Sygn. akt IV U 1117/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2013r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Chojecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2013r. w S. odwołania Z. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 28 listopada 2012 r. (Nr (...) ) w sprawie Z. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo Z. S. do emerytury od 1 stycznia 2013r. Sygn. akt: IV U 1117/12 UZASADNIENIE Decyzją z 28 listopada 2012r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił Z. S. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 15-letni staż pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy podniósł, że do pracy w szczególnych warunkach nie zaliczono okresu pracy ubezpieczonego w Odlewni (...) od 20 lutego 1975r. do 31 maja 1994r. z uwagi na brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Odwołanie od w/w decyzji złożył Z. S. wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał m.in..., że w okresie zatrudnienia w Odlewni (...) pracował jako elektromonter utrzymania ruchu w Odlewni, a następnie mistrz utrzymania ruchu w Odlewni. Praca polegała na remontach urządzeń po uszkodzeniach awaryjnych oraz na ich okresowych przeglądach i konserwacjach. Wszystkie te prace wykonywane były w warunkach szkodliwych dla zdrowia, przy silnym zadymieniu, hałasie, bardzo niskiej temperaturze zimą i wysokiej latem, w narażeniu na porażeniem prądem, gdyż urządzenia zasilane były wysokim napięciem. Rodzaj pracy oraz warunki, w jakich była świadczona uzasadniają stwierdzenie, że była to praca w szczególnych warunkach (odwołanie k.2-5). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.6). Sąd ustalił, co następuje: Z. S. w dniu 21 kwietnia 2011r. ukończył 60-ty rok życia. W dniu 21 listopada 2012r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 21 listopada 2012r. k.l akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat i 10 miesięcy, z czego okresy składkowe wynoszą 25 lat, 9 miesięcy i 6 dni, a okresy nieskładkowe 24 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że do dnia l stycznia 1999r. ubezpieczony nie wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w szczególnych warunkach decyzją z 28 listopada 2012r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 28 listopada 2012r. k.3l akt emerytalnych). Ubezpieczony był zatrudniony w Odlewni (...) w S. w okresie od 20 lutego 1975r. do 31 maja 1994r. w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 31 maja 1994r. k.7 akt emerytalnych). Zgodnie z dokumentacją zawartą w aktach osobowych ubezpieczonego, z chwilą przyjęcia do w/w przedsiębiorstwa ubezpieczony zatrudniony został na stanowisku elektromontera. W okresie od 15 sierpnia 1975r. do 31 sierpnia 1975r. pełnił funkcję elektromontera w rozruchu zakładu (umowa o pracę 19 lutego 1975r. k.23 akt osobowych, pismo pracodawcy z 1 sierpnia 1975r. o powierzeniu obowiązków elektromontera w rozruchu zakładu k.25 akt osobowych). Następnie od 1 września 1975r. pracował jako elektromonter w dziale utrzymania ruchu w odlewni, przy czym od l grudnia 1976r. pełnił funkcję brygadzisty (pisma z 23 listopada 1976r. k.28 akt osobowych). Na stanowisku elektromontera w dziale utrzymania ruchu w odlewni ubezpieczony był zatrudniony do 31 lipca 1985r. (angaże k.30, 34-39, 41 akt osobowych). Od 1 sierpnia 1985r. pracodawca powierzył ubezpieczonemu stanowisko mistrza w dziale utrzymania ruchu i remontów urządzeń elektrycznych i na tym stanowisku ubezpieczony pracował do końca zatrudnienia w Odlewni (...) ,tj. do 31 maja 1994r. (pismo z 26 lipca 1985r. o powierzeniu stanowiska mistrza w dziale utrzymania ruchu i remontów urządzeń odlewniczych k.44 akt osobowych, angaże na stanowisku mistrza k.47-49, 52, 55-57, 59-64, 60-72 akt osobowych). Praca ubezpieczonego na stanowisku elektromontera w dziale utrzymania ruchu polegała na usuwaniu awarii, przeprowadzaniu remontów i przeglądów maszyn w zakresie elektryczności. Przede wszystkich dotyczyło to pieców tapialnych na stalowni, w których topione było staliwo, żeliwo i aluminium. Były to piece indukcyjne jednotonowe i czterotonowe oraz piec łukowy 6-tonowy. Piece te zasilane były napięciem (...) , posiadały stacje transformatorowe, które znajdowały się pod tymi piecami. Usuwanie awarii dokonywanie remontów pieców najczęściej odbywało się przy współpracy elektryka hydraulika. Takie zespoły wymieniały chłodnice elektrod w piecach łukowych, chłodnice okna wsadowego. Ponadto ubezpieczony usuwał awarie i przeprowadzał remonty wszystkich urządzeń pomocniczych w stosunku do pieców tapialnych ,tj. transformatorów, stacji pomp wody chłodzącej, stacji pomp olejowych do przechyłu pieca. Zapewniał również sprawność innych urządzeń na stalowni takich jak: młoty pneumatyczne, spawarki, wagi, suwnice, nagrzewnice do suszenia, do wygrzewania kadzi i inne. Praca ubezpieczonego odbywała się na hali stalowni, gdzie było duże zapylenie, hałas, wysoka temperatura, promieniowanie z łuku elektrycznego i promieniowanie magnetyczne, a także wyziewy z mas formierskich i