Sygn. akt VIII Pa 299/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 października 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie X P 608/17 sprostował świadectwo pracy wystawione w dniu 31 października 2014 roku powodowi A. S. przez (...) S.A. w W. w ten sposób, że w punkcie 4 podpunkt 8 wpisał „w okresie od dnia 1 sierpnia 2014 roku do dnia 31 października 2014 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach jako pracownik kompletacji towaru w mroźni w temperaturze wewnętrznej poniżej 0 o ” oraz świadectwo pracy wystawione przez (...) S.A. w W. A. S. w dniu 21 maja 2016 roku w ten sposób, że w punkcie 4 podpunkt 8 wpisał „w okresie od dnia 1 listopada 2014 roku do dnia 21 maja 2016 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach jako pracownik kompletacji towaru w mroźni w temperaturze wewnętrznej poniżej 0 o ”, w pozostałym zakresie oddalił powództwo. Sąd Rejonowy ustalił, iż powód A. S. został zatrudniony w dniu 1 sierpnia 2014 roku przez (...) SA w W. na podstawie umowy na okres próbny do dnia 31 października 2014 roku na stanowisku pracownika działu dystrybucji - operatora wózka widłowego w Hali 29 Ł. - R. w wymiarze pełnego etatu. Następnie w dniu 1 listopada 2014 roku strony zawarły umowę o pracę na czas określony od dnia 1 listopada 2014 roku do dnia 31 października 2016 roku na tym samym stanowisku. Do obowiązków powoda należało przygotowanie i wysyłka towarów dla klientów działu dostaw, w szczególności kompletowanie zamówienia, układanie towaru na palecie lub wózku widłowym. Powód wykonywał pracę przygotowując towar (mrożonki) tylko dla (...) . Nadto do obowiązków powoda należało sprzątanie w mroźni. Podczas pracy powód korzystał z nieocieplanego wózka paletowego. Kompletowanie towaru w mroźni zajmowało powodowi przeciętnie 30-40 minut. Zabezpieczanie towaru przed mrożnią około 10 minut. Temperatura w mroźni wynosiła minus 18-20 stopni, a w chłodni 0-4 stopnie. Przed mroźnią jest obszar do zabezpieczania towarów do wysyłki, gdzie panuje temperatura 8-10 stopni. Powód otrzymał odzież przystosowaną do pracy w niskich temperaturach oraz codziennie otrzymywał posiłek regeneracyjny. Posiłki takie otrzymywali tylko pracownicy mroźni i chłodni. Nadto pracownikom tym przysługiwała dodatkowa 15 minutowa przerwa na ogrzanie się, wliczana do czasu pracy. Powód do hali wchodził około godziny 8.45, a kończył pracę o godzinie 17.00. Gdy zmarzł, to wychodził na krótkie przerwy celem ogrzania się i napicia herbaty. Pracownicy mroźni mieli wyższe wynagrodzenie niż pracownicy magazynowi. W dniu 31 października 2014 r. pozwany wystawił powodowi świadectwo pracy, w którym wskazał, iż w okresie od dnia 1 sierpnia 2014 roku do dnia 31 października 2014 roku powód był zatrudniony jako pracownik działu dystrybucji – operator wózka widłowego, zaś w punkcie 4.8 dotyczącym pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wpisał: nie dotyczy Analogicznie w dniu 21 maja 2016 roku pozwany wystawił powodowi świadectwo pracy, w którym wskazał, iż w okresie od dnia 1 listopada 2014 roku do dnia 21 maja 2016 roku powód był zatrudniony jako pracownik działu dystrybucji – operator wózka widłowego, zaś w punkcie 4.8 dotyczącym pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wpisał: nie dotyczy (bezsporne, świadectwa pracy w aktach osobowych powoda). Pismem z dnia 6 czerwca 2016 roku powód zwrócił się do pracodawcy z wnioskiem o sprostowanie świadectwa pracy w zakresie stanowiska pracy oraz pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Państwowa Inspekcję Pracy w sierpniu 2016 roku wydano nakaz przeprowadzenia pomiarów mikroklimatu w mroźni oraz wykonanie analizy organizacji pracy i warunków jej wykonywania na stanowisku pracownika działu dystrybucji-operator wózka widłowego wykonującego pracę w pomieszczeniu mroźni, w zakresie dotyczącym określenia miejsca i czasu wykonywania poszczególnych czynności, w celu określenia rzeczywistego czasu ekspozycji na środowisko mikroklimatu zimnego w odniesieniu do faktycznego czasu pracy pracowników, wydłużonego do 12 godzin. