Sygnatura akt II AKa 277/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2018 roku Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Witold Franckiewicz (spr.) Sędziowie: SA Zdzisław Pachowicz SO del. do SA Tomasz Kaszyca Protokolant: Aldona Zięta przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej Marka Ratajczyka po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 roku sprawy J. N. oskarżonego z art. 148§ 1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 4 czerwca 2018 roku, sygn. akt III K 25/18 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego J. N. w ten sposób, że wymierzoną oskarżonemu z art. 156 § 3 w zw. z art. 4 § 1 k.k. karę pozbawienia wolności podwyższa do 5 (pięciu) lat, zaliczając na jej poczet - na podstawie art. 63 §1 k.k. - okres rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego w sprawie od dnia 26 maja 2017 roku do dnia 26 września 2018 roku; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokat S. B. 738 złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej obrony z urzędu oskarżonego w postepowaniu odwoławczym; IV. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE J. N. oskarżony został o to, że : w nocy z 25/26 maja 2017 r. w Ś. , woj. (...) , działając w bezpośrednim zamiarze pozbawienia życia L. R. , uderzając wielokrotnie metalową rurką od odkurzacza dł. 47 cm i średnicy 3 cm z zamocowaną plastikową obejmą, w głowę, tułów i kończyny, spowodował u niej obrażenia ciała w postaci licznych, rozległych podbiegnięć krwawych, obejmujących duże powierzchnie różnych okolic ciała, pęknięcie torebki i miąższu wątroby, pęknięcie torebki i miąższu śledziony, złamanie lewej kości ramiennej, po czym w następstwie taki licznych i rozległych zmian urazowych tkanek miękkich oraz złamań dużych kości powstał śmiertelny zator tłuszczowy w płucach, skutkujący zgonem wyż./wym. pokrzywdzonej; tj. o czyn z art. 148 § 1 kk Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 4 czerwca 2018 roku – sygn.. akt: III K 25/18 orzekł:
- oskarżonego J. N. uznał za winnego tego, że w nocy z 25 na 26 maja 2017 roku w Ś. , uderzał pokrzywdzoną wielokrotnie L. R. metalową rurką po głowie, tułowiu i kończynach, powodując u niej obrażenia ciała w postaci bardzo licznych, rozległych podbiegnięć krwawych na całym ciele z największym nasileniem w zakresie lewej połowy ciała, drobnych, mało licznych pęknięć skóry i otarć naskórka, złamania kości ramiennej lewej, pęknięcia śledziony i wątroby powodujących krwawienie do jamy brzusznej, przy czym odniesione przez nią obrażenia doprowadziły do uwolnienia drobnych cząstek tłuszczy, które wraz z krwią przedostały się do płuc i doprowadziły do zatorów tłuszczowych płuc, stanowiących chorobę realnie zagrażającą życiu, której następstwem objętym nieumyślną winą oskarżonego była śmierć pokrzywdzonej, to jest czynu z art. 156 § 3 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. (według stanu prawnego obowiązującego do dnia 12 lipca 2017 roku) i za to na podstawie art. 156 § 3 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. (według stanu prawnego obowiązującego do dnia 12 lipca 2017 roku) wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności,
- na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu J. N. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres jego tymczasowego aresztowania od dnia 26 maja 2017 roku do dnia 4 czerwca 2018 roku,
- zasądził od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego H. N. kwotę 1.402 zł i 20 gr brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu J. N. w śledztwie i w postępowaniu sądowym przez obrońcę ustanowionego z urzędu,
- na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (j. t. Dz. U. nr 49 z 1983 roku, poz. 223 ze zm.) zwolnił oskarżonego J. N. od kosztów sądowych, w tym od opłaty. Apelację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Świdnicy, zaskarżając wyrok na niekorzyść oskarżonego J. N. w części dotyczącej orzeczenia o karze. Na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. i art. 438 pkt 4 k.p.k. prokurator zarzucił: rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego J. N. kary 3 lat pozbawienia wolności za czyn z art. 156 § 3 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. (według stanu prawnego obowiązującego do dnia 12.07.2017 r.), podczas gdy uprzednia karalność oskarżonego, negatywna opinia z miejsca zamieszkania, nieuzasadnione usprawiedliwianie brutalnego postępowania J. N. przez pryzmat negatywnej opinii o pokrzywdzonej, wysoki stopień społecznej szkodliwości zarzucanego mu czynu, w szczególności brutalny sposób działania polegający na rodzaju użytego narzędzia, tj. metalowej rurki od odkurzacza dl. 47 cm i średnicy 3 cm z zamocowaną plastikowa obejmą, wielości zadanych uderzeń i rozległości powstałych obrażeń, a przede wszystkim skutek w postaci śmierci pokrzywdzonej L. R. powoduje, że oskarżonemu winna zostać wymierzona surowsza kara w wymiarze 7 lat pozbawienia wolności, zaś kara orzeczona nie spełnia tych celów tak ogólno jak i szczególnoprewencyjnych, wnosząc : o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu J. N. kary 7 lat pozbawienia wolności. Obrońca oskarżonego na rozprawie odwoławczej wniósł o nieuwzględnienie apelacji prokuratora i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: apelacja prokuratora jest zasadna w zakresie sformułowanego zarzutu, zaś za niezasadny należało uznać wniosek o wymierzenie oskarżonemu kary 7 lat pozbawienia wolności. Ustalając sprawstwo oskarżonego, Sąd I instancji przypisał oskarżonemu J. N. popełnienie przestępstwa wyczerpującego ustawowe znamiona z art. 156 § 3 k.k. Z uwagi na to, że czyn popełniony został w nocy z 25 na 26 maja 2017 roku, wówczas obowiązywał powyższy przepis przewidujący w ustawowej sankcji karę pozbawienia wolności od lat 2 do
