Sygn. akt I C 2326/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Lidia Staśkiewicz Protokolant: Paulina Michalak po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa J. M. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w S. o zapłatę I. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w S. na rzecz powoda J. M. kwotę 7.807,04 zł (siedem tysięcy osiemset siedem złotych, 04/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 05.12.2015 r. do dnia 31.12.2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od dnia 01.01.2016 r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w S. na rzecz powoda J. M. kwotę 3.400,75 zł (trzy tysiące czterysta złotych, 75/100) tytułem zwrotu kosztów procesu; IV. nakazuje pobrać od powoda J. M. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Słupsku kwotę 188,60 zł (sto osiemdziesiąt osiem złotych, 60/100) tytułem części wydatków pokrytych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa; V. nakazuje pobrać od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w S. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Słupsku kwotę 565,79 zł (pięćset sześćdziesiąt pięć złotych, 79/100) tytułem części wydatków pokrytych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa. Sygn. akt I C 2326/16 UZASADNIENIE Powód J. M. pozwem z dnia 14 lipca 2016 r. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w S. kwoty 10.451,82 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 05 grudnia 2015 r. do dnia zapłaty i kosztami postępowania. W uzasadnieniu powód podał, że stanowiący jego własność samochód osobowy marki P. (...) o nr rej. (...) uległ uszkodzeniom w wyniku kolizji drogowej z dnia 31 października 2015 r. Pozwany na podstawie sporządzonej kalkulacji ustalił koszty naprawy uszkodzonego pojazdu na kwotę 9.834,83 zł i taką kwotę wypłacił powodowi tytułem odszkodowania. Zdaniem powoda wskazana kwota nie odpowiada rzeczywistym kosztom naprawy i jest zaniżona z uwagi na przyjęcie zaniżonych kosztów roboczogodziny na rynku lokalnym i zastosowanie zamienników zamiast części nowych i oryginalnych. Na zlecenie powoda niezależny rzeczoznawca oszacował koszt przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody na kwotę 20.286,65 zł. Dochodzona pozwem kwota stanowi wg powoda różnicę pomiędzy kwotą wypłaconą przez pozwanego a rzeczywistą wysokością kosztów naprawy. Pozwany (...) Spółka Akcyjna w S. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Nie kwestionując faktu uszkodzenia samochodu powoda, ani nie negując, że z tytułu umowy OC zawartej ze sprawcą zdarzenia zobowiązany jest do naprawienia powstałej szkody, pozwany zarzucił, iż wypłacona kwota odszkodowania pozwala na przywrócenie pojazdu powoda do stanu sprzed kolizji i wypłacone powodowi odszkodowanie w pełni zrekompensowało szkodę w pojeździe na skutek zdarzenia z dnia 31 października 2015 r. Pozwany podniósł, że zaproponował powodowi możliwość naprawy pojazdu w warsztacie partnerskim za kwotę wskazaną w sporządzonej przez siebie kalkulacji, z czego powód nie skorzystał. Nadto powód miał możliwość zakupu części zamiennych z rabatem 5% oraz materiału lakierniczego z rabatem 10%, z czego również nie skorzystał. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 31 października 2015 r. doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki P. (...) o nr rej. (...) należący do J. M. . Sprawca kolizji w dacie kolizji korzystał z ochrony ubezpieczeniowej OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w (...) Spółce Akcyjnej w S. . Bezsporne, nadto dowód: kserokopia dowodu rejestracyjnego pojazdu – k. 15, oświadczenie – k. 16, informacja z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego – k.
- J. M. w dniu 04 listopada 2015 r. zgłosił szkodę komunikacyjną z ubezpieczenia OC w (...) Spółce Akcyjnej w S. . Ubezpieczyciel sporządził kosztorys wysokości szkody w pojeździe, ustalając koszt przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody na kwotę 9.834,83 zł brutto. Bezsporne, nadto dowód: zgłoszenie komunikacyjnej – k. 18-19, kosztorys k. 20-26, dokumentacja fotograficzna – k. 27-
- Ubezpieczyciel poinformował poszkodowanego, iż zapewnia możliwość naprawy pojazdu zgodnie ze sporządzonym przez siebie kosztorysem w warsztatach swojej sieci partnerskiej. Bezsporne, nadto dowód: informacja dla właściciela pojazdu – k. 97, pismo (...) z dnia 17.07.2015 r. – k.
- Decyzją z dnia 23 listopada 2015 r. ubezpieczyciel przyznał J. M. odszkodowanie w wysokości 9.834,83 zł. Bezsporne, nadto dowód: decyzja z dnia 23.11.2015 r. – k.
