Sad powszechny, VIII U 587/17

Sygn. akt VIII U 587/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2018 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Dorota Stańczyk Protokolant: sekr. sąd. Dagmara Nastaj po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 roku w Lublinie sprawy Z. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o wysokość kapitału początkowego na skutek odwołania Z. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 6 lutego 2017 roku znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że wysokość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 roku wynosi 148.421,35 złotych ( sto czterdzieści osiem tysięcy czterysta dwadzieścia jeden złotych, 35/100). Sygn. akt VIII U 587 / 17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 lutego 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.) odmówił Z. S. ponownego ustalenia kapitału początkowego przez doliczenie do stażu pracy okresu od dnia 1 października 1989 roku do dnia 31 marca 1997 roku (decyzja – k. 9 a.k.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w dniu 1 marca 2017 roku Z. S. , wnosząc o jej zmianę poprzez uwzględnienie przy przeliczaniu kapitału początkowego okresu od dnia 1 października 1989 roku do dnia 31 marca 1997 roku jako okresu zatrudnienia, bowiem w tym okresie wykonywał pracę na podstawie umowy agencyjnej zawartej z (...) Fabryką (...) w L. i za pośrednictwem tego podmiotu były odprowadzane za niego składki na ubezpieczenia społeczne (odwołanie – k. 2 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego odrzucenie z uwagi na nieoznaczenie przez wnioskodawcę w odwołaniu daty zaskarżanej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 3-4 a.s.). Na rozprawie wnioskodawca sprecyzował, iż odwołanie dotyczy decyzji z dnia 6 lutego 2017 roku w przedmiocie odmowy ponownego ustalenia kapitału początkowego, podtrzymując pozostałe wnioski płynące z odwołania. Pełnomocnik organu rentowego wnosił o oddalenie odwołania (protokoły rozpraw – k. 11-12v, 35-36v, 49-49v60-61 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Decyzją z dnia 8 listopada 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. ustalił Z. S. kapitał początkowy. Organ rentowy uwzględnił wnioskodawcy 21 lat, 7 miesięcy i 26 dni (tj. 259 miesięcy) okresów składkowych oraz 3 miesiące okresów nieskładkowych. Do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ubezpieczonego przyjęto wynagrodzenie z 10 lat kalendarzowych, tj. z lat 1978-

1. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 94,84 %, zaś podstawa wymiaru kapitału początkowego została przyjęta w kwocie 1 157,89 złotych. Wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 roku wyniosła 117 200,93 złotych. Organ rentowy do ustalenia wartości kapitału początkowego nie uwzględnił okresu od 1 października 1989 roku do 31 marca 1997 roku, gdyż okres ten nie został, w jego ocenie, wystarczająco udowodniony (decyzja – k. 6-7 a.k.). Decyzją z dnia 9 listopada 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał Z. S. prawo do emerytury od dnia 1 września 2012 roku, tj. od początku miesiąca, w którym zgłoszono wniosek (decyzja – k. 57 a.e.). W dniu 20 stycznia 2017 roku ubezpieczony złożył wniosek o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego z uwzględnieniem do stażu pracy okresu od dnia 1 października 1989 roku do dnia 31 marca 1997 roku. Do wniosku dołączył m.in. oświadczenie w sprawie braku dokumentów dotyczących składek odprowadzanych w w/w okresie przez Fabrykę (...) w L. , zeznania świadków, kapię umowy świadka o pracę i jej świadectwa pracy (wniosek z załącznikami – k. 70-82 a.e.). Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 6 lutego 2017 roku organ rentowy odmówił ponownego ustalenia wysokości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 roku, powołując się na treść art. 117 ust. 1 ustawy emerytalnej oraz na przepisy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe z dnia 11 października 2011 roku, które to przepisy nie przewidują udowodnienia zeznaniami świadków okresów zatrudnienia wykonywanego na podstawie umowy agencyjnej (decyzja – k. 9 a.k.). Powyższa decyzja stanowiła podstawę do przeliczenia emerytury, której Zakład dokonał decyzją z dnia 6 lutego 2017 roku, przeliczając emeryturę wnioskodawcy przez doliczenie składek od dnia 1 stycznia 2017 roku, tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku (decyzja – k. 83 a.e.). Natomiast w drugiej decyzji z dnia 6 lutego 2017 roku Zakład odmówił przeliczenia emerytury wnioskodawcy przez doliczenie stażu pracy z uwagi brak możliwości udowodnienia przez wnioskodawcę okresu wykonywania umowy agencyjnej od dnia 1 października 1989 roku do dnia 31 marca 1997 roku tylko na podstawie zeznań świadków (decyzja – k. 85 a.e.). W tym stanie rzeczy wydana została zaskarżona decyzja. W dniu 26 września 1989 roku Z. S. zawarł z Fabryką (...) w L. umowę na prowadzenie od dnia 1 października 1989 roku na warunkach zlecenia galwanizerni mieszczącej się przy fabryce zleceniodawcy (...) . Umowa zawarta była na czas nieokreślony, zaś wnioskodawca jako agent objęty był obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, stosownie