← Polska

Sad powszechny, IX Ca 1598/18

Sygn. akt IX Ca 1598/18 (upr.) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 grudnia 2018r. Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosław Wieczork

kpc , postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2015r. III CZ 15/15, Lex nr 1682212 ). Oznacza to, że sąd odwoławczy w postępowaniu uproszczonym jest jedynie sądem prawa, o ile nie zachodzi przypadek z art.

§ 2kpc .

Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału i wywiódł słuszne wnioski, które legły u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Sąd odwoławczy uznaje za trafny także wywód prawny dokonany przez Sąd I instancji, zaś zarzuty apelacyjne dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego Sąd Okręgowy uznał za niezasadne. Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów apelacyjnych należy zauważyć, że sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego /por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego 31 stycznia 2008r., III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55 /, dlatego powoływanie się w zarzutach na naruszenie „w szczególności” (w zakresie naruszenia prawa procesowego), ma skutek procesowy tylko do wymienionych w odwołaniu konkretnych zarzutów naruszenia procedury, z wyjątkiem powodujących nieważność postępowania. Ponadto trzeba podkreślić, że w postępowaniu cywilnym nie ma instytucji „ostrożności procesowej”, dlatego podniesione zarzuty mogłyby być nie rozpatrywane. Po wstępnym przedstawieniu zagadnień formalnych należy uznać, że - wbrew twierdzeniom apelacji - sama bierność strony pozwanej, nie zwalnia powoda z dowodzenia swoich żądań w sprawie cywilnej w postępowaniu kontradyktoryjnym, a tym samym zarzut naruszenia art. 339 § 2 kpc nie jest zasadny. Sąd jest zobligowany do uznania twierdzeń powoda przy bezczynności pozwanego jedynie w przypadku braku wątpliwości co do zasadności pozwu. W art. 339 § 2 kpc nie chodzi o prawne domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda. W omawianym przypadku sąd ocenia, czy okoliczności podane w pozwie nie budzą uzasadnionych wątpliwości albo nie zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Przyjęcie za prawdziwe twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie okoliczności faktycznych i nie zwalnia sądu orzekającego od obowiązku rozważenia, czy oświadczenia te uzasadniają należycie i w całości żądania pozwu i czy uwzględnienie tych żądań nie narusza obowiązujących przepisów. Wprowadzone przez przepis art. 339 § 2 kpc swoiste domniemanie zgodności twierdzeń powoda z rzeczywistym stanem rzeczy nie zwalnia powoda od przytoczenia faktów, które są niezbędne do dokonania subsumcji materialnoprawnej, stanowiącej faktyczną i materialnoprawną podstawę wyroku. Sąd obowiązany jest bowiem, nawet przy uznaniu twierdzeń powoda za prawdziwe, dokonać prawidłowej oceny zasadności żądania pozwu opartego na tych twierdzeniach, z punktu widzenia prawa materialnego. Stanowisko takie nie budzi wątpliwości w nauce prawa, znalazło także wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15 września 1967r. - III CRN 175/97, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 142 ; z dnia 31 marca 1999r., I CKU 176/97, Prok.i Pr.