Sad powszechny, VIII U 142/18

Sygn. akt VIII U 142/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Anna Capik-Pater Protokolant: Agata Kędzierawska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. w Gliwicach sprawy Z. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o prawo do emerytury na skutek odwołania Z. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 8 grudnia 2017 r. nr (...)

1. zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 8 grudnia 2017 roku w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu Z. S. prawo do emerytury począwszy od dnia 1 listopada 2017 roku;
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSR del. Anna Capik-Pater Sygn. akt VIII U 142/18 UZASADNIENIE Ubezpieczony Z. S. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 8 grudnia 2017 roku o odmowie przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Podniósł, że stanowisko ZUS jest krzywdzące, gdyż wbrew twierdzeniom organu rentowego w okresie zatrudnienia Przedsiębiorstwie (...) M. wykonywał pracę jako kierowca samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz operatora dźwigu samojezdnego kołowego do 10 ton. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania wskazując, iż wbrew stanowisku ubezpieczonego podany przez niego okres pracy nie może być uznany za zatrudnienie w warunkach szczególnych z uwagi na to, iż nie przedłożył za ten okres świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, co wyklucza możliwość zmiany zaskarżonej decyzji. Stąd organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu tylko okres 25 lat sześciu miesięcy i 21 dni okresów składkowych oraz 4 miesięcy i 12 dni okresów nieskładkowych, łącznie 25 lat 11 miesięcy i 3 dni ogólnego stażu pracy, w tym ani jednego dnia pracy w warunkach szczególnych Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony Z. S. urodzony (...) odbywał praktyczna naukę zawodu w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w K. – L. w oparciu o umowę o naukę zawodu i pracę zawarta w dniu 1 września 1972r. na okres 3 lat. Jego wyuczony zawód to mechanik maszyn budowlanych. Następnie ubezpieczony był zatrudniony w okresie od 7 października 1976r. do 19 stycznia 1994r. w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) K. (...) 2 M. jak kierowca samochodów ciężarowych . (umowa o pracę i świadectwo pracy ubezpieczonego w jego aktach emerytalnych) . W okresie od 29 października 1976r. do 14 października 1978r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Będąc w wojsku w G. zdobył uprawnienia operatora maszyn budowlanych. .Wyznaczono go na stanowisko operatora dźwigu. Po powrocie z wojska pracą podjął w dniu 14 listopada 1978r. od tego czasu cały cza spracował jako operator dźwigu . W przedsiębiorstwie było około 100 samochodów ciężarowych i sześć dźwigów na podwoziu Stara - sześciotonowe , były tez dźwigi czterotonowe. Ubezpieczony jeździł dźwigiem czterotonowym, samojezdnym. Takim samym żurawiem jeździł świadek M. G. . Ubezpieczony przychodził do pracy na godzinę 6.00 rano, dostawał dyspozycje , a następnie jechał do użytkownika na kopalnię , tam np. rozładowywał materiały sypkie z wagonów, miał, żwir, piasek , koks, węgiel. Czasami było do rozładowania 20-30 wagonów Dźwigi były wynajmowane przez kopalnie, przedsiębiorstwa budowy szybów. Zdarzało się, że ubezpieczony przesiadał się na S. , Kamazy, i wówczas przewoził załadowane wcześniej dźwigiem towary. Ubezpieczony odbywał kursy do B. , B. , G. , J. , O. . Wszystkie te pojazdy miały powyżej 3,5 tony. Jego praca nie różniła się niczym od pracy świadka M. G. ur. (...) wykonywanej w tym Przedsiębiorstwie od 1971 do 1998r. na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym 3,5 tony, któremu z tego tytułu wydano świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych. Świadectwo tego świadka wydane zostało przez T. - 02 Sp z o.o. Świadek E. B. urodzony (...) pracował w w/w Przedsiębiorstwie na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych w latach 1980-
3. Emeryturę przyznano mu decyzją z dnia 17 czerwca 2013r. Świadek ten podobnie jak M. G. wykonywał cały czas tę sama pracę pomimo tego, że Przedsiębiorstwo, w którym pracował ulegało przekształceniom . Obaj świadkowie po zwolnieniu z Przedsiębiorstwa (...) K. (...) 2 M. , nadal pracowali w Przedsiębiorstwie (...) w upadłości w W. Oddział 2 w M. . Wciąż wykonywali te same czynności co przedtem i obaj otrzymali świadectwa pracy wydane już w roku 1998r. , które potwierdzały ich pracę na stanowiskach określonych w Wykazie Dziale VIII poz. 43 pkt. 2 . Dowody: (zeznania świadków: współpracowników ubezpieczonego –– kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony i operatora dźwigu M. G. k. 32, kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony E. B. k. 31-32, przesłuchanie ubezpieczonego – k. 32, akta osobowe ubezpieczonego, książeczka wojskowa k. 28, akta organu rentowego, ). Ubezpieczony ukończył 60 lat w dniu (...) Nie jest członkiem OFE. Na dzień 1 stycznia 1999r. posiadał 25 lat, 6 miesięcy i 21 dni okresów składkowych i 4 miesiące i 12 dni okresów nieskładkowych. W dniu 30 listopada 2017r. złożył wniosek o emeryturę (wniosek emerytalny ubezpieczonego i wykaz stażu pracy w jego aktach emerytalnych). Powyższe okoliczności nie są przez strony kwestionowane. Spornym jedynie pozostaje, czy ubezpieczony spełnił warunki do uzyskania wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, iż zeznania świadków są spójne wzajemnie, znajdują potwierdzenie w złożonych przez nich świadectwach pracy, pozostają one również w korelacji z tym co zeznał sam ubezpieczony . Dlatego Sąd dał im wiarę w całości. Ubezpieczony tak jak świadkowie, w szczególności świadek M. G. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązki kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, co potwierdzili obydwaj świadkowie i ubezpieczony. Zajmowanie przez niego stanowiska kierowcy potwierdza też wydane mu świadectwo pracy. Z zeznań ubezpieczonego i gwizdków wynika także, że ubezpieczony wykonywał pracę na dźwigu czterotonowym , którym przenosił w szczególności materiały sypkie. Kiedy nie pracował na dźwigu jeździł samochodem ciężarowym powyżej 3,5 tony. Nie delegowano go do żadnych innych prac. Prace te wykonywa stale i w pełny wymiarze. W okresie od powrotu z wojska kiedy podjął pracę w dniu 14 listopada 1978r. do momentu zwolnienia w dniu 19 stycznia 1994r. niewątpliwie przez niemal cały ten czas, dłuższy niż wymagany okres 15 lat , faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz pracę maszynistów ciężkich maszyn budowlanych. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. 2013.1440 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 ustawy, jeżeli w dniu jej wejścia w życie tj. 1 stycznia 1999r. osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy emerytalnej – wynoszący 25 lat dla mężczyzn. Z mocy art. 32 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 powoływanej ustawy. Dla celów ustalenia uprawnień do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. W myśl art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej obniżony wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Do przepisów tych należy zaliczyć rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Na zasadzie § 2 ust. 1 owego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z mocy § 4 ust. 1 rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W Dziale VIII wykazu A stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia w punkcie 2 wymieniono prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony jako wykonywane w warunkach szczególnych. W Dziale V poz 3 wykazu A wymieniono pracę maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych . W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zeznań współpracowników ubezpieczonego – świadków B. i G. oraz przesłuchania ubezpieczonego, a także jego świadectwa pracy nie budzi wątpliwości fakt, iż przez cały okres wykonywania obowiązków pracowniczych w Przedsiębiorstwie (...) ” K. (...) 2 M. przez ponad 15 kat do 1.01.1999r. faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace ujęte pod pozycją 2 Działu VIII i poz. 3 Działu V wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r Podkreślić przy tym należy, iż wieloletni współpracownik ubezpieczonego, wykonujący dokładnie te same, co on obowiązki – świadek M. G. nabył prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W tej sytuacji odmowa przyznania takiego świadczenia ubezpieczonemu miałaby charakter dyskryminujący. Stosownie do art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej emerytura, o jakiej mowa w art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki do przyznania mu wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych: osiągnął 60 lat życia w dniu (...) Na dzień 1 stycznia 1999r. posiadał 25 lat, 6 miesięcy i 21 dni okresów składkowych i 4 miesiące i 12 dni okresów nieskładkowych. w tym ponad 15-letni okres zatrudnienia w warunkach szczególnych. Ponadto nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Wbrew twierdzeniom organu rentowego dowodem potwierdzającym zatrudnienie pracownika w warunkach szczególnych są nie tylko świadectwa wykonywania prac w tych warunkach wydane przez pracodawcę. W postępowaniu sądowym okoliczność tę można wykazać przy pomocy wszelkich dowodów, w tym także osobowych, mających wpływ na prawo ubezpieczonego do świadczenia. Jak wynika bowiem z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004r. (II UK 337/03; OSNP z 2004r., z. 22, poz. 392) decydujące w tym przypadku jest wykonywanie przez pracownika określonej pracy, a nie nazwa zajmowanego stanowiska, która nie odgrywa tu żadnej roli. Wskazana w aktach osobowych nazwa jego stanowiska: kierowca była prawdziwa, lecz zbyt ogólna. Jej szczególny charakter został potwierdzony w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego. W myśl art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Ubezpieczony zgłosił wniosek o wcześniejszą emeryturę w dniu 30 listopada 2017r. Mając powyższe na względzie na mocy (...) § 2 k.p.c. w związku z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 32 ust. 1, 2 i 4, art. 27 i art. 129 ust. 1 tej ustawy oraz § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odwołanie ubezpieczonego należało uwzględnić zmieniając zaskarżoną decyzję i przyznając mu prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych począwszy od dnia 1 miesiąca złożenia wniosku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c. w zw. z §9 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (-) SSR del Anna Capik - Pater