Sad powszechny, IX U 546/18

Sygn. akt IX U 546/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Smycz Protokolant: Iwona Porwoł przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. w Rybniku sprawy z odwołania M. L. ( L. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o emeryturę na skutek odwołania M. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 9 lutego 2018 r. Znak (...)

1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu M. L. prawo do emerytury począwszy od dnia (...)
2. zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 180,00 zł ( sto osiemdziesiąt złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia Sygn. akt IXU 546/18 UZASADNIENIE Decyzją z 9.2.2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu M. L. ( L. ) prawa do emerytury na podstawie art. 114 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z uwagi na brak nowych dowodów w sprawie. Ubezpieczony w odwołaniu od niniejszej decyzji domagał się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do świadczenia, gdyż przez cały okres zatrudnienia w Hucie (...) pracował w warunkach szczególnych przy przetwórstwie tworzyw sztucznych, co mogą potwierdzić świadkowie. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy nie uznał do pracy w warunkach szczególnych okresu pracy ubezpieczonego w Hucie (...) od 14.4.1978r. do 24.03.1981r. z powodu rozbieżności w zakresie właściwego stanowiska pracy ubezpieczonego ( monter urządzeń chłodniczych czy obsługa taśmy montażowej), braku podania w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych właściwego zarządzenia resortowego. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Ubezpieczony urodził się (...) Decyzją z 30.09.2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury na podstawie art.184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , gdyż ubezpieczony do dnia 01.01.1999r. nie udowodnił wymaganego 15 -letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu na dzień 01.01.1999r. staż pracy w łącznym wymiarze 25 lat, 3 miesiące i 9 dni lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 14 lat i 18 dni pracy w warunkach szczególnych, po wyłączeniu okresów zasiłkowych : - od 1.7.1976-31.3.1978 w Elektrowni (...) - od 8.11.1982-30.4.1985 i od 1.1.1989-31.12.1998 w (...) S.A. ZUS nie zaliczył do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia ubezpieczonego od 14.04.1978 do 24.03.1981r. w Hucie (...) w R. , ze względu na rozbieżności pomiędzy zapisami w świadectwie pracy z dn. 25.03.1981r. gdzie wykazano stanowisko „monter urządzeń chłodniczych „ a świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dn. 2.10.2000r., gdzie podano, że ubezpieczony pracował na stanowisku „ obsługa taśmy montażowej” wykaz A dział IV poz. 17 pkt. 6 zarz. nr 3 (...) z dn.30.03.1985, gdzie widnieje stanowisko :”konfekcjoner wyrobów i tworzyw sztucznych” Prawomocnym wyrokiem z 3.2.2014r. o sygn. akt: IX U 1974/13 odwołanie ubezpieczonego od tej decyzji zostało oddalone. W dniu (...) . ubezpieczony złożył nowy wniosek o przyznanie prawa do emerytury. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy postanowił jak w zaskarżonej decyzji z dnia 9.2.2018r. Ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. (dowód: dokumentacja akt organu rentowego, wyrok w sprawie IX U 1974/13 ) Ubezpieczony skończył (...) Szkołę Zawodową przy Elektrowni (...) , gdzie uzyskał zawód mechanika maszyn i urządzeń energetycznych. Od początku pracy w Hucie (...) , tj. od 14.04.1978 ubezpieczony pracował jako monter urządzeń chłodniczych w dziale lodówek gotowych PR-
3. Do tego działu przychodziły już blaszane obudowy lodówek, polakierowane, a ubezpieczony wykonywał wszystkie czynności związane z wypełnieniem wnętrz lodówek i montażem. Ubezpieczony stale pracował przy przetwórstwie tworzyw sztucznych, którymi wypełniano lodówki. Najpierw odbywało się wypełnianie pianką poliuretanową wnętrza w segmerze, zarówno szaf jak i drzwi lodówek. Praca jw. wykonywana była w akordzie, w pełnym wymiarze czasu pracy, według grafika, raz przy wypełnianiu szaf piankami, innym razem na formach. Po wypełnieniu pianką poliuretanową wnętrza z tworzyw sztucznych wkładano do środka lodówek a następnie gumowe uszczelki i magnesy. Ubezpieczony również pracował przy usuwaniu chlorkiem wycieków. Praca ubezpieczonego była pracą przy wyrobach z tworzyw sztucznych, a stanowisko, zgodnie z umową, to monter lodówek lub monter urządzeń chłodniczych. Ubezpieczony otrzymywał z tytułu pracy w warunkach szczególnych mleko. Naprzeciwko taśmy montażowej w dziale lodówek była mieszalnia chemikalii potrzebnych do segmera, cały czas