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy zażył, iż roszczenie powoda o sprostowanie świadectwa pracy poprzez wpisanie, iż wykonywał pracę w szczególnych warunkach zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, iż świadectwo pracy jest dokumentem o ściśle określonej treści, który pracodawca jest bezwzględnie obowiązany wystawić i wydać pracownikowi z chwilą rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy ( art.97 § 1 k.p. ). Obowiązkowa treść świadectwa pracy nie została w pełni określona w przepisach Kodeksu pracy . Poza nim informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego określa Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 roku w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu jego wydawania i prostowania (Dz.U. nr 60 poz.282 ze zmianami) – obowiązujące w dacie ustania stosunku pracy pomiędzy stronami. Są nimi między innymi informacje dotyczące okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (§1 ust.1 punkt 11 Rozporządzenia). Prostowanie świadectwa pracy, które zawiera nieprawdziwe lub niepełne informacje, następuje w trybie określonym w art.97§2 1 k.p. Pracownik może w terminie 7 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o jego sprostowanie. Odmowa sprostowania świadectwa pracy otwiera pracownikowi drogę sądową. Tryb reklamacyjny został w rozpoznawanej sprawie wyczerpany. Powód w terminie złożył wniosek do pozwanego o sprostowanie świadectwa pracy. Pozwany odmówił sprostowania. Powództwo o sprostowanie zostało także złożone z zachowaniem terminu. Powód żąda sprostowania po pierwsze w zakresie jego pracy w warunkach szczególnych. Zgodnie z art.3 ust.1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2015 roku poz.965 ze zm.) prace w szczególnych warunkach, to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Czynniki ryzyka, o których mowa w ust.1 , są związane z następującymi rodzajami prac w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi: prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0°C (art.3 ust.2 pkt 2b ustawy). Analogicznie reguluje to Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8 poz.43 ze zmianami). Zgodnie z przepisem §1 ust.1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku przepisy tego rozporządzenia stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do tego aktu normatywnego. Wykaz A Dział X (rolnictwo i przemysł rolno-spożywczy) pozycja 7 wymienia prace w chłodniach składowych i przyzakładowych o temperaturze wewnętrznej poniżej 0°C. W świetle brzmienia §2 ust.1 omawianego Rozporządzenia z 1983 roku okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Sąd wskazał, iż praca wykonywana przez powoda w mroźni, gdzie temperatura wynosiła poniżej 18°C była wykonywana spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym powód spełnił warunki do dokonania stosownego zapisu w świadectwie pracy odnośnie wykonywania takiej pracy. W myśl ogólnych zasad postępowania cywilnego na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia faktów uzasadniających jego roszczenie, a na stronie pozwanej obowiązek udowodnienia okoliczności uzasadniających jej wniosek o oddalenie powództwa. Pewne odstępstwa od wskazanych reguł ciężaru dowodu zawierają przepisy kodeksu postępowania cywilnego , które określają fakty (okoliczności faktyczne) nie wymagające udowodnienia w przepisach art.227 k.p.c. , art.228 k.p.c. , art.229 k.p.c. , art.230 k.p.c. , art.231 k.p.c. , art.234 k.p.c. Także z treści art.232 k.p.c. wynika, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Powód wykazał, iż roszczenie jego jest zasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd sprostował świadectwo pracy powoda w zakresie wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach jako pracownik kompletacji towaru w mroźni w temperaturze wewnętrznej poniżej 0 o . Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zmiany nazwy stanowiska pracy powoda wynikającego z angażu. U pozwanego funkcjonuje określony schemat organizacyjny z określoną nomenklaturą stanowisk. Nie ma podstaw do zmiany w tym zakresie, gdyż powód był zatrudniony na stanowisku pracownika działu dystrybucji – operatora wózka widłowego. Do jego obowiązków należała kompletacja towarów w mroźni, a zatem w szczególnych warunkach, co też znalazło odzwierciedlenie w części roszczenia, które Sąd uwzględnił. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji. Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana. Wyrok zaskarżyła w części, w zakresie w jakim Sąd uwzględnił powództwo (punkt 1 wyroku). Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy to jest: 1) art. 233 § 1 kodeksu postępowania cywilnego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażającej się w: a. nielogicznym i wewnętrznie sprzecznym przyjęciu przez Sąd I instancji z jednej strony, że " kompletowanie towaru w mroźni zajmowało przeciętnie 30-40 minut. Zabezpieczenie towaru przed mroźnią około 10 minut " oraz, że " przed mroźnią jest obszar do zabezpieczania towarów do wysyłki, gdzie panuje temperatura 8-10 stopni " i równocześnie przyjęciu, że " praca wykonywana przez powoda w mroźni, gdzie temperatura wynosiła poniżej 18ºC była wykonywana w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy ", b. bezpodstawnym przyjęciu, że "do obowiązków powoda należało sprzątanie w mroźni", podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego płynie wniosek w o tym, że sprzątanie należało do obowiązków zewnętrznej firmy, a powód zobowiązany był jedynie do utrzymywania ładu i porządku na swoim miejscu pracy, a w szczególności do posegregowania pozostałości po wykonanej pracy, czego nie można uznać za sprzątanie mroźni w ścisłym tego słowa znaczeniu; c. bezpodstawnym przyjęciu, że " powód wykonywał pracę przygotowując towar (mrożonki) ", podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powód kompletując zamówienia zobowiązany był do przygotowania różnego rodzaju produktów, również takich, które nie wymagają przechowywania w mroźni, a więc nie są mrożonkami; d. nieprzyznaniu odpowiedniej wagi z zeznań świadka S. W. - bezpośredniego przełożonego powoda - co do zakresu obowiązków powoda oraz co do czasu i miejsca wykonywania przez niego obowiązków, a w konsekwencji poczynienie ustaleń co do okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, z pominięciem tej części materiału dowodowego; e. nieprzydaniu odpowiedniej wagi dowodowi z zeznań świadka K. Z. - kierownika hali - co do zakresu obowiązków powoda oraz co do czasu i miejsca wykonywania przez niego obowiązków, a w konsekwencji poczynienie ustaleń co do okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, z pominięciem tej części materiału dowodowego; f. nieprzydaniu odpowiedniej wagi dowodowi z zeznań świadka J. P.
(1)- specjalisty do spraw BHP, co do warunków w jakich wykonywana jest praca na dziale dystrybucji, organizacji pracy w miejscu pracy powoda, przestrzegania przez pozwanego przepisów prawa z zakresu higieny i bezpieczeństwa pracy oraz emerytur pomostowych, wykonywanych pomiarów w miejscu pracy powoda, a w konsekwencji poczynienie ustaleń co do okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, z pominięciem tej części materiału dowodowego; g. uwzględnieniu zeznań świadka M. S. wyłącznie częściowo, bez odniesienia się do tego czy został zeznaniom przyznany walor wiarygodności czy nie - Sąd oparł sie na zeznaniach wyłącznie w zakresie, w jakim zeznania te były korzystne dla powoda, całkowicie pomijając natomiast przywoływane przez świadka okoliczności dotyczące organizacji pracy w miejscu pracy powoda, przestrzegania przez pozwanego przepisów prawa z zakresu higieny i bezpieczeństwa pracy oraz emerytur pomostowych, czy wykonywanych pomiarów w miejscu pracy powoda; h. bezpodstawnym i bezrefleksyjnym oparciu się w przeważającej mierze na zeznaniach powoda i to w zakresie w jakim zeznania te były dla powoda korzystne, pomimo rozbieżności zeznań powoda z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności z zeznaniami pozostałych świadków, z pomiarami czasu pracy pracowników mroźni poczynionymi przez pozwanego oraz z protokołem kontroli Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 31 sierpnia 2016 roku; i. bezpodstawnym i bezrefleksyjnym oparciu się na zeznaniach świadka A. H. , który zakończył zatrudnienie w Spółce w połowie 2015 r. w związku ze stawianymi mu przez pracodawcę zarzutami w zakresie zaboru mienia pracodawcy, w konsekwencji czego istnieją poważne i uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności; j. nieprzyznaniu należytej wagi okoliczności, iż pozwany przeszkolił powoda w sposobie korzystania i w obsłudze ocieplanego wózka widłowego, który zakupiony został z przeznaczeniem wyłącznie do pracy w mroźni, a który to wózek gwarantował pracę w mroźni w kabinie, w której temperatura wynosiła powyżej 0ºC, podczas gdy powód z niezrozumiałych powodów zrezygnował z korzystania z tego wózka i używał nieocieplonego wózka paletowego; k. nieprzydaniu waloru wiarygodności protokołowi z kontroli PIP z 31 sierpnia 2016 r., który pozostaje dokumentem urzędowym, a którego kopia została przedłożona do akt sprawy i którego prawdziwości i wiarygodności powód nie podważał w toku procesu; Sąd całkowicie pominął w związku z tym wynikającą z tego protokołu okoliczność, że powód nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach, podczas gdy protokół ten w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego stanowi dokument urzędowy; l. nieprzydaniu waloru wiarygodności badaniom i pomiarom mikroklimatu w mroźni z powodu przeprowadzenia ich po wygaśnięciu stosunku pracy powoda, podczas gdy jak wynika z zebranego materiału dowodowego praca w warunkach mikroklimatu nie uległa zmianie, a więc wykonywana była i jest tak