Sygn. akt VII U 642/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 sierpnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Wiesława Szulczewska Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Busz po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy D. A.
(1)przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o należności z tytułu nieopłaconych składek na skutek odwołania D. A.
(1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 20 grudnia 2017r. nr znak:100000/421/5833032050/2016/RKS/OM I. oddala odwołanie, II. zasądza od D. A.
(2)5400zł ( pięć tysięcy czterysta złotych ) na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VII U 642/18 UZASADNIENIE Decyzją z 20 grudnia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. stwierdził, iż D. A.
(1)jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek, w łącznej kwocie 58.004,83 zł, w tym: 1) na ubezpieczenia społeczne za okres od sierpnia 2012 roku do lipca 2016 roku w kwocie 30.329,65 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 7.948,00 zł, 2) na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2012 roku do lipca 2016 roku w kwocie 13.033,88 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 3.576,00 zł, 3) na Fundusz Pracy za okres od grudnia 2012 roku do lipca 2016 roku w kwocie 2.483,30 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 634,00 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony D. A.
(1)domagał się jej uchylenia podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, tj. niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym ustalenia, iż prowadził działalność gospodarczą w okresie od sierpnia 2012 roku do lipca 2016 roku. W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony D. A.
(1)w dniu 10 listopada 2010 roku rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej pod firmą (...) D. A.
(1), której przedmiotem jest malowanie i szklenie. Ubezpieczony nie zawiesił wykonywania tej działalności oraz nie zaprzestał jej wykonywania. Nie dokonał wykreślenia wpisu działalności z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Status działalności gospodarczej ubezpieczonego na stronie internetowej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jest aktywny. Dowód: (...) Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej D. A.
(1)zgłosił się do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Okoliczności bezsporne. Od sierpnia 2012 roku ubezpieczony zaprzestał uiszczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Jest dłużnikiem pozwanego z tytułu nieopłaconych składek w łącznej kwocie 58.004,83 zł, w tym: - na ubezpieczenia społeczne za okres od sierpnia 2012 roku do lipca 2016 roku w kwocie 30.329,65 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 7.948,00 zł, - na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2012 roku do lipca 2016 roku w kwocie 13.033,88 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 3.576,00 zł, - na Fundusz Pracy za okres od grudnia 2012 roku do lipca 2016 roku w kwocie 2.483,30 zł i odsetek za zwłokę w kwocie 634,00 zł. Dowód: szczegółowe zestawienie należności – k. 1 – 2, 7 – 8 akt ZUS. Pismem z 18 sierpnia 2016 roku pozwany zawiadomił ubezpieczonego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Jednocześnie pozwany wezwał ubezpieczonego do złożenia w terminie 7 dni pisemnych wyjaśnień w sprawie przyczyn nieopłacania składek, pod rygorem wydania decyzji w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W dniu 30 sierpnia 2016 roku ubezpieczonemu zostało doręczone ww. pismo. Ubezpieczony nie złożył pisemnych wyjaśnień, zgodnie z doręczonym zobowiązaniem. Pismem z 6 września 2016 roku pozwany zawiadomił ubezpieczonego o zakończeniu postępowania dowodowego. Nadto, w piśmie tym poinformował ubezpieczonego o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranych dowodów i materiału, w terminie 7 dni od doręczenia pisma. Ww. pismo zostało ubezpieczonemu doręczone w dniu 14 września 2016 roku. Ubezpieczony nie zajął stanowiska w sprawie w wyznaczonym terminie. Dowód: pisma pozwanego – k. 3, 5 akt ZUS, potwierdzenia odbioru – k. 4, 6 akt ZUS. W związku z powyższym pozwany w dniu 20 grudnia 2017 roku wydał zaskarżoną decyzję. Okoliczność bezsporna. Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach ubezpieczeniowych, których prawdziwość nie była przez żadną ze stron kwestionowana. Sąd również nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności z urzędu. Sąd pominął dowód z przesłuchania w charakterze świadków E. W. , P. B. , B. A. , na mocy art. 217 § 3 k.p.c. Sąd pominął dowód z przesłuchania w charakterze strony ubezpieczonego D. A.
(1), bowiem – prawidłowo wezwany – nie stawił się na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 roku. Dowód z przesłuchania stron ma charakter dobrowolny, a nadto subsydiarny i fakultatywny (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 16 czerwca 2016 r., I ACa 1215/15). Skoro więc strona nie stawiła się, choć była wezwana w celu przesłuchania (z oznaczeniem rygoru w postaci pominięcia dowodu z przesłuchania stron), niestawiennictwo strony skutkowało pominięciem dowodu, zgodnie z art. 217 § 3 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie należało oddalić. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1778 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. Stosownie do art. 8 ust. 6 pkt 1 cytowanej ustawy za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Z treści tego przepisu wynika, że należy odnieść się do definicji działalności gospodarczej zawartej w obowiązującej w dacie zaskarżonej decyzji ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1829). Zgodnie z art. 2 tejże ustawy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Prowadzenie działalności jest przy tym kategorią obiektywną, występującą niezależnie od tego, jak ocenia ją sam przedsiębiorca oraz bez względu na to, czy dopełnia on – czy też nie – ciążących na nim obowiązków związanych z jej prowadzeniem. Należy zwrócić uwagę, iż definicja legalna działalności gospodarczej, zamieszczona w przepisie art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oznacza, że działalność ta ma być z założenia działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły i winna być nastawiona na z góry nieokreślony okres czasu. Z rozpoczęciem działalności gospodarczej łączy się ściśle obowiązek wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, statuowany przez art. 14 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . Wpis ten ma charakter deklaratoryjny, legalizuje wykonywanie działalności gospodarczej i wyznacza czasowe granice bycia przedsiębiorcą. W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Natomiast stosownie do art. 13 pkt 4 tej ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach - osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy systemowej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. W myśl art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3. Stosownie do art. 32 cyt. ustawy, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Stosownie zaś do treści art. 46 ust. 1 ww. ustawy, płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. W myśl art. 81 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. Zgodnie z poglądem utrwalonym w judykaturze istnienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza wprawdzie o faktycznym prowadzeniu tej działalności, ale prowadzi do domniemania prawnego ( art. 234 k.p.c. ), według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą. Tezę tę wzmacnia zresztą zmiana art. 13 pkt 4 ustawy systemowej dokonana z dniem 20 września 2008 r. przez art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 141, poz. 888), zgodnie z którą wskazany przepis ma obecnie następującą treść: „obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej”. Domniemanie takie może być obalone, ale wymaga to przeprowadzenia przeciwdowodu, z tym jednakże zastrzeżeniem, że faktyczne niewykonywanie działalności w okresie oczekiwania na kolejne zamówienia lub w czasie ich poszukiwania nie jest przerwą w prowadzeniu tej działalności równoznaczną z okresem zaprzestania jej wykonywania i nie powoduje ustania przymusu ubezpieczenia. Nie wymaga przeciwdowodu jedynie sytuacja, w której przedsiębiorca dokonał stosownego zgłoszenia w organie prowadzącym ewidencję działalności gospodarczej. Ciężar udowodnienia, że mimo wpisu działalność gospodarcza nie jest prowadzona, spoczywa na przedsiębiorcy, jako osobie, która z faktu tego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Brak dochodów z działalności gospodarczej nie świadczy jednak o zakończeniu czy zawieszeniu jej prowadzenia (m.in. wyroki SN z dnia 13 lipca 2011 r. I UK 11/11, Legalis nr 447337 i z dnia 25 listopada 2005 r. I UK 80/05, Legalis 77731; wyrok SA w Krakowie z dnia 26 czerwca 2013 r. III AUa 1722/12, Legalis nr 736524; wyroki SA w Gdańsku z dnia 25 lutego 2015 r. III AUa 1648/14, Legalis nr 1241299 i z dnia 3 lutego 2016 r. III AUa 1447/15, Legalis nr 1428794; wyrok NSA z dnia 29 maja 2014 r. II GSK 394/13, Legalis nr 1042936). Wskazać również należy, iż w