-wkł. 1999/9/30 ). Zatem brak dowodów dla przytoczenia faktów, uniemożliwiał ich weryfikację pod kątem słuszności z przepisami prawa materialnego. Inaczej mówiąc, nie było możliwe zastosowanie art. 339 § 2 kpc , jeżeli nie przedstawiono żadnych dowodów, które nie budziłyby wątpliwości Sądu. Ważne w tym kontekście jest to, że dowody, na które powołuje się w apelacji powódka, czyli kserokopia wyciągu z załącznika nr 1 do umowy cesji i kserokopia wezwania z 2 listopada 2016r. zostały pominięte. W ty miejscu należy zauważyć, że umowa cesji nie przewidywała załącznika nr 1, ale 1a i 1b. ponadto nie wiadomo, kto sporządził i na jakie potrzeby ww. załącznik. W tej sytuacji nie było materiału dowodowego wskazywanego przez powódkę odnośnie wykazania nabycia wierzytelności pozwanego od pierwotnego wierzyciela. W konsekwencji powódka pomija, że nie został zaoferowany skutecznie materiał dowodowy, który umożliwiałby uwzględnienie żądania strony powodowej z uwagi na wymagania art. 6 kc i art. 232 kpc . Pełnomocnik powódki odnośnie przedmiotowego postanowienia dowodowego Sądu I instancji nie założył zastrzeżenia w trybie art. 162 kpc , a apelacja nie zawiera formalnego zaskarżenia tej decyzji procesowej na podstawie art. 380 kpc . Ważne jest to jest z tego powodu, że inne zarzuty w tym zakresie nie mogą odnieść pożądanego skutku dla strony powodowej. Taki wniosek wynika z tego, że w wypadku wadliwej decyzji procesowej powódka mogła swoje zastrzeżenia w sposób odpowiadający prawu, a zatem z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji prawnej zastrzeżenia w trybie art. 162 kpc , przy wpisaniu treści tegoż do protokołu rozprawy, umożliwia postawienie w apelacji ewentualnego, skutecznego zarzutu. Warunkiem kontroli niezaskarżalnego postanowienia, które miało wpływ na wynik sprawy, jest zamieszczenie stosownego wniosku w środku odwoławczym skierowanym przeciwko postanowieniu podlegającemu zaskarżeniu zażaleniem w trybie art. 380 kpc . Przy braku takiego wniosku przeprowadzenie kontroli nie jest dopuszczalne. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2013r., IV Cz 102/13, Legalis nr 819302 ; z dnia 10 stycznia 2014r., I CZ 101/13, Legalis nr 1066920 ; z dnia 4 grudnia 2013r., II Cz83/13, Legalis nr 753695 ; z dnia 30 października 2013r., V CZ 48/13, Legalis nr 877788 ) Gdy w sprawie występuje kwalifikowany pełnomocnik wniosek taki powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom przez niego wnoszonym treści wprost w nich niewyrażonych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2015r., IV CZ 84/14, Legalis nr 1180603 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2016r., VI ACa 1037/15, LEX nr 2149592). W tych warunkach Sąd odwoławczy nie może z urzędu przeprowadzać w postępowaniu uproszczonym postępowania dowodowego ponad zgłoszone wnioski, a ustalony stan faktyczny nie pozwala na uwzględnienie żądania pozwu i apelacji. Niemniej należy zauważyć, że powódka stawiając zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc polemizuje z ustaleniami faktycznymi. W postępowaniu uproszczonym z uwagi na ograniczenia kognicji Sądu odwoławczego oraz katalog zarzutów apelacyjnych, niedopuszczalne są zarzuty, które dotyczą ustalenia faktów lub oceny dowodów, zwłaszcza, że nie przedstawiono żadnych okoliczności i dowodów, których istnienie wykryto dopiero po wydaniu zaskarżonego orzeczenia /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2010r. II PK 178/09 LEX nr 577829 , Komentarz do art. 505

