Sad powszechny, IV U 3316/13

(1)po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2014r. w Zielonej Górze odwołania M. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 18 września 2013r. znak (...) w sprawie M. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o przyznanie emerytury zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób że przyznaje wnioskodawcy M. K. prawo do emerytury od dnia 19 sierpnia 2013r. Sygn. akt IVU 3316/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18.09.2013r. znak (...) pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił M. K. prawa do emerytury przy obniżonym wieku emerytalnym z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Pozwany przyjął jedynie okres 11 lat 7 miesięcy oraz 20 dni pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca M. K. w odwołaniu od tej decyzji wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury podnosząc, iż w okresie od 03.01.1979r. do 5.11.1985r. pracował w warunkach szczególnych w Spółdzielni Kółek Rolniczych w N. jako kierowca ciągnika. Nadto nie uwzględniono mu okresu służby wojskowej od 29.10.1974r. do 7.10.1976r. jako takiego okresu. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując twierdzenia zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 29.10.1974r. do 7.10.1976r. tj. okresu służby wojskowej i od 3.01.1979r. do 5.11.1985r. w (...) N. , ponieważ w świadectwie pracy figuruje stanowisko mechanik i występują okresy urlopów bezpłatnych i zasiłków chorobowych. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca M. K. urodzony (...) mieszka w N. . We wniosku złożonym w organie rentowym w dniu 16.08.2013r. domagał się ustalenia prawa do emerytury przewidzianej przepisem art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.). Na dzień 01.01.1999r. organ rentowy uznał za udowodniony okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 27 lat, 10 miesięcy i 27 dni, w tym okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 11 lat, 7 miesięcy i 20 dni. dowód: akta organu rentowego W okresie od 03.01.1979r. do 5.11.1985r. wnioskodawca M. K. był zatrudniony w Spółdzielni Kółek Rolniczych w N. na stanowisku kierowca ciągnika. Poprzednia nazwa zakładu to M. (...) w N. przy Państwowym Ośrodku (...) w S. . Wnioskodawca podjął zatrudnienie w tym zakładzie 1.02.1971r. W wyżej wymienionym okresie wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca ciągnika rolniczego. Wnioskodawca jeździł ciągnikiem i robił opryski, rozsiewał zboża, bronował, orał, zwoził słomę itp. Poza sezonem prac rolnych wnioskodawca wykonywał prace transportowe wożąc np. wapno, materiały budowlane. W pracy wnioskodawca miał kontakt ze środkami szkodliwymi dla zdrowia, z nawozami sztucznymi, środkami do oprysków. Wnioskodawca nie był mechanikiem. Na terenie bazy (...) w N. byli zatrudnieni specjaliści – mechanicy w głównym warsztacie mechanicznym. (...) posiadał Zakład Usług Rolniczych w N. oraz bazy w P. , M. , G. i N. . Te zakłady obsługiwały rolnictwo w zakresie prac polowych i prac transportowych. Te bazy podlegały pod dyrekcję w N. . E. W. był dyrektorem naczelnym od 1983r. a od 1976r. był w dyrekcji tego podmiotu. Wnioskodawca wykonywał jedynie pracę traktorzysty, a w okresie żniw obsługiwał kombajn zbożowy na cały etat. Jak wnioskodawca osiągnął maksymalną stawkę wynagrodzenia dla traktorzysty, to wpisywano mu w angażach stanowisko mechanika co umożliwiało podwyższanie wynagrodzenia. W zakładzie obowiązywały taryfikatory wynagrodzeń. Takie postępowanie dawało możliwość uzyskania wyższego wynagrodzenia. Wnioskodawca w większości był przydzielony do bazy w P. , w razie potrzeb wykonywał też pracę w M. (4-5 km), G. . Wnioskodawca przed odbywaniem zasadniczej służby wojskowej zajmował stanowisko traktorzysty. Na te stanowisko powrócił po zakończeniu służby wojskowej. dowód: - zeznania świadka B. B.

(2)k. 25v – 26 akt sąd., - zeznania świadka E. W. k. 26-26v akt sąd., - zeznania wnioskodawcy M. K. k. 26v -27 v akt sąd., - akta organu rentowego i akta (...) Sądu Okręgowego w Z. dotyczące przyznania B. B.

(2)emerytury wcześniejszej Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie okazało się uzasadnione. Zgodnie z dyspozycja art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.: Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.; dalej jako: ustawa o emeryturach i rentach z FUS albo ustawa emerytalna) - ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a i 50e i 184. Przepis art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stanowi, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn, tj. 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43); 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 27a. Emerytura, o której mowa wyżej, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej). Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom tym przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43). W myśl § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Reasumując, mężczyzna, będący pracownikiem zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, może przejść na emeryturę w wieku 60 lat, pod warunkiem, że udowodnił wymagany okres składkowy i nieskładkowy - co najmniej 25 lat, w tym co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawca M. K. wykazał ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca przez zdecydowaną większość czasu swojej aktywności zawodowej pracował jako kierowca ciągnika. Okoliczności te wynikają zarówno z dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę, akt osobowych jak też z zeznań świadków i samego wnioskodawcy. Zeznania świadków: B. B.