świetle ustawy kodeks postępowania cywilnego to na stronach spoczywa obowiązek przytaczania faktów, jak i obowiązek przedstawiania dowodów, (czego normatywnym wyrazem jest art. 232 k.p.c. zdanie pierwsze w zw. z art. 3 k.p.c. i art. 6 § 2 k.p.c. ), natomiast Sąd swoją aktywnością winien czuwać nad prawidłowym wykonaniem tychże powinności procesowych. Strony są też obarczone skutkami niewykazania swoich twierdzeń w świetle przepisów prawa materialnego ( art. 6 k.c. ). Przypomnieć należy, że w orzecznictwie, na tle wykładni obowiązków procesowych stron, wyrażono pogląd, iż przecząc stanowisku drugiej strony nie można poprzestawać na twierdzeniu o niewykazaniu faktów, lecz fakty i dowody związane z konkretnymi okolicznościami, z którymi się strona nie zgadza powinna ona wykazać. Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy wskazać należy, iż ubezpieczony, podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, tj. niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym ustalenia, iż prowadził działalność gospodarczą w okresie od sierpnia 2012 roku do lipca 2016 roku, powinien tę okoliczność udowodnić. W ocenie Sądu, w niniejszym postępowaniu ubezpieczony nie obalił domniemania prowadzenia działalności gospodarczej w związku z dokonanym wpisem do ewidencji działalności gospodarczej. W odwołaniu ubezpieczony wywodził, iż do listopada 2011 roku przebywał w Danii, a po powrocie do Polski podjął zatrudnienie w (...) Sp. z o.o. – do ok. połowy 2012 roku, kolejno podjął zatrudnienie w W. , następnie w P. w (...) Sp. z o.o. w G. , a od listopada 2015 roku do czerwca 2016 roku ponownie w W. . Powyższe twierdzenia ubezpieczonego są gołosłowne, nie zostały wykazane żadnym dowodem. Nadto, podkreślenia wymaga, iż ubezpieczony jest reprezentowany w sprawie przez radcę prawnego, a więc profesjonalnego pełnomocnika, posiadającego wiedzę o przepisach art. 232 k.p.c. w zw. z art. 3 k.p.c. i art. 6 § 2 k.p.c. oraz art. 6 k.c. Pełnomocnik ubezpieczonego zarówno w odwołaniu, jak i w piśmie procesowym z 9 maja 2018 roku, szeroko, powołując się na orzecznictwo, wskazuje, iż figurowanie w rejestrze przedsiębiorców nie decyduje o fakcie prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie, wywodów prawnych nie przenosi na realia niniejszej sprawy. Powtarza jedynie, iż ubezpieczony nie prowadził (nie podjął) działalności gospodarczej, a fakt jego wpisu w ewidencji jest skutkiem niefrasobliwości. Powołuje się na dowód z „akt podatkowych”, nie przedstawiając żadnego dowodu z tych akt w toku postępowania. Również ubezpieczony nie podejmuje aktywności procesowej. Jak powyżej zostało wskazane, ubezpieczony (prawidłowo wezwany) nie stawił się na rozprawę w dniu 21 sierpnia 2018 roku, a zatem uniemożliwił przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony. Nadto, pełnomocnik ubezpieczonego, w toku postępowania sądowego, nie złożył dowodów ani załączników, które wskazuje w sporządzonych przez siebie pismach – k. 8 – 10, 13 akt sprawy. Już w trakcie postępowania przed organem rentowym ubezpieczony (jego pełnomocnik) powinien podjąć aktywność i przedstawić powoływane dowody i załączniki. W aktach ubezpieczeniowych pozwanego nie ma jakichkolwiek pism ubezpieczonego stanowiących odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postepowania oraz zawiadomienie o zakończeniu postępowania. Takie pisma pojawiły się dopiero na etapie postępowania sądowego (k. 8 – 10, 13 akt sprawy). Ale, jak już zostało wskazane, są gołosłowne. Ubezpieczony zaprzecza jedynie faktowi prowadzenia działalności gospodarczej i jednocześnie nie załącza dowodów na jej nieprowadzenie. A przede wszystkim działalności gospodarczej nie wyrejestrowuje z ewidencji , ani jej nie zawiesza . Reasumując wskazać należy, iż ubezpieczony nie przedstawił dowodów, które podważałyby prawidłowość wydanej przez organ rentowy decyzji z 20 grudnia 2017 roku. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż decyzja pozwanego jest prawidłowa i zgodna z prawem i dlatego, na podstawie przepisu art. 477 14 § 1 k.p.c. , w pkt I wyroku, oddalił odwołanie ubezpieczonego jako nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. , art. 98 § 1 k.p.c. i § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804) w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 października 2016 r., w punkcie II wyroku zasądził od ubezpieczonego na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrot kosztów zastępstwa procesowego. SSO Wiesława Szulczewska