Sygn.akt III AUa 864/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2019 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Marek Szymanowski (spr.) Sędziowie: SA Teresa Suchcicka SA Sławomir Bagiński Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. w B. sprawy z odwołania A. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. o prawo do emerytury pomostowej na skutek apelacji wnioskodawcy A. R. od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 października 2018 r. sygn. akt III U 303/18 oddala apelację. SSA Teresa Suchcicka SSA Marek Szymanowski SSA Sławomir Bagiński Sygn. akt III AUa 864/18 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. decyzją z 14 marca 2018 r. , wydaną na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.) oraz ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych ( tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 664 ze zm.), odmówił A. R. prawa do emerytury pomostowej. A. R. złożył odwołanie od tej decyzji , wskazując, że ZUS niezasadnie odmówił mu prawa do tej emerytury, bo pracował w szczególnych warunkach ponad 25 lat. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania , wskazując, że odwołujący nie udowodnił okresu pracy w warunkach szczególnych, wymaganego do uzyskania emerytury pomostowej. Sąd Okręgowy w Ostrołęce wyrokiem z 17 października 2018 r. oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że 22 lutego 2018 r. A. R. złożył wniosek o emeryturę pomostową, a decyzją z 14 marca 2018 r. ZUS odmówił mu tego prawa. A. R. był zatrudniony jako cieśla od 2 października 1976 r. do 3 sierpnia 1977 r., a od 2 czerwca 1981 r. do 31 grudnia 2013 r. jako mechanik napraw pojazdów samochodowych, mechanik-lakiernik. W tym okresie pracy w (...) odwołujący wykonywał prace polegające na generalnych remontach pojazdów, w tym prace w kanałach remontowych, lakierowanie pojazdów, spawanie elementów oraz inne prace przy naprawie i modernizacji pojazdów (wymontowywanie siedzeń, szyb, elementów wyposażenia i inne naprawy elementów mechanicznych i elektrycznych pojazdów). Do stażu pracy w szczególnych warunkach, o którym mowa w art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , zaliczono odwołującemu okres zatrudnienia od 2 czerwca 1981 r. do 14 grudnia 1987 r., od 16 grudnia 1987 r. do 31 stycznia 1990 r., od 4 lutego 1990 r. do 28 lutego 1990 r. i od 3 marca 1990 r. do 31 grudnia 2008 r., tj. okres pracy na stanowisku mechanik napraw pojazdów samochodowych (praca wykonywana w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych i szynowych). Ogólny ustalony okres zatrudnienia odwołującego wynosi 34 lata, 4 miesiące i 26 dni. Sąd Okręgowy zaznaczył, że spór w sprawie wymagał ustalenia, czy odwołujący spełnia warunki do przyznania mu prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 lub art. 49 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 664). Sąd przytoczył treść art. 4 i art. 49 tej ustawy i wyjaśnił, że warunkiem nabycia prawa do emerytury pomostowej w świetle wykładni językowej art. 4 i art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych jest legitymowanie się określonym stażem w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy o emeryturach pomostowych , tj. po 31 grudnia 2008 r. Natomiast, jeżeli osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze i z tego względu posiada jedynie staż pracy w warunkach szczególnych według poprzednio obowiązujących przepisów, to może nabyć prawo do „nowego” świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu obecnie obowiązujących przepisów ( art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych ) lub o szczególnym charakterze ( art. 3 ust. 3 tej ustawy). Innymi słowy, brak jest podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej takiemu ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie może być obecnie traktowany w ten sposób. Takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyrokach: z 13 marca 2012 r. ( II UK 164/11 ) oraz z 15 stycznia 2013 r. ( I UK 448/12 ). Sąd Okręgowy stwierdził, że żadne z tych prac i stanowisk, na których pracował odwołujący, nie są zawarte w Załączniku Nr 1 i 2 ww. ustawy, tj. mechanik napraw pojazdów samochodowych-lakiernik, chociaż są wymienione w art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i w myśl tej ustawy są pracami w szczególnych warunkach – co wynika ze świadectwa pracodawcy (...) nr (...) z 31 grudnia 2013 r. Mogą mieć one znaczenie do nabycia wcześniejszej