pracowano w oparach chemicznych, jak izocjonany, rokpiany, chlorek. S. musiał być płukany, żeby nie zatykały się przewody. Za każdym razem po wypełnieniu szafy, czy drzwi pianką należało wypłukiwać to chlorkiem. W zatrudnieniu ubezpieczony pozostawał do 24.3.1981r. Od 25.03.1981 do 30.10.1982 ubezpieczony odbywał zastępczą służbę wojskową. W ramach zastępczej służby wojskowej ubezpieczony pracował w Urzędzie Telekomunikacyjnym w R. . Świadkowie słuchani w nin. sprawie U. H. (współpracownica ubezpieczonego pracująca na stanowisku konfekcjoner wyrobów z tworzyw sztucznych, transportowy za i wyładunek w dziale lodówek) i D. K. (współpracownik ubezpieczonego, monter lodówek, ostatnio operator urządzeń do formowania pianki poliuretanowej ) potwierdzili wykonywanie przez ubezpieczonego w spornym okresie wskazanych prac w warunkach szczególnych, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Za okres tej pracy Huta (...) wydała ubezpieczonemu świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dn. 2.10.2000r. (dowód: dokumentacja złożona przez odwołującego, k. 24 - 41 a.s., oryginał książeczki wojskowej o nr (...) z dnia 4.04.1978r. z której wynika, iż okres czynnej służby wojskowej, jako służbę zastępczą, ubezpieczony odbywał od 23.03.1981 do 30.10.1982 k. 9 książeczki wojskowej, w aktach sądowych kserokopia zgodna z oryginałem na k. 26, adnotacja na k. 38, z której wynika, iż skorygowano datę rozpoczęcia służby wojskowej na dzień 25.03.1981, jest to k. 38 książeczki wojskowej, legitymacja ubezpieczeniowa w kserokopii, świadectwo pracy z Huty (...) za okres od 14.04.1978 do 24.03.1981 w charakterze montera urządzeń chłodniczych, wezwanie imienne do odbycia służby, umowa o pracę, świadectwo pracy z (...) Telekomunikacyjnego za okres od 25.03.1981 do 30.10.1982, umowa o pracę z Elektrownią (...) z dnia 8.11.1982, pismo z prośbą o przekazanie z dniem 1.11.1982 odwołującego, świadectwo ukończenia tytułu kwalifikacyjnego robotnika wykwalifikowanego montera urządzeń chłodniczych z dnia 27.01.1981r., akta tut. Sądu o sygn. IX U 1974/13, w szczególności zeznania złożone w tej sprawie świadka W. K. i M. M. - zeznania są na dyskietce k. 29 akt, wyrok z dnia 3.02.2014r., akta ZUS dotyczące podstaw wydania zaskarżonej decyzji, świadectwa wykonywania prac w warunkach szczególnych w (...) Elektrownia (...) od 1.09.1973 do 31.03.1978, świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych z Huty (...) za okres od 14.04.1978 do 24.03.1981r., akta osobowe Huty (...) w R. , zeznania świadków U. H. k.43 i D. K. .53-54,zeznania ubezpieczonego ) Przy ocenie materiałów sprawy Sąd kierował się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233 § 1 kpc . Sąd oparł się na danych wynikających z dokumentacji akt organu rentowego, dokumentacji akt osobowych oraz na zeznaniach powołanych w sprawie świadków. Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i przekonywujący, przez co mogący stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Strony nie złożyły dalszych wniosków dowodowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje. Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.184 w związku z art.32 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1383) i w związku z § 4 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. Nr 8, poz.43 ze zm. ) emerytura przysługuje ubezpieczonemu – mężczyźnie, urodzonemu po dniu 31.12.1948r., po osiągnięciu wieku emerytalnego 60 lat, jeżeli na dzień 01.01.1999r. spełnił następujące warunki: 1.udokumentował 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, 2.nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo jeżeli jest członkiem tego funduszu – złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Niesporne jest między stronami, że ubezpieczony (...) . ukończył wiek 60 lat, na dzień 01.01.1999r. udowodnił wymagany co najmniej 25 letni okres składkowy i nieskładkowy, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się natomiast do ustalenia, czy ubezpieczony spełnia warunek prawa do emerytury o jakim mowa w art. 184 pkt.