- Na zlecenie J. M. , (...) spółka jawna w S. , sporządził kalkulację naprawy pojazdu szacując koszt naprawy na kwotę 20.286,65 zł. Bezsporne, nadto dowód: kalkulacja naprawy – k. 57-
- Pismem z dnia 06 maja 2016 r. J. M. wezwał (...) Spółkę Akcyjną w S. do zapłaty kwoty 10.451,82 zł tytułem dopłaty do odszkodowania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Bezsporne, nadto dowód: ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty – k.
- W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty, ubezpieczyciel odmówił dopłaty do odszkodowania, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Bezsporne, nadto dowód: pismo z dnia 13.06.2016 r. – k. 65-
- Koszt przywrócenia pojazdu marki P. (...) o nr rej. (...) do stanu jak najbardziej zbliżonego do tego jaki istniał przed zdarzeniem z dnia 31 października 2015 r., wyliczony w oparciu o system kalkulacyjny A. z uwzględnieniem przeciętnych stawek za roboczogodzinę stosowanych w zakładach branży motoryzacyjnej regionu (...) i oryginalnych części zamiennych w klasie jakości O oraz (...) w cenach obowiązujących w oficjalnej sieci dystrybucyjnej marki pojazdu w okresie powstania szkody, wynosi 17.641,87 zł brutto. Naprawa auta według sporządzonej przez ubezpieczyciela kalkulacji nie przywróciłaby pojazdu do stanu sprzed zdarzenia. Dowód : pisemna opinia biegłego sądowego z zakresu kosztorysowania szkód komunikacyjnych I. S. – k. 144-
- Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zebranych w aktach sprawy dokumentów, którym dał wiarę w pełni wobec niekwestionowania ich przez strony i braku podstaw do zakwestionowania ich prawdziwości przez Sąd z urzędu. Sąd oparł się na opinii biegłego I. S. , która zasługuje na wiarę w całości. Opinia została sporządzona przez biegłego, będącego specjalistą dysponującym odpowiednim wykształceniem i praktyką w zakresie będącym przedmiotem opinii. Analiza treści opinii pozwala na uznanie, że jest ona wyczerpująca, spójna i rzetelna. Biegły w sposób przekonujący uzasadnił swoje stanowisko wskazując przeprowadzone czynności i przesłanki, na których się oparł. Proces dochodzenia biegłego do wniosków stanowiących konkluzje opinii był przedstawiony w sposób logiczny i nie budzący wątpliwości Sądu. Sąd oddalił wniosek powoda o zobowiązanie biegłego do wykonania kosztorysu w oparciu o średnią stawkę robocizny wynikającą z tabeli na k. 7 opinii albo o wyliczenie średniej rynkowej stawki roboczogodziny w oparciu o badanie rynku z uwzględnieniem także stawek w (...) oraz przy przyjęciu tylko części oryginalnych z logo producenta pojazdu. Biegły w pkt 1 opinii oszacował koszt przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody – z uwzględnieniem stawek za roboczogodzinę stosowanych w (...) producenta pojazdu i oryginalnych części zamiennych z logo producenta auta w cenach obowiązujących w oficjalnej sieci dystrybucyjnej w okresie powstania szkody – na kwotę 21.386,97 zł brutto . Jednakże koszt przywrócenia pojazdu marki P. (...) o nr rej. (...) do stanu jak najbardziej zbliżonego do tego, jaki istniał przed zdarzeniem z dnia 31 października 2015 r., wyliczony w oparciu o system kalkulacyjny A. z uwzględnieniem przeciętnych stawek za roboczogodzinę stosowanych w zakładach branży motoryzacyjnej regionu (...) i oryginalnych części zamiennych w klasie jakości O oraz (...) w cenach obowiązujących w oficjalnej sieci dystrybucyjnej marki pojazdu w okresie powstania szkody, wynosi 17.641,87 zł brutto. Tę kwotę Sąd przyjął jako adekwatną w niniejszej sprawie. Biegły wyjaśnił w opinii, że wykonując usługi z zakresu rzeczoznawstwa samochodowego, w tym także opracowanie kosztorysów napraw dla niezależnych zakładów samochodowych z terenu S. i okolic ustalił, że stawki za jedną roboczogodzinę stosowane w większości tych zakładów kształtują się na poziomie 80/90 do 90/100 zł netto. Stawki za jedną roboczogodzinę zastosowane w opinii, tj. 90 zł netto dla prac blacharskich, mechanicznych i pomocniczych oraz 100 zł netto dla prac lakierniczych, biegły uznał za jak najbardziej zbliżone do stawek przeciętnych. Nadto powód nie wykazał, aby serwisował bądź naprawiał pojazd w (...) , w związku z czym brak było podstaw do przyjęcia stawek roboczogodzin tam stosowanych. Natomiast przyjęcie tylko części oryginalnych z logo producenta pojazdu nie było zasadne z tego względu, że ze zgromadzonego materiału wynika, że uszkodzony w zdarzeniu prawy reflektor nie był oryginalnym reflektorem wytwórcy auta, a jedynie częścią o porównywalnej jakości wyprodukowaną przez tajwańską firmę (...) . Przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody wymaga więc zastąpienia uszkodzonych części takimi, jakie w pojeździe zamontowane były przed zdarzeniem. Sąd zważył co następuje: Powództwo podlegało uwzględnieniu w części. Na gruncie zgłaszanych w toku sprawy twierdzeń i zarzutów stron trzeba było w pierwszej kolejności zauważyć, iż nie było pomiędzy nimi sporu co do faktu, że w dniu 31 października 2015 r. miała miejsce kolizja drogowa, w wyniku której pojazd powoda uległ uszkodzeniu. Pozwany nie negował również, że jest zobowiązany do naprawienia powstałej szkody. Sporna między stronami była wysokość należnego powodowi odszkodowania. Przystępując do oceny poruszanych w niniejszym postępowaniu kwestii należało w pierwszej kolejności zważyć, iż stosownie do treści art. 822 § 1 k.c. , przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela z umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odpowiada co do zasady ogólnej konstrukcji z art. 822 kc i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 03.124.1152 z późn. zm.). W ustawie tej postanowiono, że odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Sąd zważył także, że wysokość odszkodowania powinna być ustalona według reguł określonych w art. 363 k.c. Określenie pojęć „szkody” i „odszkodowania” w razie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za szkody wyrządzone ruchem pojazdów mechanicznych, następuje na gruncie kodeksu cywilnego , bowiem zakład ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu ponosi co do zasady odpowiedzialność w granicach odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody. Naprawienie szkody polegającej na uszkodzeniu pojazdu polega przede wszystkim na zapłaceniu kwoty koniecznej do przywrócenia samochodu do stanu poprzedniego. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem (por. wyrok SN z 07.08.2003r., IV CKN 387/01, LEX nr 141410) szkoda powstaje zwykle w chwili wypadku komunikacyjnego i podlega naprawieniu według zasad określonych w art. 363 § 2 k.c. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać. Nadto zważyć należało, że w myśl prezentowanego w orzecznictwie stanowiska w wypadku uszkodzenia rzeczy w stopniu umożliwiającym przywrócenie jej do stanu poprzedniego osoba odpowiedzialna za szkodę obowiązana jest zwrócić poszkodowanemu wszelkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy uszkodzonej, do których to wydatków należy zaliczyć także koszt nowych części i innych materiałów, jeżeli ich użycie było niezbędne do naprawienia uszkodzonej rzeczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1972 r., OSNC 1973/6/111 oraz z dnia 05 listopada 1980 r., III CRN 223/80, OSNC 1981/10/186). Ustalając w niniejszej sprawie koszt przywrócenia auta powoda do stanu sprzed kolizji Sąd oparł się na dowodzie z pisemnej opinii biegłego I. S. . Koszt przywrócenia pojazdu marki P. (...) o nr rej. (...) do stanu jak najbardziej zbliżonego do tego, jaki istniał przed zdarzeniem z dnia 31 października 2015 r., wyliczony w oparciu o system kalkulacyjny A. z uwzględnieniem przeciętnych stawek za roboczogodzinę stosowanych w zakładach branży motoryzacyjnej regionu (...) i oryginalnych części zamiennych w klasie jakości O oraz (...) w cenach obowiązujących w oficjalnej sieci dystrybucyjnej marki pojazdu w okresie powstania szkody, wynosi 17.641,87 zł brutto. Analiza treści opinii biegłego pozwalała na uznanie, że jest ona wyczerpująca, rzetelna i wiarygodna. Biegły w sposób przekonujący uzasadnił swoje stanowisko wskazując przeprowadzone czynności i przesłanki, na których się oparł. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności wniosków wynikających z opinii biegłego jest okoliczność, iż przedstawiona przez biegłego argumentacja zgodna jest ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 05 listopada 1980 r. (sygn. III CRN 223/80, OSNC 1981/10/186), zgodnie z którym przywrócenie rzeczy uszkodzonej do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu jej do stanu używalności w takim zakresie, jaki istniał przed wyrządzeniem szkody. Jeżeli do osiągnięcia tego celu konieczne jest użycie nowych elementów, to poniesione na nie wydatki wchodzą w skład kosztów naprawienia szkody przez przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego. W konsekwencji powyższe wydatki obciążają osobę odpowiedzialną za szkodę. Jednocześnie argumentacja biegłego zgodna jest z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem, że odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku (por. uchwała SN z dnia 