Sad powszechny, VIII U 3728/14

Sygn. akt VIII U 3728/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 sierpnia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. określił wysokość zadłużenia J. T. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na kwotę 11.149,30 zł w tym: 1) z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 2007 roku do sierpnia 2010 roku w kwocie 2.848,58 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 2.335 zł i kosztów egzekucyjnych 27,60 zł, 2) z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2008 roku do lipca 2014 roku w kwocie 2.594,74 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 698 zł i kosztów egzekucyjnych w kwocie 42,90 zł, 3) z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2006 roku do sierpnia 2018 roku w kwocie 1.426,58 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 1.007 zł i kosztów egzekucyjnych kwocie 89,70 zł. Decyzja została wydana na podstawie art.83 ust.1 oraz art.32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. 2103 roku, poz.1440 ze zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji J. T. wniósł o jej uchylenie jako niezasadnej. Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, iż nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu z uwagi na pozostawanie w stosunku pracy w okresie nią objętym z wynagrodzeniem, którego wysokość przekraczała wysokość minimalnego wynagrodzenia. Natomiast część składek na ubezpieczenie zdrowotne została wyegzekwowana przez ZUS. W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. Decyzją z dnia 1 kwietnia 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 29 sierpnia 2014 roku w ten sposób, że ustalił wysokość zadłużenia J. T. na kwotę 9.433,86 zł, w tym na fundusz ubezpieczeń społecznych za okres od września 2006 roku do sierpnia 2010 roku 7.271,72 zł (należność główna 3.611,93 zł, odsetki 3.560 zł i opłata dodatkowa 100,70 zł), na fundusz ubezpieczenia zdrowotnego za okres od lipca 2007 roku do lipca 2014 roku 2.002,02 zł (należność główna 1.627,02 zł i odsetki 375 zł) zaś na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lutego 2007 roku do czerwca 2012 roku w kwocie 159,12 zł (należność główna 98,12 zł i odsetki 61 zł). W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony J. T. wniósł o jej uchylenie z uwagi na rażące naruszenie prawa. Ubezpieczony zarzucił organowi rentowemu kreowanie zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przy naruszeniu nie tylko prawa materialnego stanowiącego zobowiązania z tytułu naliczenia składek za wskazane okresy lecz również formalnego, które nie pozwalają na takie działanie. Ubezpieczony podniósł również, iż decyzją tą został objęty okres od września do grudnia 2006 roku z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne okres od lipca 2007 roku do lutego 2008 roku, choć nie były one objęte decyzją z dnia 29 sierpnia 2014 roku. W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 roku Sąd zarządził połączenie ww. sprawy ze sprawą o sygnaturze akt VIII U 3728/14. (postanowienie – k.5 akt VIII U 1393/16) Na rozprawie w dniu 10 października 2018 roku pełnomocnik organu rentowego wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony J. T. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. (okoliczności bezsporne) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. pismem z dnia 10 lutego 2014 roku poinformował ubezpieczonego, iż z dokumentów zaewidencjonowanych w systemach informatycznych Zakładu wynika, że w okresach od 1 lutego do 4 marca 2011 roku, od 1 do 31 stycznia 2004 roku, od 1 marca do 31 października 2004 roku, od w stycznia do 28 lutego 2006 roku, od 1 kwietnia do 31 października 2006 roku, od 1 grudnia 2006 roku do 28 lutego 2007 roku, od 1 do 30 kwietnia 2004 roku, od 1 do 29 stycznia 2008 roku, od 1 do 31 stycznia 2009 roku, od 1 marca do 14 września 2009 roku z tytułu wykonywania umów o pracę nie otrzymał co najmniej minimalnego wynagrodzenia (do grudnia 2012 roku najniższego wynagrodzenia), zatem z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. (pismo – k.7-8 akt ZUS) W dniu 18 lipca 2014 roku ubezpieczony został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Natomiast pismem z dnia 28 lipca 2014 roku ubezpieczony został poinformowany o zakończeniu postępowania. Ubezpieczonemu udzielono terminu 7 dni na zapoznanie się z aktami postępowania i złożenie wniosków dowodowych. Po bezskutecznym upływie terminu Zakład wydał w dniu 28 sierpnia 2014 roku zaskarżoną decyzję. (zawiadomienia – k.5-6, k.11-12 akt ZUS) W latach 2001-2009 ubezpieczony nie był pracownikiem Urzędu Miasta Ł. . (pismo – k.171) Ubezpieczony zalega z zapłatą następujących należności: - na fundusz ubezpieczeń społecznych za okres od września 2006 roku do sierpnia 2010 roku w wysokości 3.611,93 zł, - na fundusz ubezpieczenia zdrowotnego za okres od lipca 2007 roku do lipca 2014 roku w wysokości 1.627,02 zł, - na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lutego 2007 roku do czerwca 2012 roku w kwocie 98,12 zł. Należność wraz z odsetkami liczonymi na dzień 1 