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS, to jest czy na dzień 01.01.1999r. posiada 15 - letni okres pracy w warunkach szczególnych. Z ugruntowanym stanowiskiem judykatury „w spornych przypadkach - uwzględnienie okresów wykonywania pracy szkodliwej lub uciążliwej wymaganej do przyznania prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym - następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale szkodliwego zatrudnienia, przy czym ocena prawna tych ustaleń powinna być racjonalna, bez stosowania "aptekarskiej" miary lub "stopera w ręku"” (vide – wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2014r. III AUa 491/13 LEX nr 1425451). Przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na uznanie, iż ubezpieczony w Hucie (...) od 14.4.1978r. do 24.3.1981r. stale i w pełnym wymiarze wykonywał prace w warunkach szczególnych wymienione w wykazie A, dziale IV, poz.17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. „w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze”, tj. przy produkcji i przetwórstwie tworzyw sztucznych oraz produkcji surowców, półproduktów i środków pomocniczych stosowanych do ich produkcji. Wskazane prace przy przetwórstwie tworzyw sztucznych ubezpieczony wykonywał w dziale lodówek. Za takim przyjęciem przemawiają zeznania słuchanych w sprawie świadków U. H. i D. K. , zeznania ubezpieczonego, jak również zeznania świadków złożonych w sprawie IX U 1974/13 W. K. i M. M. , którzy potwierdzili pracę ubezpieczonego przy przetwórstwie tworzyw sztucznych we wskazanym okresie i wymiar czasu tej pracy oraz świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dn.2.10.2000r. Sąd uznał zeznania wskazywanych świadków oraz zeznania ubezpieczonego za wiarygodne, gdyż są one logiczne, zasadniczo spójne w swej treści, wzajemnie się potwierdzają i znajdują potwierdzenie w powołanej szerokiej dokumentacji. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi o sygn. akt: III AUa 594/16 przepisy resortowe, o których traktuje § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , nie stanowią źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP , a określenie stanowisk w tych aktach ma znaczenie techniczne i nie jest rezultatem tworzenia, tylko stosowania prawa. Zarządzeniom resortowym przypisuje się charakter informacyjny, techniczno - porządkujący, uściślający. Mogą one więc być pomocne przy dokonywaniu wykładni oraz kwalifikacji stanowisk pracy określonych w załączniku do rozporządzenia. Oznacza to, że wykonywanie pracy na stanowisku określonym w zarządzeniu resortowym, której nie wymieniono w wykazie A załącznika do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., nie uprawnia do uzyskania emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 u.e.r.f.u.s. Jednakże w przypadku, gdy rozporządzenie określa stanowisko pracy w sposób ogólny, a zarządzenie resortowe uściśla charakter pracy, obsługiwane urządzenie lub stanowisko pracy, to wówczas nie dochodzi do przekroczenia granic regulacji wskutek ustalenia, że ubezpieczony wykonywał pracę w warunkach szczególnych wskazaną w rozporządzeniu, a stypizowaną w przepisach resortowych. Odmiennie ocenia się wykraczanie w wykazach resortowych poza materię rozporządzenia Rady Ministrów i ustanawianie zupełnie nowych stanowisk pracy. Podsumowując, zarządzenia resortowe nie stanowią źródła prawa, a więc nie można z nich wywodzić uprawnień emerytalnych, ale na etapie stosowania prawa dopuszcza się posiłkowanie ich treścią dla wykładni i właściwej kwalifikacji stanowisk pracy określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Przepisy resortowe, o których traktuje § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), nie stanowią źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP , a określenie stanowisk w tych aktach ma znaczenie techniczne i nie jest rezultatem tworzenia, tylko stosowania prawa. Zarządzeniom resortowym przypisuje się charakter informacyjny, techniczno-porządkujący, uściślający. Mogą one więc być pomocne przy dokonywaniu wykładni oraz kwalifikacji stanowisk pracy określonych w załączniku do rozporządzenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie o sygn. III AUa 298/17). W świetle powyższego orzecznictwa powoływanie się przez organ rentowy na rozbieżności w zakresie zajmowanych stanowisk pracy w odniesieniu do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z 30.03.1985 jest bezprzedmiotowe. Tym samym ubezpieczony, po zaliczeniu spornego okresu od 14.04.1978 do 24.03.1981r., do okresów pracy zaliczonych przez ZUS (od 1.7.1976-31.3.1978, 8.11.1982-30.4.1985, 1.1.1989-31.12.1998, prawidłowo z uwzględnieniem zasiłków chorobowych jest to wymiar 14 lat, 3 miesiące i 22 dni) posiada wymagane 15 lat pracy w warunkach szczególnych. W konsekwencji takiego stanowiska Sąd z mocy art.477 14 § 2 kpc w pkt. 1 zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od (...) , tj. od ukończenia wieku emerytalnego. W pkt 2 wyroku Sąd z mocy art.98 §1 i §3 kpc w zw. z §9 ust.2 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015, poz. 1800) zasądził od organu rentowego kwotę 180,00zł na rzecz ubezpieczonej tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia