Sygnatura akt II AKa 122/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 czerwca 2018 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Bogusław Tocicki Sędziowie: SSO del. SA Mariusz Wiązek (spr) SSA Piotr Kaczmarek Protokolant: Anna Turek przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej Beaty Lorenc - Kociubińskiej po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy M. O. oskarżonej z art. 119 § 1 kk i art. 257 kk i art. 157 § 1 kk i art. 158 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk , D. R. oskarżonego z art. 119 § 1 kk i art. 257 kk w związku z art. 157 § 2 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk , na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora wobec oskarżonych od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 3 stycznia 2018 r. sygn. akt III K 83/17 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonych M. O. i D. R. ; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz radczyni prawnej J. D. 600 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę z urzędu oskarżonej M. O. w postępowaniu odwoławczym oraz 138 zł tytułem zwrotu VAT, a także koszty dojazdu na rozprawę odwoławczą w wysokości 205,44 zł; III. stwierdza, że koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE D. R. został oskarżony o to, że : w dniu 20 października 2015 r. w K. przy ulicy (...) , działając wspólnie i w porozumieniu z konkubiną M. O. publicznie znieważył Z. R. z powodu jej przynależności etnicznej - romskiej poprzez zwrócenie się do pokrzywdzonej słowami brzmiącymi: „Ty cygańska kurwo, teraz Cię zajebiemy!”, jak też stosował wobec pokrzywdzonej przemoc w postaci złapania jej rękoma za włosy i ciągnięcie, bicie pięściami po twarzy, w okolice skroni, bicie pięściami po głowie, karku, kopanie po nogach i pośladkach, uderzanie kolanem o twarz pokrzywdzonej, w następie czego Z. R. doznała obrażeń ciała w postaci stłuczenia i podbiegnięcia krwawego policzka lewego i powieki dolnej oka lewego, podbiegnięć krwawych okolicy skroniowej prawej, na obydwu przedramionach, pośladkach i lewym podudziu oraz ubytku włosów skóry głowy, a powyższe obrażenia spowodowały u pokrzywdzonej naruszenie czynności narządów ciała i rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni; to jest o przestępstwo z art. 119 § 1 kk i art. 257 kk w związku z art. 157 § 2 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk M. O. została oskarżona o to, że : w dniu 20 października 2015 r. w K. przy ulicy (...) , działając wspólnie i w porozumieniu z D. R. publicznie znieważyła Z. R. z powodu jej przynależności etnicznej - romskiej poprzez zwrócenie się do pokrzywdzonej słowami brzmiącymi: „Ty cygańska kurwo, teraz Cię zajebiemy!”, jak też stosowała wobec pokrzywdzonej przemoc w postaci złapania jej rękoma za włosy i ciągnięcie, bicie pięściami po twarzy, w okolice skroni, bicie pięściami po głowie, karku, kopanie po nogach i pośladkach, uderzanie kolanem o twarz pokrzywdzonej, w następie czego Z. R. doznała obrażeń ciała w postaci stłuczenia i podbiegnięcia krwawego policzka lewego i powieki dolnej oka lewego, podbiegnięć krwawych okolicy skroniowej prawej, na obydwu przedramionach, pośladkach i lewym podudziu oraz ubytku włosów skóry głowy, a powyższe obrażenia spowodowały u pokrzywdzonej naruszenie czynności narządów ciała i rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni, to jest o przestępstwo z art. 119 § 1 kk i art. 257 kk w związku z art. 157 § 2 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 3 stycznia 2018 r., sygn.. akt: III K 83/17:
- uniewinnił D. R. oraz uniewinnił M. O. od popełnienia zarzucanych im przestępstw;
- zasądził od Skarbu Państwa na rzecz r.pr. J. D. 1033,20 (jeden tysiąc trzydzieści trzy i 20/100) złotych tytułem poniesionych kosztów obrony z urzędu;