samo w zakresie rodzaju obowiązków oraz czasu i miejsca ich wykonywania; m. bezpodstawnym przyjęciu, że powód wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, podczas gdy stwierdzenie to stoi w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a w szczególności zeznaniami świadków, protokołem kontroli Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 31 sierpnia 2016 r., pomiarami wynikającymi z chronometrażu, a także z ustaleniami stanu faktycznego, w których Sąd wskazał, że powód wykonywał pracę również poza mroźnią; n. bezpodstawnym uznaniu, że powód spełnił warunki do dokonania zmiany zapisu w świadectwie pracy w zakresie wykonywania pracy w warunkach szczególnych, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że warunki te nie zostały spełnione, bowiem powód nie wykonywał pracy w temperaturze wewnętrznej poniżej 0ºC stale i w pełnym wymiarze czasu pracy; 2) art. 328 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego , polegające na zaniechaniu pełnego wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia poprzez: a. sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób wewnętrznie sprzeczny, co polega w szczególności na tym, że w stanie faktycznym Sąd ustalił, że powód wykonywał pracę zarówno w mroźni jak i poza nią " Kompletowanie towaru w mroźni zajmowało przeciętnie 30-40 minut. Zabezpieczenie towaru przed mroźnią około 10 minut ", a jednocześnie dalej Sąd stwierdza, że " praca wykonywana przez powoda w mroźni, gdzie temperatura wynosiła poniżej 18ºC była wykonywana w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy ", nie wyjaśniając w tym kontekście w jaki sposób rozumie sformułowanie " stale i w pełnym wymiarze czasu pracy" ; b. brak wskazania w uzasadnieniu wyroku, czy Sąd I instancji uznał za wiarygodne zeznania świadka M. S. i w jakim zakresie oparł sie na tych zeznaniach, a jeśli nie, to w jakiej części oraz z jakich przyczyn Sąd uznał przedmiotowe zeznania za niewiarygodne - brak ten uzasadnia ocenę, że Są poczynił ustalenia mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, z pominięciem tej części materiału dowodowego; c. brak wskazania w uzasadnieniu wyroku, czy Sąd I instancji uznał za wiarygodny dowód przedstawiony przez pozwanego - protokół z kontroli Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 31 sierpnia 2016 - a w konsekwencji brak wskazania, w jakim zakresie Sąd oparł się na tym dowodzie, a jeśli nie, to w jakiej części oraz z jakich przyczyn Sąd uznał przedmiotowy dowód za niewiarygodny; d. brak wskazania w uzasadnieniu wyroku, jakie przesłanki Sąd uznaje za konieczne do spełnienia by móc zakwalifikować świadczoną pracę jako pracę wykonywaną w szczególnych warunkach - Sąd ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że " praca wykonywana przez powoda w mroźni, gdzie temperatura wynosiła poniżej 18ºC była wykonywana w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy ", nie odniósł się jednak do tego jakie konkretnie dowody przyjął za podstawę tego stwierdzenia oraz jak rozumie stałe wykonywanie pracy; e. brak wskazania w uzasadnieniu wyroku, co Sąd rozumie przez wykonywanie pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy , co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż Sąd wskazał, że powód wykonywał pracę w taki sposób, ale bez podania uzasadnienia i podstawy tego stwierdzenia; f. brak wskazania w uzasadnieniu wyroku jakie znaczenie mają dla sprawy okoliczności wskazane przez Sąd w stanie faktycznym, a w szczególności jakie znaczenie dla sprawy ma przyznanie powodowi posiłków regeneracyjnych, ciepłych napojów oraz wyższego wynagrodzenia w stosunku do pozostałych pracowników działu dystrybucji. 3) naruszenie prawa materialnego, to jest art.3 ust.4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że powód był pracownikiem wykonującym pracę w szczególnych warunkach, czyli pracownikiem wykonującym pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego sprostowania świadectwa pracy powoda wystawionego przez pozwanego. W świetle tak sformułowanych zarzutów wniosła na podstawie art.386§1 k.p.c. w zw. z art.368p1 punkt 5 k.p.c. o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: 1) oddalenie powództwa zakresie zgłoszonego przez powoda żądania sprostowania świadectw pracy wystawionych w dniu 31 października 2014 roku i w dniu 21 maja 2016 roku w punkcie 4 podpunkt 8 poprzez wpisanie w nich, że powód odpowiednio w okresie od 1 sierpnia 2014 roku do 31 października 2014 roku oraz od 1 listopada 2014 roku do 21 maja 2016 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach jako pracownik komplementacji towaru