Sad powszechny, IV Ka 693/18

Sygn. akt IV Ka 693/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Rusin Protokolant: Agnieszka Strzelczyk przy udziale Eligiusza Wnuka Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy K. T. córki S. i K. z domu S. urodzonej (...) w K. oskarżonej z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 17 września 2018 r. sygnatura akt II K 80/18 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania Sygn. akt IV Ka 693 /18 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Kłodzku oskarżył K. T. o to, że: I. w dniu 3 grudnia 2009 roku w K. , w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy (...) w kwocie 43 802,51 zł w ten sposób, że przy zawarciu umowy kredytu typu P. nr (...) wprowadziła w błąd upoważnionych pracowników banku co do zdolności kredytowej i zamiaru spłaty kredytu przedkładając wraz z wnioskiem o udzielenie kredytu uprzednio sporządzone przez siebie zaświadczenie o zatrudnieniu i uzyskiwanych dochodach potwierdzające nieprawdę w zakresie uzyskania średniego miesięcznego dochodu z ostatnich 6 miesięcy w kwocie 4356,66 zł, tytułem prowadzonej działalności gospodarczej (...) nip (...) zs. O. , co miało istotne znaczenie dla jego uzyskania, czym działała jednocześnie na szkodę obecnego wierzyciela F. (...) zs. we W. ,- tj. o czyn z art. 286§1 kk i art. 297§1 kk w zw. z art. 11 §2 kk II. w dniu 25 lutego 2010 roku w K. , w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy (...) w kwocie 36 708,75 zł, w ten sposób, że przy zawarciu umowy kredytu typu P. nr (...) wprowadziła w błąd upoważnionych pracowników banku co do zdolności kredytowej i zamiaru spłaty kredytu przedkładając wraz z wnioskiem o udzielenie kredytu uprzednio sporządzone przez siebie zaświadczenie o zatrudnieniu i uzyskiwanych dochodach, potwierdzające nieprawdę w zakresie uzyskania średniego miesięcznego dochodu z ostatnich 6 miesięcy w kwocie 4493 zł, tytułem prowadzonej działalności gospodarczej (...) nip (...) zs. O. , co miało istotne; znaczenie dla jego uzyskania, czym działała jednocześnie na szkodę obecnego wierzyciela F. (...) zs. we W. ,- tj. o czyn z art. 286§1 kk i art. 297§1 kk w zw. z art. 11§2 kk III. w dniu 26 marca 2010 roku w K. , w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy (...) w kwocie 83903,48 zł, w ten sposób, że przy zawarciu umowy kredytu typu P. nr (...) wprowadziła w błąd upoważnionych pracowników banku co do zdolności kredytowej i zamiaru spłaty kredytu przedkładając wraz z wnioskiem o udzielenie kredytu uprzednio sporządzone przez siebie zaświadczenie o zatrudnieniu i uzyskiwanych dochodach, potwierdzające nieprawdę w zakresie uzyskania średniego miesięcznego dochodu z ostatnich 6 miesięcy w kwocie 6488,66 zł tytułem prowadzonej działalności gospodarczej (...) nip (...) zs. O. , co miało istotne znaczenie dla jego uzyskania, czym działała jednocześnie na szkodę obecnego wierzyciela F. (...) zs. we W. ,-tj. o czyn z art. 286§1 kk i art. 297§1 kk w zw. z art. 11§2 kk Sąd Rejonowy w Kłodzku wyrokiem z dnia 17 września 2018r. sygn. akt II K 80 /18 oskarżoną K. T. uniewinnił od popełnienia zarzucanych jej czynów a koszty postępowania zaliczył na rachunek Skarbu Państwa. Z wyrokiem tym w całości nie pogodził się prokurator, wnosząc apelację na niekorzyść oskarżonej. Powołując się na przepisy art. 427 §1 i §2 kpk i art. 438 pkt 3 kpk wyrokowi temu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, skutkujący uniewinnieniem oskarżonej K. T. od zarzucanych jej czynów z art. 286§ 1 kk i art. 297§ 1 kk w zw. z art.11§2 kk , a wynikający z dowolnej, wybiórczej analizy dowodów, nieuwzględnieniu dowodów z wszystkich uzyskanych dokumentów i informacji z Urzędu Skarbowego w K. i oparciu się przy ustaleniu stanu faktycznego na wyjaśnieniach złożonych przez oskarżoną i jej męża przed sądem i części zeznań świadków korespondujących z tymi wyjaśnieniami jako potwierdzających przyjęte ustalenia, podczas gdy dopiero prawidłowa analiza i ocena wszystkich dowodów, zarówno z przesłuchań świadków, dokumentacji w szczególności z Urzędu Skarbowego w