(2)(współpracownik-traktorzysta od 1.03.1973r. do 31.12.1989r.) i E. W. (przełożony, od 1983r. dyrektor naczelny) były w ocenie Sądu Okręgowego w pełni wiarygodne. Świadkowie zeznawali w sposób logiczny, jednoznaczny, a ich zeznania znajdowały pełne potwierdzenie w świadectwach pracy. Wątpliwości, co do ich prawdziwości nie budzą również zeznania samego wnioskodawcy. Wnioskodawca przedłożył świadectwo pracy obejmujące sporny okres. Z uwagi na likwidację zakładów pracy, nie był w stanie przedłożyć świadectwa pracy w szczególnych warunkach Przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43) stanowi, że okresy pracy w warunkach szczególnych, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 w/w rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zgodnie z przepisami § 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. z 1983 r., Nr 10, poz. 49 z późn. zm.) - środkiem dowodowym, stwierdzającym okresy zatrudnienia, są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia ( ust. 1 ). Jeżeli pracownik ubiega się o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty (ust. 4). Środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia mogą być również legitymacje służbowe, legitymacje związków zawodowych, umowy o pracę, wpisy w dowodach osobistych oraz pisma kierowane przez zakłady pracy do pracownika w czasie trwania zatrudnienia (np. o powołaniu, mianowaniu, angażowaniu, zwolnieniu, wyróżnieniu, udzieleniu urlopu) - (ust. 5). Powołując się na wyżej cytowane przepisy, organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 3.01.1979r. do 5.11.1985r. ponieważ wnioskodawca nie przedłożył wymaganego przepisami świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Jednakże z ugruntowanego już orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, iż w sądowym postępowaniu odwoławczym nie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu przed organem rentowym i możliwe jest ustalenie okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze również w oparciu o inne dowody niż zaświadczenia z zakładów pracy (uchwała SN z 21 września 1984 r., III UZP 48/84, Lex 14630 oraz uchwała SN z 10 marca 1984 r., III UZP 6/84, Lex 14625). Powyższe wynika także z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85 (Lex nr 14635), w której SN stwierdził, że jeżeli odwołujący wykaże, że z powodu likwidacji zakładu pracy nie jest możliwe przedstawienie zaświadczenia z zakładu pracy, to może tę okoliczność dowodzić wszelkimi środkami dowodowymi, w tym dowodami z zeznań świadków. Podobne stanowisko Sąd Najwyższy zajął w wyroku z dnia 8 kwietnia 1999 r., II UKN 619/98 (OSNP 2000/11/439, PiZS 1999/9/35, M.Prawn. 1999/12/9, OSNP-wkł. 1999/19/1, OSP 2002/2/26). Dlatego też Sąd mógł oprzeć swoje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie na wynikach postępowania dowodowego z zeznań świadków oraz z zeznań odwołującego, tym bardziej, ze organ rentowy w toku postępowania nie zakwestionował zeznań świadków ani odwołującego, nie przedłożył dowodów przeciwnych. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe uzasadnia twierdzenie, iż wnioskodawca w spornym okresie wykonywał pracę kierowcy ciągnika, a zatem pracę kwalifikowaną jako praca w szczególnych warunkach wymienioną w dziale VIII poz. 3 wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43). W okresie żniw był stale i w pełnym wymiarze - kombajnistą co również jest pracą w warunkach szczególnych. Okoliczności te potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie. B. B.

(2)i E. W. , którzy pracowali razem z wnioskodawcą w Spółdzielni Kółek Rolniczych w N. . Świadkowie mieli z wnioskodawcą kontakt. Świadkowie w sposób jednoznaczny potwierdzili, że wnioskodawca w całym okresie zatrudnienia pracował jako kierowca ciągnika, a do jego zadań należało m.in. prace rolne i prace transportowe. Zeznaniom świadków nie sposób odmówić wiarygodności, gdyż są one bardzo zbieżne w swej treści i spójne ze stanowiskiem wnioskodawcy wyrażonym w odwołaniu, oraz jego zeznaniach w charakterze strony. Od świadków odebrano tzw. przyrzeczenie. Podstawowe znaczenie mają zeznania przełożonego wnioskodawcy dyrektora E. W. . Sąd uwzględnił także okres służby wojskowej, gdyż wnioskodawca powrócił na poprzednio zajmowane stanowisko pracy. Reasumując uznać należało, że M. K. legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach i z tego tytułu spełnił przesłanki do uzyskania emerytury z chwilą ukończenia 60-go roku życia. Świadczenie przyznano od dnia wpływu do organu wniosku (prezentata) co oznacza, iż jest to po ukończeniu wieku emerytalnego. Wobec powyższego na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. należało orzec jak w sentencji wyroku.