w mroźni o temperaturze wewnętrznej poniżej 0°, 2) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 3) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych, ewentualnie w przypadku niepodzielenia przez Sąd odwoławczy zdania skarżącego co do zaistnienia okoliczności uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego, wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powód w piśmie z dnia 19 lutego 2018 roku zaprzeczył wszelkim dowodom podnoszonym przez pozwanego. Wyjaśnił, iż firmy zatrudniają pracowników na stanowiskach, które nie odpowiadają wykonywanej pracy a wyrok Sądu Rejonowego odzwierciedla w 100% na jakich stanowiskach pracował. Podał, iż wykonywał pracę w warunkach uciążliwych, szkodliwych w mrożni poniżej - 18°. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jest zasadna. Zgodnie treścią §1 ust.1 punkt 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 roku w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania (Dz. U. nr 60, poz.282) obowiązującego w dacie rozwiązania z powodem umowy o pracę w świadectwie pracy, oprócz informacji określonych w art.97§2 k.p. , zamieszcza się informacje niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku pracy i uprawnień z ubezpieczenia społecznego, dotyczące okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach przez odpowiednio długi czas daje pracownikowi możliwość uzyskania prawa do emerytury w wieku niższym niż powszechny wiek emerytalny ( art.32 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , tekst jednolity Dz.U. z 2017 roku, poz.1387) lud do uzyskania emerytury pomostowej ( art.1 punkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych , tekst jednolity Dz.U.) Zgodnie z treścią art.32 ust.2 ww. ustawy o emeryturach i rentach dla celów ustalenia uprawnień o których mowa w ust.1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust.1 rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki na podstawie którym osobom wymienionym w ust.2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art.32 ust.4 ww. ustawy o emeryturach i rentach). Za dotychczasowe przepisy należy uważać przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983.8.43 z późn. zm.), ale wyłącznie w zakresie regulowanym przez ww. ustawę o emeryturach i rentach, a więc co do wieku emerytalnego, rodzaju prac lub stanowisk oraz warunków, na jakich osobom wykonującym prace określone w ust.2 i ust.3 art. 32 tej ustawy przysługuje prawo do emerytury (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 roku, III ZP 30/01oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2009 roku, II UK 31/09, Lex nr 559949). Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Należy też wskazać, iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2011 roku, I UK 393/10). Istotnym warunkiem przyznania świadczenia z tytułu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach jest stwierdzenie w ramach pełnego wymiaru czasu pracy oddziaływania szkodliwych warunków na organizm pracownika. R. legis instytucji przewidzianej w art.32 ww. ustawy o emeryturach i rentach z FUS opiera się na założeniu, że praca wykonywana w szczególnych warunkach przyczynia się do szybszego obniżenia wydolności organizmu, stąd też osoba wykonująca taką pracę ma prawo do emerytury wcześniej niż inni ubezpieczeni. Jak wynika z powyższego nie chodzi zatem o nazwę i ilość zajmowanych stanowisk, co o charakter i warunki, w jakich dana praca jest wykonywana. Prace w szczególnych warunkach to w myśl art.3 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. W art.3 ust.7 ustawy o emeryturach pomostowych wskazano jednocześnie, że za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy (a więc przed 1 stycznia 2009 r.) prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy lub art.32 i art.33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Za pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy o emeryturach pomostowych , w pełnym wymiarze czasu pracy ( art.3 ust.4 ww. ustawy o emeryturach pomostowych ). Wykonywanie prac objętych wykazem zawartym w załączniku nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych w wymiarze mniejszym niż pełny wymiar uniemożliwia zaliczenie pracownika do kategorii pracowników wykonujących pracę szczególnych warunkach. Sąd Rejonowy poczynił ustalenia w oparciu o dowody z dokumentów, zeznania powoda, świadka A. H. oraz w części zeznania świadków K. Z. , S. W. i M. S. . Sąd Rejonowy ustalił jakie prace wykonywał powód – przygotowywał towar (mrożonki) dla (...) . Sąd ustalił, iż powód wykonywał prace w mroźni (skompletowanie palety towaru zajmowało 30-40 minut) oraz poza mroźnią (zabezpieczenie towaru około 10 minut). Sąd ustaił również, że pozwany pracownikom mroźni i chłodni wydawał posiłki regeneracyjne. W oparciu o prawidłowe ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy niezasadnie przyjął, iż powód wykonywał pracę w warunkach szczególnych w mroźni o temperaturze wewnętrznej poniżej 0°. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, iż do obowiązków powoda należała kompletacja towaru w mroźni w temperaturze wewnętrznej poniżej 0°, niemniej jednak prace te nie były wykonywane stale. Poza tymi obowiązkami powód zajmował się przygotowaniem towaru, sporadycznie wykonywał prace magazynowe i pomocnicze co wynika z zeznań świadka S. W. (kierownika działu dystrybucji od października 2015 roku). Prace w mroźni zajmowały powodowi od 220 do 240 minut dziennie, prace w chłodni 30 minut dziennie. Przy czym nie jest istotne jakie prace powód wykonywał w mroźni (czy zajmował się tylko przygotowaniem towaru czy też dodatkowo sprzątał). Powód wykonywał pracę w chłodni, gdzie temperatura wynosiła od 0° do 4°, przed mroźnią w obszarze zabezpieczenia gdzie temperatura wynosiła od 8° do 10°. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy dowolnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania świadka S. W. i K. Z. . Z zeznań tych wynika, iż praca powoda polegała na skompletowaniu towaru w mroźni, co zajmowało około 20 minut, następnie jego zabezpieczeniu w chłodni co zajmowało kolejne 10 minut. Powód poza mroźnią weryfikował towar na palecie, jego ułożenie, układał palety, segregował palety, zabezpieczał folią towar na paletach. Zeznania te należało skonfrontować z zeznaniami świadka K. Z. , który potwierdził, że powód pracował w mroźni do 240 minut dziennie oraz z zeznaniami J. P.
(2), z których wynika, iż po kontroli Państwowej Inspekcji Pracy nie zmienił się sposób pracy pracowników mroźni. Z protokołu Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 31 sierpnia 2016 roku wynika, iż pracownicy wykonywali czynności także poza mroźnią, w pomieszczeniach chłodni, rampy załadunkowej. Zeznania świadków oraz wnioski sformułowane w przez Państwową Inspekcję Pracy nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że powód wykonywał pracę wyłącznie w mroźni, w temperaturze – 18°. Zeznania świadka A. H. , którym Sąd Rejonowy dał wiarę w całości pozostają w sprzeczności z ww. dowodami. Sąd pominął, że świadek K. Z. – kierownik hali miał pełną wiedzę o wykonywanych przez powoda zadaniach i ich czasu. Zatem jako zasadny w ocenie Sądu Okręgowego należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji zasady wyrażonej w art.233 k.p.c. , która nakazuje, aby Sąd ocenił wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Celem i zadaniem Sądu I instancji rozpoznającego sprawę merytorycznie było bowiem dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Sąd I instancji przed rozstrzygnięciem o żądaniach stron nie rozważył wszechstronnie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie dokonał jego pełnej oceny. Nieprawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkowała naruszeniem prawa materialnego – art.3 ust.4 ww. ustawy o emeryturach pomostowych i niesłusznego sprostowania świadectwa pracy wpisanie, że powód wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Praca w szczególnych warunkach powinna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Natomiast spośród obowiązków powoda cześć była pracą w szczególnych warunkach (w mroźni, w temperaturze wewnętrznej poniżej 0°, a część nie (prace w chłodni, przy załadunku). Zatem nie jest zasadne ustalenie, że powód wykonywał pracę w szczególnych warunkach i sprostowanie świadectwa pracy w tym zakresie. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art.386§1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo, jednocześnie rozstrzygając o kosztach procesu na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w wysokości 120 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika została ustalona na podstawie §9 ust.1 punkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 roku, poz.265). O kosztach procesu za II instancję Sąd orzekł na podstawie art.98§1 k.p.c. , zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 150 zł (120 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika i 30 zł opłaty od apelacji). Wysokość kosztów wynagrodzenia pełnomocnika została ustalona na podstawie §10 ust.1 punkt 1 ww. rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Przewodniczący Sędziowie ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego. 4 kwietnia 2018 roku