Sad powszechny, V RC 163/16

(1), działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o zniesienie obowiązku alimentacyjnego zasądzonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt II C 1681/03 od powoda na rzecz pozwanego A. M.

(1)w kwocie po 600 zł miesięcznie, względnie o obniżenie obowiązku alimentacyjnego do kwoty 300 zł w stosunku miesięcznym. Powód J. M.

(1)wraz z pozwem wniósł o zabezpieczenie powództwa poprzez obniżenie na czas trwania niniejszego postępowania obowiązku alimentacyjnego wynikającego z w/w wyroku do kwoty 300 zł miesięcznie (pozew – k.1-5). Postanowieniem z dnia 01 kwietnia 2016 roku, Sąd Rejonowy dla Warszawy- Mokotowa w W. , V Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie o sygn. akt V RC 163/16 oddalił wniosek powoda o udzielenie zabezpieczenia (postanowienie z dnia 01 kwietnia 2016 roku – k.65). Pismem z dnia 02 maja 2016 roku powód działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia (zażalenie – k.73). Odpowiedzią na pozew złożoną dnia 13 czerwca 2016 roku (data wpływu) pozwany A. M.

(1)wniósł o oddalenie powództwa, a także zasądzenie na swoją rzecz od powoda kosztów postępowania i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (odpowiedź na pozew – k.97). Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 roku tut. Sąd ustanowił dla pozwanego A. M.

(1)pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego (postanowienie – k.141). Pismem z dnia 04 sierpnia 2016 roku profesjonalny pełnomocnik w imieniu pozwanego wniósł o oddalenie powództwa w całości, w tym także żądania ewentualnego (pismo pełnomocnika pozwanego – k.187). Postanowieniem z dnia 17 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie, VI Wydział Cywilny Rodzinny Odwoławczy w sprawie o sygn. akt VI Cz 503/16 po rozpoznaniu sprawy na skutek zażalenia powoda na postanowienie z dnia 01 kwietnia 2016 roku oddalił zażalenie (postanowienie – k.201). Na chwilę zamknięcia posiedzenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnik powoda wnosił jak dotychczas, natomiast pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów (k.361). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany A. M.

(1)urodzony (...) jest synem powoda J. M.

(1)i K. M.

(1)z domu L. (k.10). Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy- Śródmieścia, Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 19 grudnia 2002 roku w sprawie o sygn. akt III RC 519/02 zasądzono od powoda J. M.

(1)na rzecz małoletniego wówczas A. M.

(1)alimenty w kwocie 700 zł miesięcznie (wyrok- k.17). Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrokiem z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt II C 1681/03 orzekł rozwód związku małżeńskiego pomiędzy rodzicami pozwanego. W w/w wyroku Sąd ustalił obowiązek alimentacyjny od powoda wyłącznie na rzecz pozwanego w kwocie po 600 zł miesięcznie (wyrok- k.20). Sytuacja wówczas była następująca: Pozwany A. M.

(2), miał lat 8, pozostawał pod bezpośrednią pieczą matki. Cierpiał na zespół nadpobudliwości ruchowej i zaburzenia koncentracji ( zespół (...) ). Matka pozwanego wskazała wówczas jako koszty utrzymania małoletniego kwotę 1700 zł. Sąd uznał powyższą kwotę za zawyżoną. Pozwany otrzymywał dodatek pielęgnacyjny w kwocie 85 zł. Matka pozwanegoKatarzyna M. , miała 36 lat. Prowadziła działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Posiadała zasądzone alimenty w kwocie 600 zł miesięcznie na rzecz małoletniego wówczas A. , a także 480 zł na rzecz syna z pierwszego małżeństwa. Nadto otrzymywała dodatek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 85 zł. Zgodnie z zaświadczeniem jej dochód za okres styczeń-kwiecień 2003 r. wyniósł 2215 zł brutto (k.10, sygn. akt II C 1681/03). Powód, J. M.