- Powyższy przepis uległ zmianie od dnia 13 lipca 2017 roku w zakresie podwyższonej sankcji z art. 156 § 3 k.k. Od tego dnia czyn z art. 156 § 3 k.k. zagrożony jest kara od 5 lat pozbawienia wolności do 15 lat pozbawienia wolności. Zgodnie z art. 4 § 1 k.k. , Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął za podstawę skazania i wymiaru kary przepis art. 156 § 3 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 12 lipca 2017 roku (kara od 2 lat do 12 lat pozbawienia wolności). Wymierzając oskarżonemu karę 3 lat pozbawienia wolności, przyjął, iż winna ona oscylować w granicach ustawowego minimum sankcji uprzednio obowiązującej, odbiegającej od sankcji zawartej w obecnie obowiązującym przepisie – od 5 lat pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Apelacyjnego, wymierzona oskarżonemu J. N. kara razi łagodnością i jest niewspółmierna do szeregu okoliczności obciążających oskarżonego, nienależycie ocenionych przez Sąd I instancji. Nie sposób jest zgodzić się z twierdzeniem Sądu I instancji, zawartym na str. 14 pisemnego uzasadnienia wyroku (k. 711 verte), że „ w niniejszej sprawie szczególną uwagę zwrócić należy na fakt, że sposób życia J. N. przed popełnieniem przypisanego mu w niniejszej sprawie przestępstwa, nie wskazuje na jakieś silne i szczególne tendencje do naruszania norm prawa karnego”. Sąd zatem zdaje się nie doceniać wagi dotychczasowego nagannego sposobu życia oskarżonego, a w szczególności wcześniejszej jego karalności. Oskarżony bowiem został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 16 grudnia 2014 roku – sygn.. akt: VI K 321/14 za popełnione przestępstwa z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na kary jednostkowe pozbawienia wolności oraz kare łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat (k. 530). Przypisany zatem czyn zaskarżonym wyrokiem, oskarżony popełnił w okresie próby określonej powyższym wyrokiem. Stąd też należy przyjąć, że uprzednio stosowane wobec oskarżonego środki wychowawczo-resocjalizacyjne okazały się nieskuteczne. Oskarżony, przebywając na wolności, nadal wchodził w kolizję z prawem, popełniając kolejne przestępstwo. Sąd Okręgowy pominął przedstawionej przez kuratora sądowego opinii z miejsca zamieszkania oskarżonego J. N. (k. 92-93). Z przeprowadzonego wywiadu wynika m.inn., że oskarżony wraz z konkubiną wszczynają awantury domowe, nadużywają alkoholu, mieszkanie socjalne jest zdewastowane, często interweniują funkcjonariusze Policji. Miejsce zamieszkania oskarżonego to tzw. melina, w której przebywają różne osoby, a także ich zachowanie było powodem wielu awantur i pobić. Powyższe okoliczności stanowią o wysoce nagannym sposobie życia oskarżonego, systematycznym łamaniu zasad porządku prawnego. Sąd Okręgowy na str. 15 pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku opisał także naganny sposób życia pokrzywdzonej L. R. , starając się wykazać, że „z czysto ludzkiego punktu widzenia reakcje J. N. (włącznie z tą, która zakończyła się śmiercią ofiary), nie są niezrozumiałe i w sposób oczywisty muszą rzutować na pozostałe kryteria wymiaru kary”. Powyższego poglądu nie sposób jest zaakceptować. Należy bowiem zważyć, że uprzednie zachowanie pokrzywdzonej było akceptowane przez oskarżonego, a tego typu zachowanie obu osób, było ich sposobem życia. Nie stanowi to zatem okoliczności łagodzącej – odnośnie wymierzonej oskarżonemu kary. Odnosząc się do motywacji popełnionego przestępstwa, nie sposób jest nie dostrzec, że oskarżony działał w celu odzyskania pieniędzy, które miała mu zabrać pokrzywdzona w trakcie wspólnie spożywanego alkoholu. Oskarżony zadał pokrzywdzonej bardzo duża ilość uderzeń metalowa rurką, mając przewagę fizyczną wobec pokrzywdzonej. O tym, że były to silne uderzenia, przekonują odgłosy uderzeń i krzyk pokrzywdzonej słyszane w sąsiednim mieszkaniu w odrębnej klatce schodowej, co powodowało telefoniczne zawiadomienie Policji przez mieszkańca z sąsiedniej klatki schodowej. Stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego jest wysoki, a skutki jego czynu są nieodwracalne. Stąd też wymierzona przez Sąd Apelacyjny kara 5 lat pozbawienia wolności osiągnie wobec oskarżonego cele kary o jakich mowa w art. 53 § 1 k.k. , zaś kara 3 lat pozbawienia wolności jest niewspółmierna wobec stopnia winy oskarżonego i powyższy cel nie zostanie zrealizowany. Z tych względów, zaskarżony wyrok podlegał zmianie, jednakże wnioskowana przez prokuratora kara 7 lat pozbawienia wolności byłaby zbyt surowa. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej obrony z urzędu oskarżonego znajduje uzasadnienie w § 17 ust. 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Z uwagi na sytuację majątkową oskarżonego, Sąd Apelacyjny zwolnił go od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego. SSA Zdzisław Pachowicz SSA Witold Franckiewicz SSO(del.do SA) Tomasz Kaszyca