Sad powszechny, III Ca 1881/17

Sygn. akt III Ca 1881/17 UZASADNIENIE Z. wyrokiem z dnia 12 grudnia 2016 roku, sygn. akt I C (...) Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie z powództwa K. B. i B. B. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. , zasądził o pozwanego na rzecz K. B. kwotę 1 514 zł z wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 29 sierpnia 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty; na rzecz B. B. kwotę 2.924 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 29 sierpnia 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, nadto orzekł o kosztach procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że powodowie wykupili tygodniowy pobyt dla dwóch osób w Tunezji w okresie od 16 do 23 lipca 2014r. Po przylocie na miejsce stwierdzono brak bagażu powódki, co spowodowało konieczność zakupu nowej odzieży, lekarstw i kosmetyków, a także podjęcie starań o odzyskanie bagażu i zaangażowanie w ustalenie jego miejsca, co wiązało się z poświeceniem czasu i zaangażowania powodów w czasie trwającego urlopu. W ustalonych okolicznościach Sąd Rejonowy uznał, że odpowiedzialność organizatora turystyki za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o oświadczenie usług turystycznych ukształtowana na podstawie art. 11 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych obejmuje szkodę majątkową wynikłą w toku jej świadczenia ( w badanej sprawie koszty zakupu odzieży, kosmetyków, przejazdów taksówką, rozmów telefonicznych) jak i niemajątkową w postaci tzw. zmarnowanego urlopu i zasądził kwoty, jak w sentencji wyroku. W apelacji od opisanego rozstrzygnięcia, pozwany zaskarżając wyrok w całości, zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci przepisu art. 11 b ust. 2 ustawy o usługach turystycznych w zawiązku z art. 17 ust. 2 Konwencji o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę wyroku w całości i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego za I i II instancję według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację, powodowie wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja nie jest zasadna. Podzielając ustalenia faktyczne, prawidłowo poczynione przez Sąd Rejonowy, Sąd Okręgowy przyjął je za własne, aprobując także ich ocenę jurydyczną. Sąd I instancji trafnie przyjął, że strona pozwana nienależycie wykonała umowę o usługę turystyczną, w związku z czym z tytułu nieudanego wypoczynku, powodom należało się odszkodowanie i zadośćuczynienie, w świetle art. 11 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych , który stanowi samodzielną podstawę prawną do żądania tak w zakresie doznanej szkody majątkowej, jak i szkody niemajątkowej klienta w postaci tak zwanego „zmarnowanego urlopu” (por. uchwałę SN z 19.11. 2010 r., III CZP 79/10, OSNC 2011/4/41, Lex nr 612168, Prok i Pr. – wkł. 2011/7-8/36). Wbrew wywodom apelacji, odpowiedzialność pozwanego nie doznała ograniczeń, o jakich mowa w art. 11 b ust. 2 ustawy o usługach turystycznych . Zgodnie z art. 11 b ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (t.j. w Dz. U. z 2016r. poz. 187) odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną klientowi wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług turystycznych może być ograniczona tylko wówczas, gdy określa to umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska. W ocenie skarżącego, kwestię opóźnienia w dostawie bagażu reguluje wprost Konwencja o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego (tzw. Konwencja montrealska) ratyfikowana przez Rzeczpospolitą Polską dnia 28 maja 1999 roku i jej regulacje zawarte w art. 17 , zdaniem apelującego, stanowią wskazane wyżej ograniczenia. Innymi słowy, pozwany nie ponosi odpowiedzialności za utratę bagażu powodów, a odpowiedzialność tę ponosi przewoźnik. Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Otóż odpowiedzialność organizatora turystyki za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy oparta jest na zasadzie ryzyka, a jej podstawę kształtuje art. 11 a ustawy o usługach turystycznych , stanowiący lex specialis wobec art. 471 k.c. , wskazując przesłanki egzoneracyjne (wyłączające odpowiedzialność organizatora). Należą do nich sytuacje, gdy niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy jest spowodowane wyłącznie działaniem lub zaniechaniem klienta, działaniem lub zaniechaniem osób trzecich nieuczestniczących w wykonaniu usług przewidzianych w umowie, jeżeli tych działań lub zaniechań nie można było przewidzieć ani uniknąć oraz siłą wyższą. W badanej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek wyłączających odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanego, z resztą taka okoliczność nie była podnoszona. Natomiast akcentowana przez apelującego tzw. konwencja montrealska reguluje odpowiedzialność przewoźnika za szkodę wynikłą w razie zniszczenia, utraty lub uszkodzenia przyjętego bagażu jedynie pod warunkiem, że wydarzenie, które spowodowało zniszczenie, utratę lub uszkodzenie bagażu nastąpiło na pokładzie statku powietrznego lub podczas jakiegokolwiek okresu, w którym przyjęty bagaż był pod opieką przewoźnika (art. 17 ust. 2 zd. 1 konwencji), a także za szkodę wynikłą z opóźnienia w przewozie lotniczym bagażu (art. 19 konwencji). W przedmiotowej sprawie, jak słusznie podkreślają powodowie w odpowiedzi na apelację, żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca. Bagaż powódki B. B. zaginął i w ogóle nie dotarł do miejsca docelowego podróży – Tunezji, co więcej, okazało się już po powrocie do Polski, że bagaż nie opuścił lotniska w W. i odnalazł się dopiero na skutek własnych starań powodów w biurze bagaży zaginionych lotniska im. F. C. . W tej sytuacji należy przyjąć, że bagaż nie trafił do przewoźnika i nie opuścił lotniska, zaś pozwany nie dołożył należytej staranności, aby tę okoliczność ustalić w czasie pobytu powodów w Tunezji. Nie mogą mieć znaczenia powoływane przez pozwanego przyczyny wyłączenia jego odpowiedzialności, które można określić jako brak wpływu na suwerenne decyzje podejmowane przez linie lotnicze, także z i z tej przyczyny, że linie lotnicze, jako przewoźnik, uczestniczą w wykonywaniu usług przewidzianych w umowie, a więc w szczególności nie należą do grupy podmiotów, wymienionych w art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych (por. wyrok SA Warszawa z dnia 27-01-2011 VI ACa 771/10- legalis). W ustalonych okolicznościach faktycznych nie ulega wątpliwości, że pozbawienie możliwości korzystania z rzeczy znajdujących się w zagubionym bagażu, w tym nie tylko odzieży, kosmetyków, ale również leków i ciśnieniomierza, wywołały u chorej na nadciśnienie powódki jak i jej męża uzasadnioną obawę o zdrowie powódki, zaś poświęcony czas na załatwianiu formalności związanych z utratą bagażu jak i pokonywaniu trudności, choćby w kontakcie z pracownikami pozwanego w celu ustalenia miejsca bagażu, potęgowały dyskomfort psychiczny, uniemożliwiając swobodny wypoczynek. uzasadniając tezę o zmarnowanym urlopie. Nieuzyskanie przyjemności wypoczynku, spokoju, relaksu, poczucia komfortu na skutek zaniedbań organizatora, a więc utrata przyjemności jest niemajątkowym uszczerbkiem poniesionym przez konsumenta (zmarnowanie urlopu), który w badanej sprawie został wykazany. Z tych wszystkich względów apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy ( art. 98 k.p.c. ) obciążono pozwanego kosztami powstałymi po stronie powodów na etapie postępowania odwoławczego, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804 ze zm. ), w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2016 roku, poz. 1667 )