emerytury z art. 184 lub dodatku kompensacyjnego, ale nie są pracami czy stanowiskami objętymi art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych i wymienionymi ww. załącznikach. Sąd zaznaczył, że tylko w przypadku spełnienia warunku z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych , czyli wykonywania po 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, okres ten podlegałby zaliczeniu do okresu pracy w ww. warunkach dotyczących okresów z art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (ww. przesłanki z pkt 2 i 5 do art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych ). Sąd podkreślił, że po 31 grudnia 2008 r. wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Oznacza to, że prawo do świadczenia na podstawie art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych nie przysługuje odwołującemu właśnie z powodu niewykazania okresów pracy w warunkach szczególnych po 31 grudnia 2008 r. Sąd zaznaczył, że wszystkie wymienione wyżej przesłanki do nabycia prawa do emerytury muszą być spełnione łącznie, o czym stanowi przepis art. 4 tej ustawy. Dlatego też niespełnienie choćby jednej z nich przekreśla możliwość nabycia prawa do świadczenia, co ma miejsce w przypadku odwołującego. Z uwagi na to, że odwołujący nie spełnił warunków z art. 4 ustawy, to przedmiotem oceny Sądu Okręgowego były przesłanki z art. 49 ustawy, czyli dla osoby, która po 31 grudnia 2008 r. nie pracowała w warunkach szczególnych lub nie wykonywała pracy o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Sąd wyjaśnił, że w świetle tej ostatniej regulacji jedyną możliwością, aby przyznać odwołującemu prawo do emerytury pomostowej jest w tych okolicznościach wykazanie przez odwołującego, że w dniu wejścia w życie ustawy o emeryturach pomostowych , tj. 1 stycznia 2009 r., miał on co najmniej 15 lat pracy wykonywaj w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, ale nie w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , lecz w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Wynika to wprost z treści przytoczonego wyżej art. 49 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Niewątpliwie odwołujący w spornych okresach wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , jednak nie oznacza to przyjęcia, że prace takie należy również uznać za prace wykonywane w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , gdyż Załączniki nr 1 i nr 2 do tej ustawy, które są jej integralną częścią, zawierają wykazy prac zaliczanych w chwili obecnej do wykonywanych w warunkach szczególnych i prac o szczególnym charakterze. Sąd zaznaczył, że odwołujący nie wskazał okresów pracy określonych w Załącznika nr 1 lub nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych , które mogły by być zaliczone w myśl art. 3 do pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze w rozumieniu tej ustawy. Dodał, że w spornych okresach odwołujący wykonywał obowiązki na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych-lakiernika, tj. przy generalnych remontach pojazdów, w tym prace w kanałach remontowych, lakierowanie pojazdów, spawanie elementów oraz inne prace przy naprawie i modernizacji pojazdów (wymontowywanie siedzeń, szyb i drobne naprawy). Odwołujący potwierdził to w swoich zeznaniach i wynika to też zakresu jego czynności zawartego w aktach osobowych (...) ( M. ). Sąd podkreślił, że ustawa o emeryturach pomostowych znacznie zawęziła rodzaje prac i stanowiska, na których wykonuje się prace w warunkach szczególnych w porównaniu do tych prac i stanowisk, jakie zawiera Wykaz A, będący załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego (tj. do wyroku z 4 września 2012 r., I UK 164/12 i wyroku z 13 marca 2012 r., II UK 164/11 ) i podkreślił, że określenie „okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ”, zawarte w art. 49 pkt 3 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.), oznacza okres pracy wskazany w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, bez wliczania do niego okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy z 17 grudnia 1998 r. emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Konieczne jest zatem posiadanie co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 2009 r.). Warunek ten został jasno wyrażony i wynika wprost z literalnego brzmienia art. 49 pkt 3 ustawy i jest zgodny z jej celem. Nie ma więc podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, nie może być kwalifikowany jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów, czyli art. 3 ust. 1 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy) – por. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2018 r. (I UK 259/17, Legalis nr 1820058). Sąd I instancji dodał, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wykaz prac określonych w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu, co oznacza, że cech pracy „o szczególnym charakterze” lub „w szczególnych warunkach” nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem (wyrok Sądu Najwyższego z 13 marca 2012 r., II UK 164/11). Z tych względów Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczony nie spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury pomostowej wynikającej z art. 49 tej ustawy. Sąd oddalił też wnioski dowodowe na podstawie art. 217 § 3 k.p.c. , wskazując, że sprawa została wyjaśniona do rozstrzygnięcia, a stan faktyczny był bezsporny. Podzielając stanowisko organu rentowego, że odwołujący nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do emerytury pomostowej na podstawie ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych , Sąd oddalił odwołanie zgodnie z art. 477 14 § 1 k.p.c. A. R. złożył apelację od wyroku Sąd Okręgowego , zaskarżając go w całości zarzucił: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że odwołujący nie spełnia warunków do nabycia emerytury pomostowej, 2. naruszenia art. 258 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c. przez zaniechanie dopuszczenia w sprawie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków: E. R. , M. S. , W. R.
(1)i Z. C. na okoliczność wykonywania przez odwołującego prac w szczególnych warunkach przed i po 31 grudnia 2008 r. wskazanych w Załączniku do ustawy o emeryturach pomostowych , a tym samym wykazania spełnienia przez odwołującego przesłanek do nabycia emerytury pomostowej, 3. naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Wskazując na podniesione zarzuty, odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie odwołania i przyznanie mu prawa do emerytury zgodnie ze złożonym wnioskiem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący wniósł również o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodu z przesłuchania świadków: E. R. , M. S. , W. R.
(1), Z. C. na okoliczność, że zarówno przed 31 grudnia 2008 r., jak i po tym dniu odwołujący wykonywał prace polegające na ręcznym kuciu w kuźni, o których mowa w pozycji 9 Załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja podlegała oddaleniu Podstawą wyroku sądu odwoławczego jest materiał dowody zgromadzony przed sądem I instancji i w postępowaniu odwoławczym ( art. 382 k.p.c. ). W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny zdecydował o dopuszczeniu zgłoszonych w apelacji świadków, który to dowód Sąd Okręgowy pominął na podstawie art. 217§3k .p.c. Dopuszczenie tego dowodu w postępowaniu apelacyjnym nie było jednak negowaniem trafności odmowy przeprowadzenia tego dowodu, bowiem w apelacji dowód ten został zgłoszony na inną okoliczność, która miała znaczenie dla rozstrzygnięcia. O ile bowiem w postępowaniu przed Sądem I instancji wnioskodawca zmierzał do wykazania pracy na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych - lakiernika to w apelacji dowód ten został zgłoszony na okoliczność, że wnioskodawca zarówno przed 31 grudnia 2008 r., jak i po tym dniu wykonywał prace polegające na ręcznym kuciu w kuźni, o których mowa w pozycji 9 Załącznika nr 1 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych . W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny uznał, że nawet mimo niepodnoszenia przez wnioskodawcę w postepowaniu pierwszoinstancyjnym wcześniejszego wykonywania pracy w kuźni, celowym było przeprowadzenie tego dowodu. Trudno bowiem negować wartość dowodu na daną okoliczność przed jego realnym przeprowadzeniem. Przesłuchani świadkowie pracujący z wnioskodawcą również po 2008 r. w Przedsiębiorstwie (...) w O. P. w O. (k 85-87) tj. E. R. , M. S. , W. R.