(9)kpc pod red. Marszałkowska-Krześ 2015 wyd. 13, publik. Legalis, Komentarz KPC , t. II pod red. Piasecki 2014 wyd. 6, J. Jaśkiewicz, Apelacja w postępowaniu uproszczonym, PS 2003, Nr 10, s. 73; zob. także M Michalska-Marciniak, Zasada instancyjności w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2013, s. 332, M. Manowska, Postępowania odrębne, s. 323/ . Zdaniem Sądu odwoławczego, Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że powód nie przedstawił żadnych dowodów istnienia w szerszym zakresie wymaganych świadczeń. Odnośnie kolejnego zarzutu apelacyjnego i naruszenia art. 208 kpc , wskazać należy, że nie jest rzeczą sądu zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, o czym stanowi art. 232 kpc Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 3 i art. 227 kpc ) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (wyrok Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1996r., I CKU 45/96, Legalis nr 30454). Nie istniały, zatem przesłanki do wzywania powoda do uzupełnienia materiału dowodowego, gdyż te okoliczności wchodzą w zakres dowodzenia zasadności zgłoszonego powództwa, a nie uzupełnienia braków formalnych. W związku z tym, powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, powinien był te okoliczności wykazać, zwłaszcza, że jest mu znana regulacja dotyczące postępowania uproszczonego, w którym sprawa jest rozpoznawana. Ponadto powód może w ogóle nie przedkładać dokumentów, a jedynie powoływać się na nie, może też przedłożyć jego odpis, jednak ze skutkami wynikającymi z art. 6 kc i art. 232 i art. 3 kpc . Poza tym, bezsprzecznie są to dowody, które powódka powinna był złożyć wytaczając powództwo i miał ku temu możliwość. Powód jest kwalifikowaną stroną instytucji finansowej, był reprezentowany przez pełnomocnika posiadającego wiedzę o rygorach dowodowych w sprawie w postępowaniu uproszczonym i nie było podstaw, aby rozprawę odraczać i wzywać powoda do przedstawiania dowodów w kontradyktoryjnym procesie. Powyższa argumentacja pozostaje aktualna w stosunku do zarzutu naruszenia art. 208 kpc . Ponadto przepisy te nie nakładają na sąd żadnego obowiązku a jedynie uprawnienie, które nie może stanowić podstawy zarzutu apelacyjnego w stosunku do Sądu, który rozpoznaje sprawy przy zastosowaniu zasady kontradyktoryjności. Powód zarzucił także naruszenie art. 232 zd. 2 kpc w zw. z art. 299 kpc poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji dowodu z przesłuchania pozwanej w sytuacji, gdy zdaniem Sądu w sprawie brak było środków dowodowych. Zdaniem Sądu odwoławczego, powyższy zarzut stanowi próbę przerzucenia obowiązków procesowych ciążących na stronie na Sąd I instancji. Dowód z przesłuchania stron jest dowodem uzupełniającym. W przedmiotowym postępowaniu, nie trzeba było uzupełniać postępowania dowodowego tylko przeprowadzić je w sposób prawidłowy od początku - a to leżało po stronie powoda, który jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Nie jest zrozumiały zarzut naruszenia art. 308 kpc , ponieważ Sąd I instancji w tym zakresie nie analizował dowodów. Odnośnie zarzutu zarzucenia naruszenia procedury w zakresie art. 308 kpc należy jednak zauważyć, że sąd może dopuścić dowód także z fotokopii, stanowiąc w art. 308 § 2 kpc , iż przeprowadza się taki dowód przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o dowodzie z oględzin oraz dowodzie z dokumentów. Fotokopia stanowi odbitkę rysunku lub tekstu bez sporządzania negatywu, ma charakter wtórny, a zatem powinna być potwierdzona za zgodność z oryginałem na potrzeby postępowania dowodowego. Fotokopie niepoświadczone za zgodność z oryginałem, co do zasady, nie stanowią dokumentu. Przyjęte zostało w orzecznictwie, że należy uznać za dopuszczalne posłużenie się niepotwierdzoną kserokopią (fotokopią), jako środkiem przydatnym do ustalenia treści pisemnego dokumentu, w sytuacji, gdy z przyczyn faktycznych uzyskanie dostępu do oryginału, odpisu lub wypisu, zrównanego w skutkach z oryginałem, nie jest możliwe dla strony, a także dla sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2014r., III CSK 254/13). Podkreślenia wymaga, że przewidziany art. 233 § 1 obowiązek wszechstronnej oceny mocy i wiarogodności wszystkich dowodów, powinien wyeliminować niebezpieczeństwo nadużyć. Obowiązek wykazania okoliczności nieosiągalności dokumentów, z powołaniem na fotokopie, obciąża uczestnika przedstawiającego fotokopie. A wniosku w zakresie przeprowadzenia dowodu w trybie art. 308 kpc pełnomocnik powódki nie złożył. Na końcu wskazać należy, że Sąd II instancji pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rewidenta na podstawie art.

§ 2kpc .

A ponadto dowód zawnioskowany w apelacji nie spełnia wymogów określonych w art.

§ 2kpc .

Bezsprzecznie zawnioskowany jest dowód, który powód powinien był złożyć wytaczając powództwo i miał ku temu możliwość. Sąd Okręgowy podziela ugruntowaną linię orzeczniczą, w myśl której niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia, czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1999r., II CKN 807/98, Legalis nr 338891 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2015r., IV CZ 4/15, Legalis nr 1242527 ). Z powyższych względów, Sąd Okręgowy pominął wniosek dowodowy powoda, jako spóźniony. Mając powyższe na uwadze, Sąd odwoławczy oddalił apelację powoda na podstawie art. 385 kpc . Na koniec należy wskazać, że także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji nie spełnia wymogów z art. 386 § 2-4 kpc , ponieważ nie zawiera nawet w tej części żadnej argumentacji, która powinna być zawarta chociażby w uzasadnieniu apelacji. Sąd odwoławczy nie orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, gdyż strona skarżąca przegrała proces, a strona wygrywająca ten spór nie wniosła o zasądzenie tych kosztów. Mirosław Wieczorkiewicz

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.