Sad powszechny, II Kz 109/13

Sygn. akt. II Kz 109/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Prezes SO Robert Pelewicz Protokolant: sekr. sąd. Renata Rękas za oskarżyciela publicznego Państwową Inspekcję Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Rzeszowie Oddział w Tarnobrzegu Małgorzata Kulpa i Zbigniew Kapała po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 28 czerwca 2013 roku sprawy A. P. obwinionego o wykroczenie z art.283 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 nr 21 poz.94 z późn. zm.) w zw. z art. 207 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 nr 21 poz.94 z późn. zm.) w przedmiocie zażalenia oskarżyciela publicznego Państwowej Inspekcji Pracy w T. na postanowienie z dnia 06.05.2013r. Sądu Rejonowego w S. w sprawie II W 99/13 o umorzeniu postępowania o wykroczenie w stosunku do obwinionego A. P. na podstawie art. 437 § 2 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpsw p o s t a n o w i ł : uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6.05.2013r., w sprawie II W 99/13 Sąd Rejonowy w S. na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 kpsw umorzył postępowanie o wykroczenie przeciwko A. P. z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela, oraz na podstawie art. 118 § 2 kpsw kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł oskarżyciel publiczny Państwowa Inspekcja Pracy w T. zaskarżając je w całości i zarzucając Sądowi I instancji obrazę przepisów prawa procesowego mających wpływ na treść wydanego postanowienia tj. art. 5 § 1 pkt 9 kpsw, art. 19 § 1 kpsw, oraz art. 40 §1 pkt 4 kpk , poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że zachodzi brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Mając na uwadze powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje: Zażalenie oskarżyciela publicznego Państwowej Inspekcji Pracy w T. jako zasadne na uwzględnienie zasługuje. Zgodnie z treścią art. 5 § 1 pkt 9 kpsw nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela albo żądania ścigania pochodzącego od osoby uprawnionej lub zezwolenia na ściganie, gdy ustawa tego wymaga. Z przepisu tego bezsprzecznie wynika, że postępowanie nie może się toczyć, gdy brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela, ponieważ sąd nie może wszcząć postępowania z urzędu. Wskazać również wypada, że brak skargi uprawnionego oskarżyciela jest względną przeszkodą formalną, gdyż przeszkoda ta może być usunięta w późniejszym czasie, a odmowa wszczęcia postępowania lub jego umorzenie nie powodują powagi rzeczy osądzonej. W tym miejscu zasadne staje się jednak przytoczenie regulacji zawartej w art. 17 § 2 kpsw, z której wynika, że w sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy , w sprawach o wykroczenia określonych w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.), a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej, jeżeli ustawa tak stanowi, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy. Tak więc uprawnienia oskarżycielskie inspektora pracy obejmują między innymi wszystkie wykroczenia przeciwko prawom pracownika zawarte w kodeksie pracy ( art. 281-283 kp .), zagrożone obecnie grzywną od 1000 do 30 000 zł, wykroczenia z art. 119-123 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , zagrożone grzywną nie niższą niż 500 zł ( art. 119 ust. 2 ) lub 1000 zł ( art. 120 ust. 2 ), nawet od 3000 zł ( art. 120 ust. 1, art. 121 ust. 1-3, art. 121a, 122 i 123 . Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy w ocenie Sądu odwoławczego Państwowa Inspekcja Pracy w T. jako instytucja jest uprawniona do wniesienia wniosku o ukaranie odnośnie obwinionego A. P. , któremu zarzucono popełnienie wykroczenia z art. 283 § 2 pkt 7 kp w zw. z art. 207 § 2 kp , a teza postawiona przez Sąd Rejonowy w S. jest błędna. Natomiast zdaniem Sądu Okręgowego istota problemu w zaistniałej sytuacji procesowej sprowadza się do zagadnienia czy Starszy Inspektor Pracy R. C. mógł podpisać w imieniu oskarżyciela publicznego wniosek o ukaranie A. P. . W tym kontekście należy wskazać, że R. C. na mocy art. 19 § 1 kpsw w zw. z art. 40 §1 pkt 4 kpk może podlegać wyłączeniu jako osoba uprawniona do wniesienia i popierania wniosku o ukaranie obwinionego. Zgodnie z treścią art. 19 §1 kpsw przepisy art. 40 § 1 pkt 1-4 i 6, § 2 oraz art. 41 i 42 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio do oskarżyciela publicznego. Natomiast treść art. 40 § 1 pkt 4 kpk stwierdza, iż sędzia (oskarżyciel publiczny) jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że w doktrynie prawa jak i w judykaturze nie ma zgodności co do jednoznacznego rozumienia w/wskazanego zwrotu. Określenie "był świadkiem czynu" można rozumieć nie tylko jako obecność sędziego (lub prokuratora) przy czynie, a więc bardzo wąsko (Grajewski Jan, Paprzycki Lech Kodeks postępowania karnego . Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2003, LEX, ale także szeroko jako odnoszące się do sytuacji, gdy sędzia prokurator poczynił własne spostrzeżenia poza procesem, mające znaczenie dla sprawy (zob. post. SN z 18.10.2001 r., II KKN 124/99, LEX nr 51579). Z akt II W 99/13 wynika, że R. C. prowadził kontrolę w Hucie (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, gdzie wykrył pewne nieprawidłowości (k.8-12). Następnie w dniu 21.09.2012r. wydał on nakaz nr (...)- (...)- (...)- (...) , w którym nakazał pracodawcy reprezentowanemu przez A. P. usunięcie wykrytych podczas kontroli uchybień (k.17-19). Kolejną czynnością przeprowadzoną przez R. C. było wystosowanie upomnienia z dnia 15.01.2013r. (k.20-21). Tak więc wyżej przytoczone okoliczności wskazują, że R. C. poczynił poza procesem pewne ustalenia, które zainicjowały przedmiotowe postępowanie, ale jednocześnie nie był bezpośrednim świadkiem wykroczenia tylko je wykrył. W ocenie Sądu odwoławczego oczywiście można sobie wyobrazić sytuację, że R. C. w toku prowadzonego postępowania będzie wezwany w charakterze świadka i przesłuchany przez Sąd I instancji, na okoliczności stwierdzone podczas prowadzonej kontroli, a połączenie instytucji oskarżyciela publicznego ze świadkiem obowiązujące przepisy prawa nie przewidują. W tym miejscu należy jednak zaakcentować, że zaistniały w niniejszej sprawie problem powinien być przez Sąd Rejonowy w S. rozwiązany na etapie wstępnej kontroli złożonego wniosku o ukaranie. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu na podstawie art. 437 §2 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpsw uchylił zaskarżone postanowienie.