kwietnia 2016 roku i opłatą dodatkową wynosi 9.433,86 zł. (opinia biegłego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw, zatrudnienia i płac – k.251-318, k.333-346, stan należności płatnika – k.15-18 akt ZUS, raport zestawienia deklaracji i wpłat akta ZUS) Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z ww. dokumentów oraz opinię biegłego z zakresu księgowości. Złożone dokumenty w postaci wydruków stanu należności oraz raportu zestawienia deklaracji i wpłat wygenerowane zostały z systemu informatycznego ZUS, zawierają dane o należnych składkach na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz składkach zaewidencjonowanych na koncie. Informacje te, zgodnie z treścią art.34 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 roku, poz.1376) są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym. W toku postępowania ubezpieczony kwestionował zasadność obciążenia go składkami na ubezpieczenia społeczne, wskazując iż w spornym okresie podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zawartej z Urzędem Miasta Ł. z wynagrodzeniem wyższym niż wynagrodzenie minimalne, nie złożył jednak żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń. Nadto z informacji przedłożonych przez Urząd Miasta Ł. wynika, iż w latach 2001-2009 ubezpieczony nie był pracownikiem Urzędu Miasta Ł. . Celem weryfikacji poprawności obliczenia określonych w decyzjach należności z tytułu składek Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw, zatrudnienia i płac. Biegły wydał opinię na podstawie raportu rozliczeń należności płatnika za okres od września 2006 roku do sierpnia 2010 roku, raportu stanu należności płatnika, wydruku wpłat własnych płatnika i uzyskanych w toku postępowania egzekucyjnego, zakresu deklaracji na poszczególne fundusze za okres od stycznia 2007 roku do lipca 2014 roku, listy wpłat zidentyfikowanych oraz raportu zestawienia deklaracji i wpłat. Biegły przy wydaniu opinii dysponował również tytułami egzekucyjnymi. Dodatkowo biegły w opinii uzupełniającej wskazał, iż po ponownej analizie dokumentów zaistniała możliwość pełnego rozliczenia także kwot zaewidencjonowanych na koncie płatnika, a których wcześniej nie rozliczono. W konkluzji opinii głównej jak i uzupełniającej biegły stwierdził jednoznacznie, iż rozlicznie zadłużenia ubezpieczonego jak i zaewidencjonowanych wpłat przez organ rentowy jest prawidłowe. Ubezpieczony po doręczeniu w dniu 10 października 2018 roku opinii uzupełniającej, został zobowiązany do złożenia zastrzeżeń do opinii i złożenia ewentualnych wniosków dowodowych. W zakreślonym terminie, do dnia 24 października 2018 roku, ubezpieczony nie zajął stanowiska w sprawie. Do opinii biegłego ubezpieczony ustosunkował się w piśmie procesowym złożonym przed rozprawą w dniu 5 grudnia 2018 roku, nie wyjaśniając przyczyn złożenia zastrzeżeń po terminie. Twierdzenia ubezpieczonego jako spóźnione, Sąd stosownie do treści art.217§2 k.p.c. pominął. W ocenie Sądu opinia biegłego A. G. jest jasna i logiczna. Biegły dokonał analizy wpłat na poszczególne fundusze zarówno przez ubezpieczonego jak i wpłat wyegzekwowanych w toku postępowania egzekucyjnego na podstawie przedłożonej dokumentacji oraz tytułów egzekucyjnych. Sąd zważył, co następuje: Odwołania ubezpieczonego od decyzji z dnia 29 sierpnia 2014 roku oraz od decyzji z dnia 16 kwietnia 2016 roku, którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. zmienił decyzję z dnia 29 sierpnia 2014 roku są niezasadne. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (postanowienia z dnia 20 stycznia 2010 roku, II UZ 49/09; wyrok z dnia 23 kwietnia 2010 roku, II UK 309/09; wyrok z dnia 26 maja 2011 roku w sprawie II UK 360/10). Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo dokonał obliczenia wysokości składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Ubezpieczeń Społecznych należnych z tytułu prowadzenia przez ubezpieczonego J. T. pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 roku, poz.1376) płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Stosownie do treści art.23 ww. ustawy od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa . Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art.6 ust.1 punkt 5 (prowadzących działalność gospodarczą), stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art.19 ust.10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku (art.18 ust.8 ww. ustawy). Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w art.66 ust.1 punkt 1c (prowadzących działalność gospodarczą), stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku ( art.81 ust.2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 roku , tekst jednolity Dz.U. z 2018 roku, poz.1510). Zgodnie z treścią art.104 ust.1 i art.107 ust.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2018 roku, poz.1265) obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art.19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej najniższe wynagrodzenie za pracę opłacały osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Wysokość składki na Fundusz Pracy określa ustawa budżetowa ( art.104 ust.2 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ). Podstawę opłacania składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stanowi art. 