Sygn. akt VIII Pa 84/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu sprawy z powództwa E. S. przeciwko Izbie Administracji Skarbowej w Ł. ustalenie nieskuteczności wygaśnięcia stosunku pracy, odprawę emerytalną: 1.zasądził od I. Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz E. S. kwotę 18.888,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 stycznia 2018 roku do dnia zapłaty, 2.umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, 3.zasądził od E. S. na rzecz I. Administracji Skarbowej w Ł. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: Powódka E. S. w dniu 1 kwietnia 1993 roku zawarła umowę o pracę z Pierwszym Urzędem Skarbowym Ł. , na czas nieokreślony na stanowisku radcy prawnego w wymiarze 1/2 etatu. Z dniem 1 kwietnia 2015 roku, w związku z wejście w życie art. 42 ust 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 roku o zmianie ustawy o służbie celnej, ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz niektórych innych ustaw ( D. U. z 2015r poz.211) pracodawcą powódki stała się Izba Skarbowa w Ł. . Od dnia 17 sierpnia 2015 roku miejscem świadczenia pracy powódki był Urząd Skarbowy w Z. wymiar czasu pracy 1/2 etatu, miesięczne wynagrodzenie zasadnicze wynosiło 2.623,38zł, ustalony mnożnik kwoty bazowej: 2,800, dodatek za wysługę lat według obowiązujących przepisów. Jednomiesięczne wynagrodzenie powódki liczone jak ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynosiło 3.148,06 zł . Pismem z dnia 29 marca 2017 roku, na podstawie art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 216 poz. 1584 ze zm.) i art. 202 ust. 1 pkt 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej ( Dz.U z 2016 r. poz. 1947 ze zm. ) powódka złożyła oświadczenie, iż prowadzi działalność gospodarczą. Poinformował także, iż po przedstawieniu jej nowych warunków zatrudnienia w Izbie Administracji Skarbowej na podstawie art. 170 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U z 2016 r. poz. 1948 z późn. Zm.) nie zakończy prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem z dniem 1 października 2017 roku przechodzi na emeryturę , gdyż w tej dacie nabywa uprawnienia emerytalne na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2016 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu (...) /społecznych (Dz.U. z 2017 roku poz. 38 ). Pismem z dnia 31 maja 2017 roku pozwany poinformował E. S. , że w związku ze zbliżającym się upływem terminu na składanie propozycji zatrudnienia, na podstawie art. 167 ust 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016r przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej ( D.U. z 2016r poz. 1948 z późń. zm), nie otrzymuje ona propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia i zgodnie z art. 170 ust. l pkt. l ww ustawy. Nawiązany stosunek pracy ulegnie wygaszeniu z dniem 31sierpnia 2017 roku. Od dnia 1 czerwca 20l7 roku do dnia 31 sierpnia 2017r powódka będzie wykonywać obowiązki służbowe w D. (...) Prawnej pozwanego. W piśmie z dnia 7 czerwca 2017 roku sprostowano podstawę prawną stanowiska pracodawcy o braku propozycji zatrudnienia w Izbie Administracji Skarbowej w Ł. . Decyzją z dnia 13 listopada 2017 roku po rozpoznaniu wniosku powódki z dnia 8 września 2017 roku powódce E. S. przyznano emeryturę z dniem 1 października 2017 roku. W dniu 31 sierpnia 2017 roku powódka otrzymała odprawę pieniężną w wysokości 9.444,18 zł . Sąd Rejonowy zważył, że z dniem 1 marca 2017 r. administracja skarbowa przeszła znaczną reformę, której rezultatem było powołanie do życia Krajowej Administracji Skarbowej ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1947 ze zm.). Istotne znaczenie w procesie wdrażania Krajowej Administracji Skarbowej, odegrała ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. Ustawa ta zawiera między innymi szczególne regulacje dotyczące pracowników, którzy stali się jednocześnie pracownikami Krajowej Administracji Skarbowej na warunkach i zasadach określonych w tej ustawie. Przepis art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej ustawa z 16 listopada 2016 r. (Dz.U.2016.1948 z 2016.12.02) stanowi, że (…), dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Ustawodawca przewidział w art. 170 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy skutek wygaśnięcia stosunków pracy lub służbowych w przypadku nieotrzymania przez osoby zatrudnione w jednostkach Krajowej Administracji Skarbowej i osoby pełniące służbę w jednostkach Krajowej Administracji Skarbowej pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby oraz odmowy przyjęcia otrzymanych propozycji. W niniejszej sprawie pismem z dnia 29 marca 2017 roku, powódka złożyła oświadczenie, iż prowadzi działalność gospodarczą oraz, że po przedstawieniu jej nowych warunków zatrudnienia w Izbie Administracji Skarbowej nie zakończy jej prowadzenia, bowiem z dniem 1 października 2017 roku przechodzi na emeryturę . Wówczas pismem z dnia 31 maja 2017 roku pozwany poinformował E. S. , że w związku ze zbliżającym się upływem terminu na składanie propozycji zatrudnienia, powódka takiej propozycji nie otrzyma a nawiązany stosunek pracy wygaśnie z dniem 31sierpnia 2017 roku. Wobec cofnięcia pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie ustalenia nieskuteczności wygaśnięcia umowy o pracę, sąd w niniejszej sprawie odstąpił od oceny czynności pracodawcy dotyczących niezaproponowania pracownikowi warunków pracy i płacy na dalszy okres tak w kontekście zasad współżycia społecznego do której, podzielając stanowisko judykatury zaprezentowane w wyroku Sądu Najwyższego z 24 września 2009 r. II PK 58/09, byłby uprawniony , jak i w aspekcie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 216 poz. 1584 ze zm.) i art. 202 ust. 1 pkt 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej ( Dz.U z 2016 r. poz. 1947 ze zm. ). Na marginesie jedynie podkreślić należy, iż samo wygaśnięcie stosunków pracy powódki - co nastąpiło z mocy prawa - nie mogło być uznane za sprzeczne z prawem, ponieważ skutek ten przewidywała bezpośrednio ustawa. Dokonując oceny zasadności roszczenia o odprawę emerytalną Sąd Rejonowy podniósł, że zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej tj. z dnia 15 września 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1889) członkowi korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę, przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, a jeżeli członek korpusu służby cywilnej przepracował co najmniej 20 lat w służbie cywilnej, jednorazowa odprawa przysługuje w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia. Odprawę, o której mowa w ust. 1, oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. (ust. 4) Zgodnie zaś z art. 92 1 § 1 kp pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Podzielić należy utrwalone stanowisko judykatury wyrażone m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt Il PK 136/14, iż wymagany związek pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury może mieć charakter przyczynowy, czasowy lub funkcjonalny. Nabycie tego prawa zależy więc od: spełnienia przez pracownika warunków uprawniających do renty, ustania stosunku pracy, „przejścia na rentę albo emeryturę", tj. zmiany statusu prawnego pracownika z pracownika na osobę pobierającą określone świadczenie oraz związku między ustaniem stosunku pracy a przejściem pracownika na rentę (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2000 r., Ill ZP 18/99, OSNP 2000 nr 24, poz. 888). Roszczenie pracownika o wypłatę odprawy powstaje w dacie przejścia na emeryturę lub rentę (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1990 r. (I PR 284/90, LEX nr 79947). W tym bowiem dniu następuje spełnienie wszystkich ustawowych warunków uzyskania odprawy. Związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na rentę inwalidzką lub emeryturę jest ujmowany szeroko w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Związek między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury lub renty może mieć charakter przyczynowy (rozwiązanie stosunku pracy następuje dlatego, że pracownikowi przysługuje prawo do świadczenia), czasowy (rozwiązanie stosunku pracy zbiega się w czasie z nabyciem prawa do świadczenia niezależnie od przyczyny rozwiązania stosunku pracy), bądź czasowo-przyczynowy (przyczyną rozwiązania stosunku pracy jest nabycie prawa do emerytury lub renty i rozwiązanie następuje w chwili przyznania świadczenia). Między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do świadczenia może