Sad powszechny, III U 497/18

Sygn. akt III U 497/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2018r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Danuta Poniatowska Protokolant: stażysta Sylwia Zarzecka Balcer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018r. w Suwałkach sprawy J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o prawo do emerytury w związku z odwołaniem J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 3 września 2018 r. znak (...)

1. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje J. S. prawo do emerytury od 27 sierpnia 2018 roku;
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. na rzecz J. S. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt III U 497/18 UZASADNIENIE Decyzją z 3.09.2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. , powołując się na przepisy ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1270), ustawy z dnia 16.11.2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 38) i ustawy z dnia 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 967), odmówił J. S. prawa do emerytury, ponieważ jej staż pracy na dzień 31.12.2008 r. wynosi ogółem 29 lat 11 miesięcy i 7 dni, zamiast wymaganych 30 lat. W odwołaniu J. S. domagała się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania prawa do emerytury. W tym zakresie powołała się między innymi na zeznania świadków, którzy potwierdzili jej pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał podstawy skarżonej decyzji. Sąd ustalił, co następuje: J. S. ( ur. (...) ) w dniu 27.08.2018 r. wystąpiła z wnioskiem o emeryturę, powołując się na Kartę Nauczyciela. Na dzień 31.12.2008 r. organ rentowy uwzględnił 29 lat 11 miesięcy i 7 dni okresów składkowych, uzupełniających i nieskładkowych. Do okresów pracy w szczególnym charakterze - nauczyciela - zaliczył 22 lata 10 miesięcy i 18 dni zatrudnienia w Szkole Podstawowej w J. , w Szkole Podstawowej w C. i w Zespole Szkół w O. . Spełnienie wymogu 20 lat pracy w szczególnym charakterze było niesporne. Do okresów uzupełniających, związanych z pracą wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym rodziców, organ rentowy uwzględnił 2 lata 3 miesiące i 23 dni, zaliczając okresy: od 20.09.1975 r. do 17.02.1977 r., od 1.07.1980 r. do 9.02.1981 r. i od 16.05.1981 r. do 31.08.1981 r. Nie uwzględnił natomiast okresu od 25.09.1978 r. do 30.06.1980 r., wskazując, że w tym czasie wnioskodawczyni uczyła się w Policealnym Studium w A. i mieszkała na stancji. W latach 1974 - 1978 wnioskodawczyni była uczniem Liceum Ogólnokształcącego w O. , do którego dojeżdżała codziennie autobusem, pokonując odległość około 10 km. W tym okresie mieszkała z rodzicami, którzy prowadzili we wsi O. gospodarstwo rolne ( karta gospodarstwa, poświadczenie zameldowania k. 16 i 13 akt rentowych). Naukę podjęła bezpośrednio po ukończeniu szkoły podstawowej. Gospodarstwo rolne rodziców odwołującej miało powierzchnię ok. 10 ha. W spornym okresie odwołująca była najstarszym z dzieci na gospodarstwie. Wówczas było jeszcze trzech młodszych braci, którzy uczyli się. Gospodarstwo rolne rodziców odwołującej nie było specjalistyczne. Hodowane było bydło, trzoda chlewna, owce, drób, a na polach uprawiano zboża, ziemniaki, buraki na paszę oraz łąki na siano. Prace polowe i w oborze wykonywane były ręcznie, gdyż gospodarstwo nie było zmechanizowane. Nie było nawet konia i ojciec pożyczał konia do prac polowych, a później trzeba było za to odpłacić pracą. Ręcznie też były dojone krowy (ok. 10 sztuk), uciążliwe było pojenie zwierząt, ponieważ wodę pobierano ze studni. Prace w gospodarstwie rolnym zwłaszcza w sezonie letnim rozpoczynały się wcześnie rano przy pieleniu, zbieraniu koniczyny, dojeniu i wypędzaniu krów na pastwisko. Były nasilone zwłaszcza w okresie żniw, gdyż koszono ręcznie i odwołująca pracowała z ojcem przy zbieraniu, a następnie zwożeniu zboża. Jej rola była szczególnie istotna, z uwagi na częste choroby matki. Praca wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym, zwłaszcza w okresie wakacyjnym, trwała przeciętnie około 12 godzin dziennie. Zeznający w sprawie świadkowie: A. C. i C. M. (k. 38 odw.