią one dowodów. W tym zakresie wskazać należy, że niepoświadczona kserokopia nie jest dokumentem. Elementem konstytuującym pismo jako dokument w rozumieniu przepisów postępowania cywilnego jest podpis, który nadaje mu znaczenie oświadczenia osoby, która go złożyła. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 245 k.p.c. dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Tymczasem kserokopia pisma sama w sobie nie jest żadnym oświadczeniem. Dopiero potwierdzenie zgodności jej treści z oryginałem przekształca je w dokument obejmujący oświadczenie określonej osoby, w którym stwierdza, że istnieje w rzeczywistości dokument o treści i formie odzwierciedlonej w danej kopii. Jeżeli zaś pismo nie może być uznane za dokument, nie może być ono też podstawą do prowadzenia dowodu w trybie art. 308 k.p.c. (zob. wyrok SN z dnia 14 lutego 2007 r., II CSK 401/06, LEX nr 453727). W dalszej mierze wskazać należy, że posłużenie się niepotwierdzoną kserokopią jako środkiem mającym posłużyć ustaleniu treści pisemnego dokumentu uznać należy za dopuszczalne tylko wówczas, kiedy z przyczyn faktycznych uzyskanie dostępu do oryginału lub wypisu lub odpisu funkcjonującego na prawach oryginału nie jest możliwe dla strony, a także dla sądu. Wówczas nie zachodzi niebezpieczeństwo obejścia przepisów o prowadzeniu dowodu z dokumentów, na które Sąd Najwyższy wskazywał w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lutego 2007 r. (II CSK 401/06), a jednocześnie nie doznaje naruszenia prawo strony do dowodzenia swoich racji innymi środkami, które utrwalają obrazy (w tym wypadku obraz dokumentu, którego oryginał lub odpis na prawach oryginału się nie zachował) i mogą posłużyć ustaleniu, czy określony dokument istniał, jaką treść zawierał i od kogo pochodził (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 26 listopada 2014 r., III CSK 254/13, LEX nr 1651013). W rozpoznawanej sprawie wskazana powyżej nieosiągalność dokumentów, których kserokopie przedłożono, nie została jednak wykazana. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 133 § 1 i 3 krio rodzice mają obowiązek świadczeń względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres obowiązku alimentacyjnego, zgodnie z art. 135 § 1 i 2 krio , zależy z jednej strony od potrzeb osoby uprawnionej, z drugiej zaś strony od możliwości zarobkowych i majątkowych osoby zobowiązanej. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Przyjmuje się, za uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r. (III CZP 91/86), że „przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionego rozumieć należy potrzeby, których zaspokojenie zapewni mu - odpowiedni do jego wieku i uzdolnień - prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają zarobki i dochody, jakie uzyskiwałby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych, nie zaś rzeczywiste zarobki i dochody.” Granicę obowiązku alimentacyjnego stanowią uzasadnione potrzeby uprawnionego. Zgodnie z utrwaloną w orzecznictwie zasadą „dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami i to zarówno wtedy, gdy żyją z nimi wspólnie, jak i wtedy, gdy żyją oddzielnie. Oznacza to, że rodzice powinni zapewnić dziecku warunki materialne odpowiadające tym, w jakich żyją sami. Nie będzie to jednak dotyczyło potrzeb będących przejawem zbytku” (por. Z. Krzemiński, Alimenty i ojcostwo. Komentarz, Oficyna, 2008, wyd. III opubl. Lex). W pierwszej kolejności należy wskazać, iż pozwany, jako ojciec małoletniej powódki, jest zobowiązany do jej alimentowania. Jednakże przy ocenie wysokości zasądzonych alimentów należy wziąć pod uwagę możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanego oraz rzeczywiste usprawiedliwione potrzeby dziecka. W ocenie Sądu koszty utrzymania małoletniej w kwocie około 3.500 zł są znacznie wygórowane i nie zostały dostatecznie udowodnione. W oparciu o zasady doświadczenia życiowego Sąd dokonał oceny usprawiedliwionych potrzeb małoletniej uznając, iż wynoszą one około 2300 – 2400 zł miesięcznie. W koszty utrzymania małoletniej W. A. Sąd wliczył następuje pozycje: udział w kosztach utrzymania mieszkania – około 300 zł; wyżywienie wraz z mlekiem modyfikowanym – 550 zł; odzież i obuwie – 100 - 150 zł; kosmetyki i środki czystości – 80 zł; pampersy 150 zł, żłobek - 600 zł, opiekunka - 200 zł, paliwo 100 zł, rozrywka, w tym zabawki – 150 zł; leki 50 zł. Odnosząc się do sytuacji pozwanego Sąd uznał, iż posiada on znaczne możliwości zarobkowe wynikające z posiadanego wykształcenia i wykonywanego zawodu. Dotychczas pozwany był zatrudniony jako rezydent w Instytucie (...) oraz w Szpitalu (...) , co bezsprzecznie pozwoliło mu na zdobycie zawodowego doświadczenia. Nadto, po odbyciu rezydentury i zdaniu z dobrym wynikiem egzaminu, pozwany osiągnął tytuł specjalisty, co będzie stanowiło podstawę do wyższego wynagrodzenia. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, iż możliwości zarobkowo-majątkowe pozwanego pozwalają na łożenie przez niego alimentów w kwocie 1.500 zł miesięcznie. Zdaniem Sądu kwota ta pozwoli na zaspokojenie większości potrzeb dziecka, a jednocześnie nie będzie stanowiła nadmiernego obciążenia dla pozwanego. Nadto, w ocenie Sądu, zasadne jest ustalenie nierównego udziały rodziców w kosztach utrzymania dziecka, bowiem matka małoletniej spełnia swój obowiązek alimentacyjny poprzez osobiste starania podczas codziennej opieki nad córką. Kontakty pozwanego z małoletnią odbywają się dość rzadko, tj. około 2-4 razy w miesiącu przez kilka godzin, a tym samym nie stanowią wystarczającego wkładu pozwanego dla zrównania wysokości obowiązków rodziców w zakresie utrzymania dziecka. Co więcej nie bez znaczenia również pozostaje sytuacja majątkowa i zarobkowa rodziców małoletniej. Wszak niewątpliwie pozwany ma większe możliwości zarobkowe. Reasumując, na postawie art. 133 § 1 k.r.o. w zw. z art. 135 § 1 i 2 k.r.o. , Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach Sad orzekł w pkt 2-5 sentencji. O kosztach procesu w części odnoszącej się do kosztów zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. , wzajemnie znosząc je między stronami. Obie strony niniejszego postępowania były reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników. Zarówno przedstawicielka ustawowa, jak i pozwany, ulegli w podobnej części dochodzonego roszczenia. W związku z powyższym Sąd postanowił o wzajemnym zniesieniu kosztów w zakresie wynagrodzenia reprezentujących ich pełnomocników. W pozostałym zakresie Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. W zakresie, w jakim powództwo zostało oddalone, strona powodowa jest stroną przegrywającą proces. Z uwagi jednak na cel niniejszego postępowania, a więc zapewnienie środków utrzymania oraz brak majątku, Sąd uznał za celowe nieobciążanie jej kosztami procesu, które stanowi jedynie część opłaty od pozwu w wysokości odpowiadającej stosunkowi, w jakim powództwo zostało oddalone. Sąd nakazał również ściągnięcie pod pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Kasy Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w W. kwoty 420 zł tytułem części opłaty od pozwu w zakresie uwzględnionego powództwa. Podstawą tego rozstrzygnięcia był art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 k.p.c. O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł w pkt 6 sentencji na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c. SSR Agnieszka Wyrobek