Sygn. akt VU 1039/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Beata Łapińska Protokolant stażysta Bożena Sobczyk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku Z. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o emeryturę na skutek odwołania Z. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 29 maja 2013 r. sygn. (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje Z. P. prawo do emerytury poczynając od dnia (...) Sygn. akt VU 1039/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 maja 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawcy Z. P. prawa do emerytury. Od decyzji powyższej wnioskodawca odwołał się w dniu 10 lipca 2013 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Wskazał, że pracował w takich warunkach także w okresie od 21 września 1976 roku do 20 czerwca 1980 roku w Zakładach (...) w G. (dawniej Przedsiębiorstwie (...) w G. ) na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego. ZUS wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: Wnioskodawca Z. P. urodzony w dniu (...) , złożył w dniu 7 maja 2013 roku wniosek o przyznanie emerytury. (dowód: wniosek o emeryturę k. 1- 2 w aktach ZUS) Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Do pracy w szczególnych warunkach ZUS zaliczył wnioskodawcy okres w wymiarze 14 lat, 4 miesięcy i 21 dni tj: od 20.06.1980r. do 30.11.1994r. (z wyłączeniem okresu zasiłku chorobowego od 9.11.1994r. do 28.11.1994r.) w Przedsiębiorstwie (...) we W. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego ( dowód: decyzja z dnia 29 maja 2013 roku k.12 akt rentowych) Wnioskodawca nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. (okoliczności niesporne) W okresie od 21 września 1976r. do 20 czerwca 1980r. wnioskodawca był zatrudniony w Zakładach (...) w G. (dawniej Przedsiębiorstwo (...) w G. ). Przez cały ten okres Z. P. wykonywał tę samą pracę - kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Przedsiębiorstwo (...) w G. zajmowało się budową odcinków kolein na terenie Kopalni (...) w B. . Wnioskodawca w spornym okresie jeździł samochodem ciężarowym marki S. o nośności powyżej 20 ton , którym woził ziemię oraz piach. Pracę tę wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze; innych prac w tym okresie wnioskodawca nie wykonywał Razem z wnioskodawcą w tym samym przedsiębiorstwie i w tym samym okresie pracowali H. D. , który jako kierowca samochodu ciężarowego marki S. powyżej 3,5 tony był zmiennikiem wnioskodawcy oraz S. S. jako kierowca ciągnika. Na terenie przedsiębiorstwa nie było żadnych samochodów osobowych. ( dowód: zeznania wnioskodawcy Z. P. k.12 verte w zw. z k 12 oraz nagranie k.13 od 00:01:06-0000:03:31 oraz 00:09:08-00:09:58 , zeznania świadków H. D. k.12 verte oraz nagranie k.13 od -00:05:49-00:07:11 , świadka S. S. k.12 verte oraz nagranie k.13 od 00:07:59-00:09:08 w aktach sprawy, świadectwo pracy z dnia 19 czerwca 19890 roku k.17, legitymacja ubezpieczeniowa (wpis na stronie 82) k.27-28 w aktach rentowych ) Przedsiębiorstwo (...) w G. nie wystawiło wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. ( okoliczność bezsporna) Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 21 września 1976 roku do 20 czerwca 1980 roku do okresu uwzględnionego przez organ rentowy w wymiarze 14 lat 4 miesiące i 21 dni, staż pracy wnioskodawcy w takich warunkach wynosi łącznie więcej niż 15 lat. (okoliczność niesporna) Przedsiębiorstwo (...) w G. już nie istnieje. Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 (tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1 , rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 roku) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
- ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272). Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Z § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest bowiem dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c. , a tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast omawiane świadectwo traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c. , który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej. Sąd, a także organ rentowy, są zatem uprawnione do weryfikacji danych zawartych w świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych, wystawionym przez pracodawcę. Jeżeli świadectwo to zawiera dane, które nie są zgodne z prawdą, nie mogą na jego podstawie dokonać ustaleń, od których uzależnione jest prawo do świadczeń emerytalnych. To samo dotyczy ujawnienia okoliczności, że wskazane w zaświadczeniu pracodawcy stanowisko pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie figuruje w wykazie powołanym w tym zaświadczeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 roku, I UK 15/04, OSNP 2005/11/161). Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu (...) ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresie od 21 września 1976 roku do 20 czerwca 1980 roku na terenie Kopalni (...) w Zakładach (...) w G. ( dawniej Przedsiębiorstwo (...) w G. ) - Sąd oparł się na zeznaniach świadków H. D. oraz S. S. jak również na zeznaniach samego wnioskodawcy Z. P. . Obaj świadkowie pracowali z wnioskodawca w spornym okresie w tym samym Przedsiębiorstwie. Zarówno H. D. jak i S. S. doskonale pamiętają wnioskodawcę ze spornego okresu i zdecydowanie potwierdzili zarówno rodzaj, charakter jak i wymiar wykonywanej przez Z. P. pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tomny. Nadto świadek H. D. był zmiennikiem wnioskodawcy , tj,. jeździł tym samym samochodem marki S. , przez co dysponuje pełną wiedzą co do rodzaju wykonywanej przez wnioskodawcę pracy. Z zeznań powyższych wynika, jakie konkretnie prace wnioskodawca wykonywał i w jakim wymiarze czasu pracy pracował. Będąc zatrudnionym we wskazanych zakładach pracy wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Wnioskodawca jeździł samochodem marki S. , którym woził piach i ziemię wykonując na terenie Kopalni (...) w B. (dla Przedsiębiorstwa (...) w G. ) prace przy budowie odcinków kolein. Innych czynności wnioskodawca w tym okresie nie wykonywał. W zeznaniach tych nie ma sprzeczności, są one logiczne i spójne. Organ rentowy nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie wiarygodności wskazanych wyżej dowodów. Do podważenie prawidłowości tych świadectw nie może prowadzić podnoszona przez ZUS okoliczność, że w dokumentach jakimi dysponuje wnioskodawca ( świadectwo pracy, legitymacja ubezpieczeniowa )wskazano, że pracował na stanowisku kierowcy, nie precyzując , że chodziło o samochody cieżarowe. M. uwzględnienie zasługuje fakt, że zaraz po zakończeniu pracy w bo już od 20 czerwca 1980 rok u wnioskodawca podjął prace w innym Przedsiębiorstwie tj. Przedsiębiorstwie (...) we W. właśnie jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony i okres ten został wnioskodawcy zaliczony do pracy w warunkach szczególnych. Logicznym zatem jest, że wnioskodawca musiał wcześniej posiadać zarówno uprawnienia do poprowadzenia tego rodzaju pojazdów, ale także praktykę, doświadczenie które w tego rodzaju pracy jest wymagane i niezbędne. W świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskodawca wykonywał w spornym okresie zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wymienione w Wykazie A, Dziale VIII pkt 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, tj. prace na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Tym samym stanowisko organu rentowego odmawiające zaliczenia spornego okresu zatrudnienia tj. od 21 września 1976 roku do 20 czerwca 1980 roku do pracy w warunkach szczególnych należało uznać za całkowicie nieuzasadnione. W związku z tym, że wykazane przez wnioskodawcę okresy pracy w warunkach szczególnych wynoszą więcej niż 15 lat, stwierdzić należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury zgodnie z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.