(1), miał 38 lat, a jego możliwości zarobkowe Sąd ustalił w wysokości ok. 2 000 zł. Powód zobowiązany był również do uiszczania alimentów na rzecz syna z poprzedniego związku. Obecnie sytuacja stron wygląda następująco: Powód, J. M.

(1), lat 53, technik budowlany. Pracuje w tej samej firmie, mianowicie (...) S.A na stanowisku pracownika ds. (...) Naziemnej. Powód tytułem wykonywanej pracy osiąga średni miesięczny dochód w kwocie 2417,34 zł netto (zaświadczenie o zarobkach – k.343). Nadto przysługują mu premie, uznaniowe. Praca powoda wykonywana jest także na zmianach nocnych. Nie posiada możliwości podjęcia pracy dodatkowej. Zgodnie z zeznaniem podatkowym PIT-37 za rok 2014 osiągnął dochód w wysokości 31 681,00 zł, za rok 2015 osiągnął dochód w wysokości 28 657,53 zł, natomiast za rok 2016 dochód w wysokości 37 161,61 zł (zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu – k.115,119,344). Od dnia 22 listopada 2016 roku do 01 grudnia 2016 roku przebywał na oddziale neurochirurgii w związku z czym jego dochód wyniósł odpowiednio 1400 i 1700 zł (k.355). Od lipca br. przysługuje powodowi rehabilitacja. Leczy się w ramach NFZ. Nieregularnie płacił alimenty na rzecz pozwanego w związku z czym posiada zaległość alimentacyjną. Na utrzymaniu posiada pozwanego, na rzecz którego obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym w kwocie 600 zł miesięcznie, ponosi nadto część kwot związanych z utrzymaniem domu. Zamieszkuje na 40m2 w domu rodziców. Płaci 450-600 zł miesięcznie tytułem mediów, na wyżywienie wydaje zaś 600-700 zł miesięcznie, a na środki higieniczne 200 zł. Od września 2014 do lutego 2015 roku powód pozostawał bez zatrudnienia (k.359-360). Pomaga ojcu, T. M. , który jest osobą niepełnosprawną, co dodatkowo zmniejsza możliwości łożenia na rzecz syna. Ojciec powoda posiada żonę, z zawodu pielęgniarkę. Powód poza obowiązkiem alimentacyjnym nie uczestniczy w życiu pozwanego. Pozwany, A. M.

(1), ma 22 lata, technik informatyk. Obecnie nie studiuje. Studiował informatykę na Uniwersytecie Kardynała S. W. w W. , jednakże przerwał edukację ze względu na chorobę. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 19 maja 2014 roku, pozwany, od 7 roku życia leczony jest z powodu (...) , nadto posiada zdiagnozowaną schizofrenię paranoidalną. Z powodu choroby syn powoda kilkakrotnie był hospitalizowany, wymaga przewlekłego leczenia w warunkach ambulatoryjnych (zaświadczenie – k.209). Stale leczy się w trybie ambulatoryjnym. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym ze wskazaniem konieczności pomocy ze środowiskowego systemu wsparcia w samodzielnej egzystencji (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – k.210). Zgodnie z orzeczeniem z dnia 22 grudnia 2015 roku pozwany pozostaje całkowicie niezdolny do pracy do dnia 31 grudnia 2020 roku (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS – k. 211). Do 31 grudnia 2020 roku przysługuje mu nadto renta w kwocie 643,02 zł miesięcznie (decyzja o przyznaniu renty socjalnej – k. 213). Otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 150 zł. Zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu za rok 2016, pozwany osiągnął dochód w kwocie 10 964,62 zł (zaświadczenie – k.352). Miesięczne koszty utrzymania pozwanego ocenione zostały na kwotę 2600 zł miesięcznie, w tym: wyżywienie 900 zł; leki i suplementy 100 zł; prywatne wizyty u lekarzy 50 zł; spłata kredytu 200 zł; czynsz za lokal plus spłata kredytu 400 zł (300 zł czynsz + 100 zł kredyt; prąd 40 zł; telefon, TV, Internet 50 zł; Internet mobilny 44 zł; rata za tablet 15 zł (od 01 lipca 2018 r. 38 zł); odzież i obuwie 150 zł; fryzjer 20 zł; kosmetyki i higiena 100 zł; komputer 200 zł; koszty administracyjne kształcenia 100 zł; basen 75 zł; kieszonkowe, kultura, rozrywka 100 zł; wyjazdy wypoczynkowe 150 zł (k.192-193). Pozwany zamieszkuje wraz z matką w mieszkaniu obciążonym zadłużeniem w kwocie 4760,88 zł, natomiast kwota miesięcznego obciążenia wynosi 800,89 zł (stan na dzień 29 września 2016 roku – k.290). Po ukończeniu edukacji w technikum pracował w oparciu o umowę absolwencką, osiągając wynagrodzenie w kwocie 600 zł. Pracę wykonywał przez miesiąc, zakończył z powodów zdrowotnych (k.360-362). Matka pozwanego, K. M.