K. , oparta na logice i doświadczeniu życiowym prowadzi do wniosku, że oskarżona zaciągając kolejne kredyty i przedkładając zaświadczenie dotyczące uzyskiwanego dochodu miała pełną świadomość doprowadzenia pokrzywdzonego (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i tego, że zaświadczenie potwierdza nieprawdę co do wysokości uzyskiwanego dochodu, co winno skutkować uznaniem oskarżonej za winną popełnienia zarzucanych jej czynów. Tym samym apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył co następuje; Apelacja okazała w pełni zasadna, co skutkuje postulowanym w niej orzeczeniem kasatoryjnym. Nie sposób nie zgodzić się z zarzutami apelującego. Niestety dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zebranych dowodów okazała się wysoce dowolna i wybiórcza, przez co nie spełnia kryterium oceny całokształtu dowodów sprawy z art. 7 kpk , zaś poczynione na tak wadliwej podstawie ustalenia faktyczne wyroku są niedostateczne. Koniecznym stało się zatem uchylenie zaskarżonego wyroku w celu powtórzenia procesu ( art. 437 § 2 kpk w zw. z art. 454 § 1 kpk ). O ile nie ulega wątpliwości, że do chwili zawarcia przedmiotowych umów kredytowych oskarżona – poza kredytami hipotecznymi na 90 tys. zł – nie posiadała innych ujawnionych długów, to jednak bezkrytycznie Sąd Rejonowy dał wiarę oskarżonej co do uzyskiwanych przez nią dochodów i faktycznego zamiaru spłaty zaciągniętych zobowiązań. Jakie faktycznie dochody uzyskiwała oskarżona w okresie od maja 2009r do lutego 2010r. ( objętym udzielaną przez nią informacją dla potrzeb kredytów) można oszacować na podstawie dokumentacji skarbowej, zebranej w aktach. Suma uzyskanych przez nią dochodów za cały 2009r. wyniosła tylko 3223, 62 zł ( vide deklaracje podatkowe k. 106v. poz 129 i k. k. 110 poz 13, nadto deklaracje VAT – 7 za okres od maja do grudnia 2009 k. 80-87 akt). Wedle deklaracji VAT – 7 za okres styczeń – luty 2010 ( k. 88-89 akt) oskarżona zgłosiła do opodatkowania podstawy w kwotach kolejno 937 zł i 1293 zł, zaś rok 2010 zakończyła stratą w działalności gospodarczej na kwotę 1307zł ( k. 105 i 101 v. poz.99). Zestawiając powyższe dane z oświadczeniami oskarżonej jako kredytobiorcy o średnich miesięcznych dochodach z tytułu działalności gospodarczej ( innych źródeł dochodów nie ujawniła): - w dniu 2.12.2009r. zadeklarowała 4356,66 zł ( k. 3 ), - w dniu 24.02.2010r. zadeklarowała 4493 zł ( k. 20) - w dniu 26.03.2010r. zadeklarowała 6488,66 zł (k. 27 akt) oczywistym pozostaje, że przedmiotowe oświadczenia nie polegały na prawdzie. Takie dane pozwalają też na wnioskowanie, iż oskarżona już w chwili zawierania pierwszej z umów ( zarzut I) nie miała realnych perspektyw pozyskania środków na spłatę zaciąganych zobowiązań kredytowych. Co nadto istotne, wymienione wyżej oświadczenia ( błędnie zresztą opisane w akcie oskarżenia jako zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach) oskarżona składała pokrzywdzonemu bankowi po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 297 kk ( vide klauzule w pkt. VI umów np. k.29 v. ). Tych faktów Sąd Rejonowy, choć powinien, nie ustalił i nie uwzględnił. Skoro omawiane oświadczenia oskarżonej nie polegały na prawdzie, a miały istotny wpływ na udzielenie kredytów i prognozę ich spłat, to już należy rozważać odpowiedzialność oskarżonej w ramach oszustwa kredytowego z art. 297 § 1 kk jak i oszustwa kwalifikowanego z art. 286 § 1 kk , uwzględniając tu także kwoty dotychczasowych i przyrastających sukcesywnie obciążeń kredytowych. Gołosłowna deklaracja kredytobiorcy zamiaru spłat zadłużenia bez realnych dochodów i perspektywy ich pozyskania to przecież niedostateczna podstawa dla wykluczenia zamiaru przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 kk . Czy w Sąd Rejonowy ramach analizy dowodów i oceny sytuacji finansowej oskarżonej w dacie zarzucanych czynów oceniał dowody przedkładane przez obrońcę oskarżonej ( tj. wydruki z konta k. 52 i nast. akt, jako nieuwierzytelnione kserokopie ), to niestety z motywów zaskarżonego wyroku także nie wynika. Z przytoczonych względów orzeczono jak w wyroku.