- Na podstawie art. 632 pkt. 2 k.p.k. kosztami procesu obciążył Skarb Państwa. Apelację od tego wyroku wniósł prokurator, zarzucając: obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie przez Sąd dowolnej, sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskutek niedania wiary konsekwentnym zeznaniom pokrzywdzonej Z. R. w zakresie rozpoznania przez nią oskarżonych jako sprawców popełnionego na jen szkodę przestępstwa, bezkrytycznym uznaniu za wiarygodne zeznań D. Ś. , który wskazał, iż sprawczyni pobicia Z. R. miała długie, ciemne włosy, rozpuszczone, długości do ramion, a wygląd oskarżonej M. O. nie odpowiadał temu jak wyglądała kobieta z miejsca zdarzenia, a także niezasadnym uznaniu za wiarygodne wyjaśnień M. O. i D. R. oraz zeznań K. O. i B. R. w zakresie przyjęcia, że w dniu zdarzenia oskarżona przebywała u matki K. O. , a następnie wraz z B. R. i dziećmi udała się do mieszkania przy ul. (...) gdzie przebywała, natomiast D. R. w inkryminowanym okresie znajdował się na terenie Niemiec, gdzie pracował, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przemawiała za uznaniem za wiarygodne stanowczych zeznań pokrzywdzonej Z. R. , która rozpoznała oskarżonych jako sprawców przestępstwa i swoje twierdzenia w tym zakresie konsekwentnie podtrzymywała zarówno w toku postępowania przygotowawczego jak i na rozprawie przed Sądem I instancji, a podane przez wymienioną fakty znajdowały również potwierdzenie w zeznaniach J. K. i S. R. , uznaniem, iż przeprowadzone w sprawie dowody, w tym w szczególności zeznania świadków K. O. i B. R. oraz dokumentacja uzyskana w ramach pomocy międzynarodowej nie potwierdzają alibi oskarżonych, a D. R. był widziany w tygodniu w K. przez S. R. oraz dokonaniem krytycznej oceny niekonsekwentnych depozycji procesowych świadka D. Ś. w zakresie wyglądu sprawczyni przestępstwa, co winno prowadzić do przyjęcia, iż oskarżeni M. O. i D. R. są sprawcami zarzuconego im czynu zabronionego z art. 119§ 1 k.k. i art. 257 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. zaistniałego w dniu 20 października 2015 r. w K. . Podnosząc powyższy zarzut, apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Opolu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja prokuratora jest niezasadna, a jej wywody nie są przekonujące. W szczególności nie doszło, w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji, do błędów proceduralnych, których konsekwencją miałoby być to, że wpłynęłyby one na ustalenia faktów relewantnych w sprawie, a w rezultacie na treść rozstrzygnięcia. Zasadniczym zarzutem apelacji jest- w myśl twierdzenia prokuratora- dowolna ocena zeznań pokrzywdzonej Z. R. . Apelujący twierdzi, że zeznania te są konsekwentne, w innym miejscu apelacji określa je jako konsekwentne i stanowcze. W konkluzji prokurator wnosi, iż zeznania te zasługiwały na wiarygodność i winny stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Stwierdzić należy, że twierdzenia apelującego nie mają oparcia w materiale dowodowym, zeznania pokrzywdzonej w ogóle nie były konsekwentne, w zasadniczej kwestii identyfikacji sprawców napaści. Zmianę zeznań w trakcie postępowania pokrzywdzona logicznie nie potrafiła uzasadnić, a sąd pierwszej instancji prawidłowo te zmieniane zeznania ocenił i przekonywująco tę ocenę uzasadnił. Na wstępie zauważyć należy- za Sądem Okręgowym- że w dniu zdarzenia jak i przez kilka następnych dni pokrzywdzona rzeczywiście była stanowcza i konsekwentna. Kilkakrotnie oświadczała, również składając zeznania, że nie zna napastników. Powiedziała tak policjantom przybyłym na miejsce zdarzenia w dniu 20 października 2015 roku, lekarzowi podczas badania obrażeń w dniu następnym oraz składając zawiadomienie o przestępstwie, w dniu 22 października 2015 roku. Równocześnie z jej zeznań złożonych na tym etapie postępowania wynika, że dokładnie tym napastnikom się przyjrzała. Miała ku temu możliwość, gdyż zdarzenie było w miejscu nie całkowicie zacienionym, wynika to wprost z jej zeznań, mówił też o tym jedyny bezpośredni świadek zdarzenia D. Ś. . Zarówno pokrzywdzona jak i ten świadek opisują przecież w miarę szczegółowo napastników, a nadto pokrzywdzona jest pewna, że ich rozpozna. Z tych zeznań pokrzywdzonej wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że nie kojarzy napastników, nie podaje ona, by kiedykolwiek ich widziała. Swoje zeznania Z. R. powtórzyła jeszcze w dniu 26 października 2015 roku. To, że napastnicy byli dla pokrzywdzonej zupełnie nieznani konsekwentnie twierdzili również interweniujący na miejscu zdarzenia policjanci D. K. i D. S. , świadkowie niewątpliwie bezstronni i obiektywni. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że sprawców napaści poszukiwał przez parę dni syn pokrzywdzonej S. R. . Ze wspólnych rozmów pokrzywdzonej, jej męża J. K. i właśnie syna pokrzywdzona nabrała pewności- z sobie tylko wiadomych powodów, że sprawcami są znane jej osoby, oskarżeni M. O. i D. R. . Od tego momentu pokrzywdzona diametralnie zmieniła swoje zeznania. Obciążała oskarżonych równocześnie podając, że to osoby bardzo dobrze jej znane. Twierdziła, że „już w dniu zdarzenia znała sprawców”, „ M. oczywiście znałam od dziecka”, miała ją widywać 2-3 razy w tygodniu , wiedziała ,że rodzina oskarżonego mieszka na ulicy (...) , co więcej ojciec pokrzywdzonej miał w przeszłości zamienić się mieszkaniami z rodzicami oskarżonego. Twierdziła również, że wielokrotnie widywała oskarżonego i „wie kto ją pobił i już w dniu zdarzenia znała sprawców”(k.418 akt). Równocześnie pokrzywdzona twierdziła na rozprawie, że zeznając wcześniej podawała to samo, a jedynie nie znała adresów sprawców. Stąd miał być zapis w protokole, że sprawcy są jej nieznani. Biorąc pod uwagę tak diametralnie zmienione zeznania pokrzywdzonej w trakcie postępowania, w pełni zasadnie Sąd Okręgowy odmówił wiarygodności Z. R. . Nie potrafiła ona bowiem logicznie uzasadnić zmiany treści swoich zeznań, a równocześnie zmiana jest tego rodzaju, że nie może wynikać z niepamięci bądź omyłki na którymś etapie postępowania, a musi być konsekwencją podawania nieprawdy przez pokrzywdzoną w toku postępowania. Pozostałe zarzuty podnoszone w apelacji dotyczą tylko i wyłącznie dowodów odnoszących się do wyjaśnień zaprzeczających sprawstwu oskarżonych i dających oskarżonym alibi. Zauważyć należy, że z uwagi na to, iż pokrzywdzonej zasadnie Sąd Okręgowy nie dał wiary, w materiale dowodowym zebranym przez oskarżyciela nie ma żadnego innego dowodu wskazującego na sprawstwo oskarżonych zarzuconego im czynu. Sąd odwoławczy nie podziela jednak i tych zarzutów co do oceny dokonanej przez Sąd Okręgowy w przypadku pozostałych dowodów , które w ostateczności nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Na marginesie przytoczyć jeszcze należy, że jedyny bezpośredni świadek zdarzenia D. Ś. nie rozpoznał, by to oskarżeni byli sprawcami krytycznej napaści choć widział sprawców i podawał szczegóły ich wyglądu. Świadek ten wręcz stwierdził, że wygląd oskarżonej nie odpowiada wyglądowi kobiety atakującej pokrzywdzoną. Tu zauważyć również należy, że pokrzywdzona na początkowym etapie postępowania twierdziła, że sprawca- mężczyzna był „łysy” tymczasem oskarżony D. R. , w okresie zbliżonym czasowo do zdarzenia, miał krótkie włosy, ale na pewno nie można było go opisywać jako mężczyznę łysego- zeznania K. W. k.176 akt. Reasumując, ocena pozostałych dowodów przez Sąd Okręgowy- w tym zeznań K. O. i B. R. - została dokonana zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym i tym samym pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. choć jeszcze raz należy podkreślić, że przy dyskwalifikacji wiarygodności zeznań pokrzywdzonej ocena pozostałych dowodów w niniejszej sprawie ma marginalne znaczenie. Orzeczenie o kosztach pomocy prawnej świadczonej M. O. znajduje swoje oparcie w art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze i § 2, § 4ust. 1i 3 w zw. z § 17 ust.2 pkt. 5 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego oparto na przepisie art. 636§1 k.p.k. Z tych wszystkich powodów oceniając apelację za niezasadną orzeczono jak w wyroku. SSO(del.do SA) Mariusz Wiązek SSA Bogusław Tocicki SSA Piotr Kaczmarek