zachodzić także związek funkcjonalny, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje przed spełnieniem warunków uprawniających do emerytury lub renty inwalidzkiej, ale nabycie prawa do jednego z tych świadczeń i przyznanie świadczenia po ustaniu zatrudnienia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej rozwiązanie stosunku pracy (zob. wyrok z dnia 8 grudnia 1993 r., l PRN 111/93, OSNCP 1994 z. 12, poz. 243; uchwala Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2000 r., Ill ZP 18/99, OSNP 2000 nr 24, poz. 888; także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2011 r., ll PK 149/10, LEX nr 794983 i tam powołane orzecznictwo). W odniesieniu do odprawy emerytalnej w judykaturze występuje pogląd, zgodnie z którym, w razie przejścia na emeryturę, warunkiem istnienia związku między rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę jest spełnianie przez pracownika warunków nabycia emerytury w momencie rozwiązywania stosunku pracy. Jeśli bowiem w dacie rozwiązania stosunku pracy pracownik nie osiągnął wieku emerytalnego albo nie spełniał innych przesłanek nabycia świadczenia, to późniejsze spełnienie tych warunków i wystąpienie o przyznanie emerytury nie pozostaje w związku z wcześniej dokonanym rozwiązaniem stosunku pracy. Dotyczy to wypadków, gdy (były) pracownik między ustaniem stosunku pracy a nabyciem uprawnień emerytalnych był bezrobotny (wyrok SN z dnia 4 lutego 2011r., Il PK 142/10, LEX nr 794983), pobierał świadczenie przedemerytalne (wyrok SN z dnia 4 lutego 2006 r., ll PK 14/06, OSNP 2007 nr 19-20, poz. 273) albo zasiłek chorobowy (wyrok SN z dnia 4 lutego 2004 r., I PK 694/03, OSNP 2005 nr 11, poz. 155; 6 października 2004 r., I PK 694/03, OSNP 2005 nr 11, poz. 155). Sąd Rejonowy podzielił stanowisko orzecznictwa, że związek czasowy lub funkcjonalny między rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę zostaje zachowany w pewnych wypadkach także wtedy, gdy spełnienie warunków uzyskania emerytury nastąpiło po rozwiązaniu stosunku pracy, jeśli spełnienie wszystkich przesłanek nabycia prawa do emerytury nie nastąpiło w dniu rozwiązania stosunku pracy, lecz w niedalekiej przyszłości po tej dacie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2011 r., Il PK 224/10, LEX nr 817521). W niektórych sytuacjach związek ten nie ma bowiem wówczas charakteru przypadkowego. Ważne dla stwierdzenia związku przejścia na emeryturę i rentę z rozwiązaniem stosunku pracy jest bowiem, jak stwierdził Sad Najwyższy to, że nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że rozwiązanie stosunku pracy doprowadziło do skorzystania przez pracownika z przysługujących mu uprawnień z ubezpieczenia społecznego (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2000 r., Ill ZP 18/99, OSNP 2000 nr 24, poz. 888). Należy zatem uznać, że związek czasowy lub funkcjonalny między rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę zostaje zachowany w pewnych wypadkach także wtedy, gdy spełnienie wszystkich przesłanek nabycia prawa do emerytury nie nastąpiło przed rozwiązaniem stosunku pracy, lecz w niedalekiej przyszłości po tej dacie, a z okoliczności sprawy wynika, że rozwiązanie stosunku pracy doprowadziło do skorzystania przez pracownika z przysługujących mu uprawnień z ubezpieczenia społecznego. W niniejszej sprawie z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia, w ocenie Sądu I instancji. Na skutek bowiem arbitralnej decyzji pracodawcy i nie przedstawienia powódce legitymującej się 24 letnim stażem pracy w strukturach administracji skarbowej nowych warunków zatrudnienia w związku z realizacją reformy tejże administracji, stosunek pracy wygasł z mocy prawa. Ustanie zatem zatrudnienia z dniem 31 sierpnia 2017 roku w okolicznościach tej konkretnej sprawy było zbliżone w skutku do rozwiązania stosunku pracy a jego konsekwencją było bez wątpienia złożenie jedynie w ok. tydzień później tj. w dniu 8 września 2017 roku wniosku o emeryturę, do której prawo zostało przyznane powódce z dniem 1 października 2017 roku. W ocenie sądu w niniejszej sprawie występuje zatem związek czasowy i funkcjonalny między wygaśnięciem stosunku pracy a przejściem na emeryturę . Zgodnie z art. 170 ust.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.