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2006 roku o ochronie roszczeń pracowników w razie niewypłacalności pracodawcy (tekst jednolity Dz.U. z 2018 roku, poz.1433). Składkę na Fundusz ustala się od wpłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Wysokość składki na Fundusz określa ustawa budżetowa (art.29 ust.1 i 2 ww. ustawy o ochronie roszczeń pracowników w razie niewypłacalności pracodawcy. Zgodnie z art.32 ww. o systemie ubezpieczeń społecznych do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Nie ulega wątpliwości, że w okresie objętym zaskarżonymi decyzjami ubezpieczony J. T. był zgłoszony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jako płatnik składek i tym samym spoczywały na nim obowiązki o jakich mowa w art. 46 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Ubezpieczony nie opłacał składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w spornym okresie w prawidłowej wysokości. Ubezpieczony jako płatnik składek był zobowiązany do przesyłania deklaracji rozliczeniowych oraz opłacania składki za dany miesiąc, nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca ( art.47 ust.1 punkt 3 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). Na mocy §6 ust.3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2008 roku nr 78 poz.465) wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne, na Fundusz Emerytur Pomostowych, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dokonane przez płatnika składek po terminie określonym w ustawie powinny obejmować również odsetki za zwłokę. Z treści art.31 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika jasno, że do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio między innymi art.51§1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego zaległością podatkową (tu odpowiednio składkową) jest podatek nie zapłacony w terminie płatności. Oznacza to, że zaległość powstaje na skutek samego niedotrzymania terminu realizacji zobowiązania podatkowego (składkowego), niezależnie od przyczyn tego stanu rzeczy, w tym winy lub braku winy w terminowym spełnieniu świadczenia po stronie płatnika składek, czy jego pozostawania w dobrej wierze. Ordynacja podatkowa w art.53§1 przewiduje naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, a więc w sytuacji braku terminowego spełnienia świadczenia, od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności (§ 4 art.53 Ordynacji podatkowej). Dla istnienia obowiązku uiszczenia odsetek nie ma znaczenia przyczyna nieterminowego wykonania zobowiązania podatkowego, gdyż każda sytuacja faktyczna istnienia zaległości podatkowej rodzi następstwa w postaci powinności świadczenia od niej odsetek. Stosownie do treści art.24 ust.2 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są: składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkowa opłata. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż organ rentowy prawidłowo ustalił wysokość nieopłaconych przez ubezpieczonego J. T. składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres wskazany w decyzji z dnia 29 sierpnia 2014 roku i z dnia 1 kwietnia 2016 roku. Należność na dzień 1 kwietnia 2016 roku wynosi 9.433,86 zł w tym z tytułu składek na: 1) ubezpieczenia społeczne za okres od września 2006 roku do sierpnia 2010 roku 3.611,93 zł, odsetki w kwocie 3.560 zł i opłata dodatkowa 100,79 zł, 2) ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2007 roku do lipca 2014 roku 1.627,02 zł oraz odsetki w kwocie 375 zł , 3) na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lutego 2007 roku do czerwca 2012 roku 98,12 zł i odsetki 61 zł. Ubezpieczony poza wnioskiem o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego nie składał innych wniosków dowodowych w szczególności dowodów z dokumentów z których wynikałaby wysokość opłaconych przez niego składek. Tym samym ubezpieczony nie wykazał, iż opłacał składki w okresach w wskazanych w zaskarżonych decyzjach ani że wysokość należności została nieprawidłowo przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalona. Wobec powyższego Sąd na podstawie art.477 14 §1 k.p.c. oddalił odwołanie. Na marginesie należy wskazać, iż wniosek ubezpieczonego o uchylenie decyzji nie mógł zostać uwzględniony, gdyż możliwość uchylenia decyzji przez Sąd I instancji przewidziana została jedynie dla sytuacji opisanej w art.477 14 §4 k.p.c. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art.98§1 k.p.c. Ubezpieczony jako przegrywający sprawę jest zobowiązany do zwrotu organowi rentowemu kosztów procesu które w niniejszej sprawie stanowi wynagrodzenie pełnomocnika. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Zakładu została ustalona na podstawie §6 punkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z §22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 roku, poz.265). ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć ubezpieczonemu. 7 stycznia 2019 roku