do obwiązujących przepisów. Składki na ubezpieczenia zarówno skarżącego, jak i zatrudnianych przez niego osób, zleceniodawca Fabryka (...) przekazywał, zgodnie z treścią umowy, do Oddziału ZUS w L. , prowadząc jednocześnie rozliczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego tych osób. Rozliczenia składek prowadziła księgowa H. P. . Deklaracje dla pracowników Fabryki (...) były bezimienne, ale dla wnioskodawcy jako agenta był oddzielny numer (...) , pod którym ewidencjonowano składki związane z prowadzoną przez skarżącego galwanizernią. Wnioskodawca przynosił do księgowej wykaz wynagrodzeń pracowników zatrudnianych w galwanizerni i na tej podstawie księgowa sporządzała oddzielne deklaracje, zgłaszając odrębnie agenta czyli wnioskodawcę. Na podstawie w/w umowy skarżący prowadził galwanizernię do dnia 31 marca 1997 roku, następnie zaś (od dnia 1 kwietnia 1997 roku)robił to w ramach własnej działalności gospodarczej, sam wówczas opłacał składki za swoich pracowników i za siebie (zeznania wnioskodawcy – k. 11v-12 oraz 60v. a.s.; zeznania świadka H. P. – k. 35v-36 a.s.; umowa – k. 14-21 a.s.). W piśmie procesowym z dnia 6 lutego 2018 roku pełnomocnik organu rentowego dokonał hipotetycznego wyliczenia kapitału początkowego wnioskodawcy z uwzględnieniem do stażu pracy okresu wykonywania umowy agencyjnej (tj. od 1 października 1989 roku do 31 marca 1997 roku), zgodnie z którym wysokość kapitału początkowego wyniosłaby w takim przypadku 148 421,35 złotych (pismo – k. 41-45 a.s.). W piśmie procesowym z dnia 21 marca 2018 roku wnioskodawca oświadczył, iż nie kwestionuje powyższego hipotetycznego wyliczenia kapitału początkowego, dokonanego przez organ rentowy (pismo – k. 50 a.s.). Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o przytoczone dowody z dokumentów zawartych w aktach sprawy i aktach organu rentowego które obdarzono wiarą w całości. Ponadto Sąd obdarzył wiarą zeznania wnioskodawcy i zeznania świadka H. P. , które były ze sobą spójne, logiczne i zgodne z pozostałym materiałem dowodowym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie Z. S. jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1383), dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. Z treści art. 174 ust. 1 cytowanej ustawy wynika, że kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-
2. Wedle ust. 2 tego przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust.
3. Ust. 3 cytowanego przepisu stanowi, iż podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 roku. Z art. 114 ust. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Zgodnie natomiast z art. 15 ustawy o emeryturach i rentach FUS podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art.
4. Z treści art. 26 cytowanej ustawy wynika, iż emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art.
5. Wskazać należy, że w postępowaniu sądowym nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie dopuszczalnych źródeł dowodowych, ustanowione na potrzeby postępowania przed organem rentowym, a wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalono – rentowe (Dz. U. z 2011 roku, Nr 237, poz. 1412). Zasadniczym bowiem celem postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Ułatwia to art. 473 k.p.c. , który wprost stanowi, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., sygn. III UZP 6/84; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r., sygn. III UZP 48/84wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 r., sygn. H UKN 186/97; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. III AUa 808/12). Z przedstawionym poglądem i wynikającymi z niego wnioskami Sąd Okręgowy w pełni się zgadza. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż Z. S. wykonywał w okresie od dnia 1 października 1989 roku do dnia 31 marca 1997 roku prace na podstawie umowy agencyjnej na warunkach zlecenia, zawartą z Fabryką (...) w L. , prowadząc galwanizernię. Zarówno z treści umowy agencyjnej zawartej z dniu 26.09.1989r. (par.14 umowy), jak też z zeznań świadka H. P. oraz wnioskodawcy wynika, że w spornym okresie skarżący podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, stosownie do treści ustawy z dnia 19.12.1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub zlecenia oraz przepisów wykonawczych . Dowodem na prowadzenie galwanizerni w ramach tej umowy są także umowy zawarte przez skarżącego z pracownikami, których zatrudniał jako agent oraz umowa z 20.06.1995r. zawarta z Biurem (...) (k.22-24). Dokonane przez organ rentowy hipotetyczne wyliczenie wysokości kapitału początkowego wnioskodawcy na dzień 1 stycznia 1999 roku, uwzględniające do stażu pracy sporny okres od dnia 1 października 1989 roku do dnia 31 marca 1997 roku, zgodnie z którym kapitał ten wyniósłby 148 421,35 złotych, nie było kwestionowane (stanowisko komórki merytorycznej – k. 42 a.s.). Mając powyższe na uwadze, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 6 lutego 2017 roku i ustalił Z. S. wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 roku w kwocie 148 421,35 złotych. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie powołanych przepisów i na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji wyroku.