- 39 odw.) potwierdzili, iż odwołująca wykonywała wszystkie prace związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni w okresie wakacji szkolnych nie korzystała z żadnych form wypoczynku typu kolonie, obozy, wycieczki. Okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w czasie wakacji w 1979 r. został uwzględniony w zakresie niezbędnym do wykazania przez odwołującą 30 lat stażu pracy. Sąd zważył, co następuje: Nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich - dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę ( art. 88 ust.1 ustawy z dnia 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 967). J. S. urodziła się (...) , ma więc do niej zastosowanie ust. 2a art. 88 Karty Nauczyciela, który stanowi, że nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r. zachowują prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, jeżeli: 1) spełnili warunki do uzyskania emerytury, określone w ust. 1 , w ciągu dziesięciu lat od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z wyjątkiem warunku rozwiązania stosunku pracy, oraz 2) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa. Przedmiotem postępowania w sprawie było więc prawo do emerytury nauczycielskiej, nauczyciela urodzonego po dniu 31.12.1948 r., która w takim przypadku zgodnie z art. 88 ust. 1 i ust. 2a Karty Nauczyciela przysługuje bez względu na wiek nauczycielom mającym trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze (osiągnięty do dnia 31.12.2008 r.), po rozwiązaniu na ich wniosek stosunku pracy. W sprawie sporny był tylko jeden warunek wskazany w cytowanych przepisach – trzydziestoletni okres zatrudnienia. Na dzień 31.12.2008 r. organ rentowy uwzględnił 29 lat 11 miesięcy i 7 dni okresów składkowych, uzupełniających i nieskładkowych zamiast wymaganych 30 lat. Odwołująca wykazała ponad 20 lat pracy wykonywanej w szczególnym charakterze - nauczyciela i okresy uwzględnione przez ZUS nie budziły zastrzeżeń Sądu. Sporne pozostawało, czy na dzień 31.12.2008 r. posiadała 30 lat zatrudnienia. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1270), przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, przypadające przed dniem 1.01.1983 r., traktując je, z zastrzeżeniem art. 56 , jak okresy składkowe, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7 , są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Wnioskodawczyni w toku niniejszego postępowania udowodniła, iż w okresie wakacji 1979 r. pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców i okres ten należało również zaliczyć, jako okres uzupełniający w wymiarze niezbędnym do wykazania 30 lat zatrudnienia. Niezrozumiałe jest przy tym stanowisko organu rentowego, który do okresów uzupełniających, związanych z pracą wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym rodziców, uwzględnił 2 lata 3 miesiące i 23 dni, zaliczając okresy: od 20.09.1975 r. do 17.02.1977 r., od 1.07.1980 r. do 9.02.1981 r. i od 16.05.1981 r. do 31.08.1981 r. (w tym między innymi okres nauki w Liceum Ogólnokształcącym w O. po ukończeniu 16 roku życia). Nie uwzględnił natomiast okresu od 25.09.1978 r. do 30.06.1980 r., wskazując, że w tym czasie wnioskodawczyni uczyła się w Policealnym Studium w A. i mieszkała na stancji, chociaż do uzupełnienia stażu pracy brakował niepełny miesiąc i wystarczające było uwzględnienie pracy w wakacje 1979 roku. W tym czasie wnioskodawczyni nie mieszkała na stancji, a w domu rodzinnym. Jej pracy w tym okresie nie można nazwać doraźną pomocą dzieci przy pracach gospodarskich. W oparciu o zeznania świadków, którzy w spornym okresie pozostawali z odwołującą w bliskich kontaktach z uwagi na nieodległe zamieszkiwanie oraz wyjaśnienia odwołującej, należało przyjąć, iż w spornym okresie wnioskodawczyni pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze znacznie przekraczającym 4 godzin dziennie. Sąd uwzględnił sporny okres do ogólnego stażu pracy w wymiarze niezbędnym do uzupełnienia wykazanych przed organem rentowym 29 lat 11 miesięcy i 7 dni do wymaganych 30 lat. Tym samym wnioskodawczyni spełniła wszystkie warunki do przyznania prawa do emerytury, od daty złożenia wniosku tj. 27.08.2018 r. W związku z powyższym, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).