Sad powszechny, II Co 5104/17

Sygn. akt II Co 5104/17 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy P. (...) w P. , Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Krzysztof Jankowiak po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi S. F. na czynności P. K. , Komornika Rewiru Sądu Rejonowego dla W. K. we W. w sprawie Km 1765/17 z wniosku S- C. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Sekurytyzacyjnego przeciwko S. F. o świadczenie pieniężne postanawia I. zmienić postanowienie Komornika 29 listopada 2017 r. w ten sposób, iż: 1. uchylić punkt 2. postanowienia 2. zmienić punkt 3. postanowienia w ten sposób, iż:

1. a)uchylić go w części dotyczącej podatku VAT;
2. b)kosztami postępowania egzekucyjnego obciążyć wierzyciela i wezwać go do uiszczenia na rzecz Komornika kwoty 120,63 zł z tego tytułu; 3. zasądzić od wierzyciela na rzecz dłużniczki 450 zł tytułem kosztów zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym; II. polecić Komornikowi zwrot dłużniczce kwot pobranych tytułem kosztów egzekucji; III. zasądzić od wierzyciela na rzecz dłużniczki 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego. SSR Krzysztof Jankowiak UZASADNIENIE S. F. wniosła skargę na czynności P. K. , Komornika Rewiru Sądu Rejonowego dla W. K. we W. . Zaskarżyła postanowienie o ustaleniu kosztów egzekucji. Podniosła, iż podstawą umorzenia postępowanie egzekucyjnego było uchylenie klauzuli wykonalności nadanej tytułowi, na podstawie którego prowadzono egzekucję. Egzekucja zdaniem dłużniczki była niecelowa, w związku z czym jej koszty winien ponieść wierzyciel. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 770 kpc dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. Norma wyrażona w tym przepisie określa zasadę, iż koszty postępowania egzekucyjnego ponosi dłużnik. Zasada ta jednak ogranicza się tylko do kosztów niezbędnych do celowego przeprowadzenia egzekucji. W pierwszym rzędzie należy więc zawsze stwierdzić, czy egzekucja miała charakter celowy. W przypadku niecelowej egzekucji nie ma podstaw do obciążania kosztami dłużnika. „Przepis art. 770 zd. 1 k.p.c. , stanowiący, że dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, nie reguluje całokształtu problematyki rozliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego między dłużnikiem a wierzycielem. Ustanawia on zasadę odpowiedzialności dłużnika za koszty egzekucji, ograniczając jej działanie do kosztów celowego jej przeprowadzenia, i wyłącza w tym zakresie zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy wynikającą z art. 98 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. (…). Nie reguluje jednak problematyki ponoszenia kosztów zbędnych oraz kosztów wywołanych niecelowym lub bezpodstawnym wszczęciem lub przeprowadzeniem egzekucji. W tym zakresie konieczne jest stosowanie art. 98 i nast. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. W szczególności w wypadku niecelowego względnie bezpodstawnego wszczęcia lub przeprowadzenia egzekucji na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. koszty postępowania egzekucyjnego powinien ponosić wierzyciel (…), a dłużnik ma prawo żądać od niego zwrotu kosztów obrony przed taką egzekucją” (uchwała Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2017 r. w sprawie III CZP 4/17). Egzekucji prowadzona na podstawie tytułu, któremu została uchylona następnie klauzula wykonalności nie sposób uznać za celową. Obowiązkiem wierzyciela, zwłaszcza wierzyciela instytucjonalnego (jak w zaskarżonej sprawie) jest takie przygotowanie pozwu, by nie zaszły przesłanki do uchylenia klauzuli wykonalności. Jeśli wierzyciel popełni w tym zakresie błędy – na przykład przez podanie nieaktualnego od kilkunastu lat adresu – to on winien ponieść tego konsekwencje. Jedną z tych konsekwencji jest poniesienie kosztów postępowania egzekucyjnego. „Umorzenie postępowania na wniosek wierzyciela ( art. 825 pkt 1 k.p.c. ) w razie upadku tytułu wykonawczego (…) zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wskutek uwzględnienia zażalenia dłużnika na postanowienie o jej nadaniu, można kwalifikować do rzędu sytuacji, w których dłużnik powinien uzyskać od wierzyciela zwrot kosztów obrony przed egzekucją. Egzekucja wszczęta w ramach postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego (…) zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w razie uchylenia tej klauzuli stała się bowiem bezpodstawna (por. art. 49 ust. 2a u.k.s.e.)” (tamże). Biorąc to pod uwagę należało kosztami postępowania egzekucyjnego obciążyć wierzyciela i w konsekwencji zmienić zaskarżone postanowienie. Sąd więc uchylił punkt 2. postanowienia, którym obciążono dłużniczkę kosztami zastępstwa wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. W odniesieniu do opłata (punkt 3. postanowienia) Sąd orzekł zgodnie z art. 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji . W myśl art. 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w przypadku niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego opłaty, o których mowa w ust. 1 i 2, uiszcza wierzyciel. W celu ich pobrania komornik wydaje postanowienie, w którym wzywa wierzyciela do uiszczenia należności z tego tytułu w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Wobec tego Sąd zmienił punkt 3. postanowienia obciążając kosztami wierzyciela i kierując doń przewidziane w art. 49 ust. 4 wezwanie. Ponadto Sąd uchylił punkt 3. w części dotyczącej podatku VAT. Wysokość opłat, jakie ponoszą dłużnicy wynika z ustawy o komornikach sądowych i egzekucji . Ustawa o podatku od towarów i usług nie jest nadrzędną wobec tej ustawy. Skoro więc ustawa o komornikach sądowych i egzekucji określa wysokość opłaty (i żaden przepis szczególny nie wskazuje, że od tej opłaty należy dodatkowo uiścić podatek), oznacza to, że dłużnik płaci wyłącznie tę opłatę. To, że komornik w świetle przyjętej interpretacji jest płatnikiem podatku VAT oznacza tyle, że z uiszczonej opłaty winien wyodrębnić i odprowadzić ten podatek. Można powiedzieć, że kwestia czy komorników należy traktować jako podmioty gospodarcze czy też nie, jest sprawą komorników, które nie może mieć wpływu na prawa i obowiązki stron postępowania egzekucyjnego. Strony zobowiązane są do zapłaty tylko tego, czego wymaga od nich ustawa – a ona określa wysokość opłaty w tym wypadku na 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Nie ma podstaw do pobierania jakichkolwiek większych kwot. „Komornik sądowy nie może podwyższyć opłaty egzekucyjnej, pobieranej na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji ” (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1138 ze zm.), o podatek od towarów i usług” (postanowienie Sądu Najwyższego z 27 lipca 2017 r. w sprawie III CZP 97/16). Ostatnim elementem zmiany zaskarżonego postanowienia było Sąd zasądzenie od wierzyciela na rzecz dłużniczki na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. z 13 § 2 kpc 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym. Konsekwencją obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego wierzyciela jest polecenie Komornikowi zwrotu dłużniczce kwot pobranych tytułem kosztów. Koszty Komornik otrzyma od wierzyciela. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. z 13 § 2 kpc zasądził od wierzyciela na rzecz dłużniczki 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego. Na zasądzone koszty składa się 100 zł opłaty sądowej i 80 zł opłaty za czynności radcy prawnego w postępowaniu skargowym. SSR Krzysztof Jankowiak