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03, OSNC 2004/4/51). Odnosząc się zaś do zarzutu pozwanego, iż zaproponował powodowi możliwość naprawy pojazdu w warsztacie partnerskim za kwotę wskazaną w sporządzonej przez siebie kalkulacji, a nadto że powód miał możliwość zakupu części zamiennych z rabatem 5% oraz materiału lakierniczego z rabatem 10%, z czego nie skorzystał, wskazać należy iż powód nie miał obowiązku skorzystania z oferty ubezpieczyciela, skoro – jak wynika z opinii biegłego – naprawa auta według sporządzonej przez ubezpieczyciela kalkulacji nie przywróciłaby pojazdu do stanu sprzed zdarzenia. Mając to wszystko na uwadze, Sąd przyjął, że koszt naprawienia auta powoda wynosił 17.641,87 zł brutto . Pomniejszając tę kwotę o kwotę 9.834,83 zł z tytułu już wypłaconego odszkodowania, powodowi należała się kwota 7.807,04 zł , o czym orzeczono w pkt I wyroku. O odsetkach za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , a także art. 817 § 1 Kodeksu cywilnego , zgodnie z którymi zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu 04 listopada 2015 r. Z uwagi na powyższe, Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda odsetki ustawowe od zasądzonej kwoty zgodnie z żądaniem pozwu, tj. od dnia 05 grudnia 2015 r. do dnia zapłaty. Jednocześnie ze względu na zmianę brzmienia przepisu art. 481 § 2 k.c. , wprowadzonego z dniem 1 stycznia 2016 roku ustawą z dnia 9 października 2015 roku o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1830), do dnia 31 grudnia 2015 roku Sąd zasądził odsetki ustawowe, zgodnie przepisem art. 481 § 2 k.c. w poprzednio obowiązującym kształcie, natomiast od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2 k.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 roku (art. 56 ustawy o zmianie ustawy o terminach zapłaty). W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne, o czym orzeczono w pkt II wyroku. O kosztach procesu orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 100 k.p.c. Powód wygrał niniejszą sprawę w zakresie kwoty 7.807,04 zł z dochodzonej kwoty 10.451,82 zł roszczenia głównego, a więc w 75,00 % (w zaokrągleniu), przegrywając sprawę w 25,00 %, pozwany zaś wygrał sprawę w 25,00 %, przegrał zaś w 75,00 %. Na koszty poniesione przez powoda składały się: kwota 523 zł tytułem uiszczonej opłaty sadowej od pozwu; kwota 4.800,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w wysokości wynagrodzenia radcy prawnego w stawce minimalnej za prowadzenie niniejszej sprawy, określonej na podstawie obowiązującego w dacie wniesienia pozwu (14.07.2016 r.) § § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. Nr 1804 ze zm.); kwota 17,00 zł tytułem uiszczonej przez powoda opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 800,00 zł wydatkowana na wynagrodzenie biegłego; tj. łącznie 6.140,00 zł. Na koszty poniesione przez pozwanego składały się: kwota 4.800,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w wysokości wynagrodzenia radcy prawnego w stawce minimalnej za prowadzenie niniejszej sprawy, określonej na podstawie obowiązującego w dacie wniesienia pozwu (14.07.2016 r.) § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. Nr 1804 ze zm.) oraz kwota 17,00 zł tytułem uiszczonej przez powoda opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; tj. łącznie 4.817,00 zł. Zgodnie z wynikiem procesu powodowi należało się od pozwanego 75,00 % kwoty 6.140,00 zł, tj. 4.605 zł, pozwanemu zaś od powoda 25,00 % kwoty 4.817,00 zł, tj. 1.204,25 zł. Na podstawie wskazanych wyżej przepisów, Sąd rozdzielając stosunkowo koszty procesu zasądził w pkt III wyroku od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.400,75 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, tj. różnicę między kwotą należną pozwanemu od powoda a kwotą należną powodowi od pozwanego, zgodnie z powyższymi obliczeniami. Skarb Państwa poniósł tymczasowe koszty sądowe w sprawie w łącznej kwocie 754,39 zł. Na kwotę tą złożyła się część wynagrodzenia powołanego w sprawie biegłego I. S. . Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. 2014, poz. 1025 ze zm.) w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113 . Zgodnie zaś z art. 113 ust. 1 kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Na podstawie wskazanych przepisów Sąd w pkt IV i V sentencji wyroku, zgodnie z wynikiem procesu, nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Słupsku od powoda kwotę 188,60 zł , a od pozwanego kwotę 565,79 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych pokrytych tymczasowo ze Skarbu Państwa.