(2)ma obecnie 49 lat, pośrednik w obrocie nieruchomościami. Obecnie nie pracuje, jest zarejestrowana jako bezrobotna. Uprzednio pracowała jako opiekunka dla osób starszych, a także jako pośrednik w obrocie nieruchomościami, jednakże z powodu konieczności sprawowania opieki nad synem zmuszona była do rezygnacji. Sprawuje bieżącą opiekę nad pozwanym, co związane jest także z chorobą na jaką cierpi. Zgodnie z zeznaniem podatkowym PIT-37 za rok 2015 osiągnęła dochód w wysokości 1820,91 zł. Korzysta z pomocy finansowej rodziny. Posiada zadłużenie, które spłaca, o miesięcznej racie 400 zł. Zaciągnęła nadto zobowiązanie pieniężne na poczet zakupu komputera dla pozwanego, którego miesięczna rata spłaty wynosi 200 zł. Czynsz mieszkaniowy wynosi 800 zł. W mieszkaniu zamieszkują 3 osoby (k.293, 334-338). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach przedmiotowej sprawy, zeznań powoda: J. M.

(2)(k.359-360) i pozwanego A. M.

(3)(k.360-362), zeznań świadka: K. M.

(2)(k. 334-338) oraz ich niekwestionowanych twierdzeń. Dokumenty zgromadzone w aktach niniejszej sprawy Sąd uznał za wiarygodny i w pełni wartościowy materiał dowodowy. Nie były one kwestionowane przez żadną ze stron, zaś Sąd nie znalazł podstaw by czynić to z urzędu. Sąd oddalił wnioski dowodowe w postacie kserokopii złożonych do akt sprawy. Zaznaczenia bowiem w tym miejscu wymaga to, że – stosownie do treści przepisów Kodeksu postępowania cywilnego – kserokopia nie może stanowić dokumentu, ponieważ nie zawiera podpisu, który nadawałby jej znaczenie oświadczenia osoby. Stosownie bowiem do treści art. 245 k.p.c. , dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. W ocenie tutejszego Sądu, kserokopia pisma sama w sobie takim oświadczeniem nie jest. Dopiero potwierdzenie zgodności jej treści z oryginałem przekształca ją w dokument obejmujący oświadczenie określonej osoby, stwierdzającej, że istnieje w rzeczywistości dokument o treści i formie odzwierciedlonej w danej kopii. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga to, że tutejszy Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym jeżeli pismo nie może być uznane za dokument, nie może być ono też podstawą do prowadzenia dowodu w trybie art. 308 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2007 r., II CSK 401/16, LEX 453727). Zaznaczenia w tym miejscu wymaga również to, że strony składające w przedmiotowym postępowaniu wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu z kserokopii dokumentu nie uprawdopodobniły w żaden sposób, iż nie są w stanie przedstawić Sądowi oryginału takiego dokumentu. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 133 krio , rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania ( § 1 ). Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się ( § 3 ). Jak stanowi natomiast treść art. 135 § 1 i 2 krio , zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Obowiązek rodziców dostarczania środków utrzymania i wychowania trwa dopóty, dopóki dziecko nie zdobędzie kwalifikacji zawodowych, niezależnie od osiągnięcia wieku. Uzyskanie pełnoletniości nie zmienia sytuacji prawnej dziecka w zakresie alimentów, jeżeli dziecko studiuje i czas przeznaczony na naukę wykorzystuje rzeczywiście na zdobywanie kwalifikacji zawodowych. Jeżeli natomiast czas nauki osoby uprawnionej do alimentacji wydłuża się nadmiernie poza przyjęte ramy, gdy studiujący nie czyni należytych postępów w nauce, nie zdaje egzaminów i ze swej winy powtarza lata nauki i nie kończy jej w okresie przewidzianym w programie, a wiek i ogólne przygotowanie do pracy pozwala na jej podjęcie, rodzice nie są obowiązani do alimentowania pełnoletniego dziecka. Istotne znaczenie powinna tu mieć okoliczność, czy dotychczasowe przygotowanie zawodowe i nabyte wcześniej kwalifikacje pozwalają w pełni na samodzielne, regularne zarobkowanie, a więc na pokrycie własnych środków utrzymania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że sytuacja materialna powoda w opinii Sądu nie uległa tak zasadniczej zmianie, która stanowiłaby podstawę uwzględnienie roszczenia o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Obecnie istniejący obowiązek alimentacyjny powoda względem pozwanego ustalony został na mocy wyroku zapadłego w 2003 roku, a więc 14 lat temu. Nie ulega wszelkiej wątpliwości, iż od powyższego czasu zaszły zmiany zarówno po stronie powoda jak i pozwanego. Powód obecnie pracuje zawodowo osiągając miesięczne dochody na poziomie kwoty 2000 zł miesięcznie netto. Jak podniósł, obecnie nie posiada możliwości partycypowania w koszty utrzymania pozwanego. Wskazał nadto na zadłużenie z Funduszu Alimentacyjnego. Sąd jednak nie podziela w tym zakresie twierdzeń powoda. Zaległość na poczet Funduszu Alimentacyjnego to efekt nierealizowania przez ojca pozwanego obowiązku w odpowiednim zakresie. Faktem jest, iż powód, obecnie osoba w wieku 52 lat posiada mniejsze możliwości na rynku pracy w porównaniu do momentu orzekania o dotychczas istniejącym obowiązku alimentacyjnym, jednakże posiada stale zatrudnienie, które umożliwia mu łożenie na poczet utrzymania syna. Jeśli chodzi o sytuację pozwanego, miesięczny koszt utrzymania został oceniony na sumę 2600 zł. W ocenie Sądu, kwota ta jednak nie została udowodniona. Sąd uznał za zawyżone przedstawione przez stronę pozwaną miesięczne kwoty na poczet utrzymania pozwanego. W ocenie Sądu na pokrycie usprawiedliwionych potrzeb A. M.

(1)w zupełności wystarczającą, a także udowodnioną jest kwota 1500-1600 zł miesięcznie w tym: wyżywienie 500 zł; 1/3 kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania – czynsz 300 zł; prąd 40 zł; TV, Internet 50 zł; odzież 150 zł; leki 100 zł; wizyty lekarskie 50 zł; fryzjer 20 zł; środki higieniczne 50 zł; kultura, rozrywka 100 zł; basen 70 zł; wypoczynek 150 zł. Dokonując analizy usprawiedliwionych kosztów utrzymania pozwanego, Sąd stwierdził, iż zawyżoną jest wskazana kwota 900 zł tytułem wyżywienia pozwanego, uznając za w zupełności wystarczającą kwotę 500 zł przeznaczoną na ten cel. Nadto do miesięcznych kosztów utrzymanie nie uznano kosztów zobowiązań pieniężnych, a także kwoty 100 zł w stosunku miesięcznym wskazanej jako wydatki administracyjne związane ze kształceniem pozwanego, a więc zakupem podręczników, pomocy naukowych, korepetycji, czasopism, gdyż pozwany obecnie nie kontynuuj edukacji, a zatem powyższe koszty nie istnieją. Do kwoty 50 zł w stosunku miesięcznym zaś uznano wydatki związane z zakupem środków higienicznych, gdyż nie udowodniono jakoby pozwany wymagał zwiększonych nakładów finansowych na poczet powyższego. Na uwadze należy mieć, iż pozwany jest osobą ze zdiagnozowaną schizofrenią paranoidalną, a także z orzeczeniem o niemożliwości pracy. Z powodu choroby syn powoda nie kontynuuje także edukacji. W ocenie Sądu pozwany, cierpiący na schizofrenię ma znacznie ograniczone możliwości zarówno w sferze edukacji jak i możliwościach samodzielnego utrzymania się poprzez zarobkowanie. Ponadto jak udowodniono posiada orzeczenie o niezdolności do zatrudnienia. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu zasadnym jest partycypowanie rodziców w koszty utrzymania pozwanego, który z całym przekonaniem nie jest w stanie samodzielnie zadbać o pokrywanie własnych kosztów utrzymania. Na uwadze należy mieć, iż pozwany otrzymuje rentę o miesięcznej kwocie około 640 zł, a także 150 zł tytułem zasiłku pielęgnacyjnego, co w znacznym stopniu pozwala na zaspokojenie własnych potrzeb do kwoty około 800 zł w stosunku miesięcznym, a także proporcjonalnie zmniejsza obowiązek alimentacyjny ze strony rodziców. W ocenie Sądu, powód, który w sposób osobisty nie uczestniczy w życiu syna obowiązany jest w dalszym stopniu do partycypowania w koszty utrzymania pozwanego, który nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Zdaniem Sądu, J. M.

(1)posiada możliwości łożenia na poczet utrzymania syna w kwocie 400 zł miesięcznie, co stanowiło będzie wkład w pokrywanie niezbędnych potrzeb uprawnionego, ale i nie będzie stanowiło nadmiernego obciążenia dla powoda, który pracuje zarobkowo. Partycypowanie w pozostałe koszty utrzymania A. M.

(1)powinna zaś pokrywać jego matka, która posiada co prawda mniejsze możliwości zarobkowe niż pozwany, zwłaszcza, iż w sposób osobisty uczestniczy i przyczynia się do zaspokajania jego bieżących potrzeb. Mając na względzie ogół powyższego, Sąd uznał, iż nie jest zasadnym ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego powoda względem powoda, gdyż w tej kwestii nie zostało udowodnione, iż żądanie strony powodowej jest zasadne. Pozwany, bowiem jest osobą, która nie jest w stanie samodzielnie zaspokajać ogółu własnych potrzeb, ze względu na chorobę wymaga wsparcia ze strony rodziców. Zasadnym jest jednakże obniżenie obowiązku alimentacyjnego powoda z kwoty 600 zł, która obowiązywała dotychczas do kwoty 400 zł miesięcznie, która w opinii Sądu stanowiła będzie wsparcie ze strony powoda w miesięczne najpotrzebniejsze koszty utrzymania pozwanego, A. M.

(1). W związku z powyższym, Sąd orzekł jak w pkt. 1 sentencji orzeczenia, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Na wypadek uchybienia terminowi płatności poszczególnych świadczeń alimentacyjnych należało zasądzić je wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Podstawą orzeczenia o odsetkach jest art. 481 § 1 i 2 k.c. Nadto, Sąd na podstawie art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z § 8 pkt 3 w zw. z § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, przyznał od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnej E. W. prowadzącej kancelarię prawną przy ul. (...) lok. 13, (...)-(...) W. wynagrodzenie w kwocie 1200 zł (600-400=200, 200*12=2400wps), podnosząc powyższą kwotę o wartość podatku VAT. Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak na wstępie.