innych substancji. Urządzenia, które naprawiał ubezpieczony były pod napięciem elektrycznym. Wyłączane były jedynie na czas konserwacji. Po powierzeniu ubezpieczonemu funkcji brygadzisty w dalszym ciągu wykonywał on opisane prace w pełnym wymiarze czasu pracy. Po powierzeniu ubezpieczonemu od l sierpnia 1985r. obowiązków mistrza w dziale utrzymania ruchu i remontów urządzeń elektrycznych do obowiązków ubezpieczonego należało nadzorowanie elektryków i hydraulików z kilku brygad pracujących na stalowni. Ponadto nadal, choć rzadziej niż dotychczas, pracował również przy usuwaniu awarii urządzeń. Praca ubezpieczonego była trzyzmianowa. Piece na stalowni nie były wygaszane, należało utrzymywać w nich odpowiednią temperaturę. Przez cały okres zatrudnienia ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, nie był delegowany do innych prac (zeznania świadków: J. B. k.18, T. C. k.18-l8v, Z. M. k.18v-19, zeznania ubezpieczonego k.28v-29 - minuty od 2 do 15 nagrania i k.17v-18). Ubezpieczony przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. We wniosku o emeryturę wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, an dochody budżetu państwa (wniosek o emeryturę k.1 v). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie Z. S. podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32 , jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu l stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody bud1etu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust. I i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.l pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust. I przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek oraz spełnił przesłankę ogólnego stażu ubezpieczenia. Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia w Odlewni (...) w S. na stanowisku elektromontera w dziale utrzymania ruchu - w okresie od 1 września 1975r. do 31 lipca 1985r., a następnie mistrza w dziale utrzymania ruchu i remontów urządzeń elektrycznych - od 1 sierpnia 1985r. do 31 maja 1994r. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe dało podstawy do ustalenia, że w okresie zatrudnienia w w/w Przedsiębiorstwie i we wskazanych okresach, a zatem przez blisko 19 lat ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w warunkach szczególnych ,tj. jako elektromonter, do którego obowiązków należało przeprowadzanie remontów i usuwanie awarii urządzeń elektrycznych wykorzystywanych w procesie odlewania staliwa, a następnie sprawowanie nadzoru na pracownikami - elektrykami i hydraulikami w celu zabezpieczenia ruchu urządzeń elektrycznych znajdujących się na stalowni. Prace tego rodzaju zaliczone są do pracy w warunkach szczególnych o czym stanowi wykaz A dział XIV poz.25 i 24 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Opisaną wyżej pracę elektromontera należy zakwalifikować jako bieżącą konserwację agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są pracę wymienione w wykazie. Nie ulega wątpliwości, że praca, którą ubezpieczony wykonywał jako elektromonter wykonywana była na oddziale będącym w ruchu ,tj. na stalowni, na której 'Odlewane było staliwo. Prace przy odlewaniu staliwa mieszczą się bez wątpienia w katalogu prac wykonywanych w szczególnych warunkach (vide: wykaz A załącznika do w/w rozporządzenia - prace wymienione w dziale III poz. 10, 67). Również pracę ubezpieczonego na stanowisku mistrza w dziale utrzymania ruchu i remontów urządzeń elektrycznych należy uznać za pracę w szczególnych warunkach. Odbywała się ona na tym samym oddziale będącym w ruchu - stalowni i łączyła w sobie pracę polegającą na bieżącej konserwacji agregatów - urządzeń elektrycznych wykorzystywanych w procesie odlewania staliwa oraz dozoru technicznego (tu dozoru z zakresu elektryki) na oddziale, w którym jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. O tym, że ubezpieczony wykonywał opisane prace świadczą nie tylko dowody z dokumentów zawartych w aktach osobowych ubezpieczonego, ale również rzeczowe i spójne zeznania świadków - współpracowników ubezpieczonego z okresu jego zatrudnienia w Odlewni (...) w S. ,tj. J. B. , T. C. , Z. M. oraz zeznania samego ubezpieczonego. Z zeznań tych wynika ponadto, że warunki pracy na stalowni były bardzo uciążliwe dla pracowników z uwagi na duże zapylenie, hałas, bardzo wysokie temperatury, promieniowanie elektryczne, wyziewy różnych substancji chemicznych wykorzystywanych w procesie produkcji oraz konserwacji agregatów. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art 477.14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że Z. S. przysługuje prawo do emerytury od 1 stycznia 2013r. Od 1 stycznia 2013r. - w związku z nowelizacją ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - przesłanką ustalania prawa do emerytury nie jest rozwiązanie stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. Uregulowanie to znajduje zastosowanie do ubezpieczonego, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji kontynuował zatrudnienie.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.