(2), Z. C. kierownik tej P. ) potwierdzili w istocie, że wnioskodawca pracował na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych lakiernika, wykonując wszystkie naprawy wykonywane w tym zakładzie ( naprawy silników były wykonywane w O. ). Z ich zeznań wynika, że faktycznie przy hali było pomieszczenie traktowane jako kuźnia , z jednym paleniskiem, z którego korzystali mechanicy dokonujący napraw. W kuźni tej na stałe zatrudniona była tylko jedna osoba K. B. , a wszyscy mechanicy korzystali z niej jak potrzebowali naprawić lub dorobić jakiś element metalowy, nie była to zatem ich podstawowa praca wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy . Zważywszy że na zmianie pracowało kilku mechaników to przy jednym palenisku nie było nawet fizycznie możliwości stałego wykonywania przez wnioskodawcę pracy w kuźni, o której mowa w punkcie 9 Z. Nr 1 do ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych . Nie ulega zaś wątpliwości, że również w przypadku pracy w szczególnych warunkach określonej w załączniku Nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych praca ta musi tak mus być rzeczywiście wykonywana i to w pełnym wymiarze czasu pracy, to jest codziennie i przez całą przewidzianą dla niego dniówkę roboczą, co wprost wynika, z art. 3 ust. 4 ustawy ( por. w tym zakresie wyrok SN z dnia 22 lipca 2013 r. III UK 106/12LEX nr 1555688 i powołane tam orzecznictwo ). Nie ulega też wątpliwości, iż również w przypadku przepisów dotyczących emerytur pomostowych, przepisy te należy wykładać w sposób ścisły a nie rozszerzający ( por. wyrok SN z dnia 7 lutego 2012 I UK 276/11 i powołane tam orzecznictwo) , a sam Wykaz ma charakter zamknięty co wyklucza jego poszerzenie poprzez zaliczanie do prac wykonywanych w warunkach szczególnych – prac wyraźnie w nim nie wymienionych ( por. wyroki SN z : 4 lutego 2015 r. , III UK 73/14 ; 14 maja 2014 r. ,II UK 460/13 ; 24 stycznia 2014 r. III UK 33/13; 28 kwietnia 2016 r. III UK 103/15 .) . W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie było też sporne, iż za wnioskodawcę nie były odprowadzone żadne składki na Fundusz Emerytur Pomostowych, ani też nie został on zgłoszony jako pracownik wykonujący pracę w warunkach szczególnych ( art. 35 i n. ustawy ). W świetle powyższego materiału dowodowego niewiarygodne jest, aby w spornym okresie odwołujący w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał tylko prace polegające na ręcznym kuciu w kuźni jak prace podstawowe w pełnym wymiarze czasu pracy. Samo niepodnoszenie wcześniej przez wnioskodawcę pracy w kuźni świadczy o tym, że wnioskodawca w istocie sam prace te traktował jak pomocnicze lub marginalne w stosunku do prac mechanika-lakiernika. Reasumując przeprowadzony dowód z zeznań świadków nie potwierdził wykonywania przez wnioskodawcę prac w warunkach szczególnych po dniu 31.12.2008r. w rozumieniu Załącznika Nr 1 do wspomnianej wyżej ustawy. Ocena całości materiału dowodowego nie prowadzi zatem ani do odmiennej oceny materiału dowodowego ani do odmiennych ustaleń, niż tych, których dokonał i przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy właściwie ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia. Ustalenia te dotyczą istotnych dla sprawy okoliczności i zostały dokonane na podstawie właściwie ocenionych dowodów. Ocena tych dowodów uwzględnia zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania oraz nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego ). Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że od 2 października 1976 r. do 3 sierpnia 1977 r. A. R. był zatrudniony jako cieśla, a od 2 czerwca 1981 r. do 31 grudnia 2013 r. jako mechanik napraw pojazdów samochodowych, malarz-lakiernik, mechanik-lakiernik. Zgodnie ze świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach z 31 grudnia 2013 r. odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w szczególnych warunkach w okresie od 2 czerwca 1981 r. do 14 grudnia 1987 r, od 16 grudnia 1987 r. do 31 stycznia 1990 r., od 4 lutego 1990 r. do 28 lutego 1990 r., od 3 stycznia 1990 r. do 31 grudnia 2008 r., wykonując prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych wymienione w Wykazie A Dziale XIV poz. 16 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Zgodnie z treścią odwołania oraz wyjaśnieniami i zeznaniami odwołującego, w tym okresie pracy w (...) odwołujący wykonywał prace polegające na generalnych remontach pojazdów, w tym prace w kanałach remontowych, lakierowanie pojazdów, spawanie elementów, prace blacharskie oraz inne prace przy naprawie i modernizacji pojazdów (wymontowywanie siedzeń, szyb, elementów wyposażenia i inne naprawy elementów mechanicznych i elektrycznych pojazdów). Zakres czynności odwołującego na stanowisku mechanika-lakiernika z 2001 r. wskazuje, że do obowiązków odwołującego należało w szczególności: przyjmowanie autobusów i zespołów autobusowych do napraw, ustalenie metodami diagnostycznymi niedomagań i uszkodzeń poszczególnych układów, zespołów i mechanizmów autobusów; naprawy bieżące i główne zespołów i układów autobusów: silnika, sprzęgła, skrzyni biegów, mostu napędowego, kół jezdnych, układu kierowniczego i hamulcowego, zawieszenia, podwozia i nadwozia; regulowanie sprzęgła, hamulców, układów kierowniczych, luzów zaworowych, układów zasilania silników, gaźników i pomp wtryskowych, ustawianie zapłonu; konserwacja i zabezpieczenie antykorozyjne podwozia i nadwozia autobusu; wykonywanie demontażu i montażu zespołów autobusowych oraz mechanizmów podwozia i nadwozia; zaopatrzenie autobusów w niezbędne płyny eksploatacyjne z zachowaniem ochrony środowiska naturalnego; przeprowadzenie remontów i renowacji powierzchni nadwozi samochodowych, odrdzewianie za pomocą środków chemicznych, zmydlających i organicznych (rozpuszczalniki, rozcieńczalniki, benzyna ekstrakcyjna); gruntowanie (pokrywanie powierzchni emalią gruntową), suszenie zagruntowanej powierzchni i usuwanie usterek powstałych w czasie gruntowania; nakładanie natryskowe emalii jedno- lub wielokrotne na przygotowaną powierzchnię, suszenie lub wypalanie i usuwanie powstałych usterek; polerowanie powierzchni za pomocą past polerskich; montaż szyb metodą klejenia, czy też wymiana szyb i uszczelek gumowych w pojazdach samochodowych. Z angaży odwołującego wynika też, że zajmował się on konserwacją sprzętu przeciwpożarowego oraz nadzorem i wymianą gaśnic w pojazdach samochodowych. Ponadto z materiału dowodowego sprawy wynika, że już w 1982 r. był kierowany do pracy jako lakiernik. W 1984 r. odwołujący ukończył kurs I stopnia z zakresu bhp przy czynnościach obsługowo-naprawczych. Przechodził również szkolenia bhp na stanowisku lakiernika samochodowego. Złożone do akt osobowych zaświadczenia lekarskie zaświadczały o zdolności odwołującego do pracy na stanowisku mechanika-lakiernika. Zgromadzona w sprawie dokumentacja oraz wyjaśnienia i zeznania odwołującego pozwalają na ustalanie, że w spornym okresie pracy w (...) S.A. odwołujący wykonywał typowe czynności mechanika pojazdów samochodowych i lakiernika, w tym również prace w kanale remontowym. Jak wcześniej wspomniano dopiero w apelacji wnioskodawca wskazywał na to, że praca, którą wykonywał w spornym okresie w istocie była pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu pozycji 9 Załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych , czyli pracą polegającą na ręcznym kuciu w kuźni czemu Sąd Apelacyjny z przyczyn wyżej wskazanych nie dał wiary, w szczególności co do tego aby praca w kuźni była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy, miała ona bowiem charakter ewidentnie pomocniczy do pracy mechanika – lakiernika , czyli stanowiska wynikającego z szerokiego materiału zgromadzonego zarówno w aktach osobowych jak i potwierdzonego zeznaniami świadków. Należy podkreślić, że zadaniem Sądu w tej sprawie było ustalenie, czy A. R. spełnia wszystkie warunki niezbędne do nabycia prawa do emerytury pomostowej, o których mowa w ustawie z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (tekst. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 664). Te warunki określają art. 4 i art. 49 ustawy. Zgodnie z treścią art. 4 tej ustawy, prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.; 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych ; 7) nastąpiło rozwiązanie z nim stosunku pracy. W myśl art. 49 ww. ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która: 1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12; 3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Należy zaznaczyć, że zakres prac uznawanych za pracę w szczególnych warunkach wymienionych w ustawie o emeryturach pomostowych nie jest tożsamy z zakresem takich prac, na które wskazuje ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. o wieku emerytalnym pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. O ile bowiem prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym, prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych czy też lakierowanie ręczne lub natryskowe (nie zhermetyzowane) są uznawane za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i odpowiednio Wykazu A, Działu XIV poz. 12, 16 i 17 Załącznika nr 1 do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., to nie stanowią one prac wykonywanych w tych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . W załącznikach do tej ostatniej ustawy zawężono znacznie wykaz prac świadczonych w szczególnych warunkach w porównaniu z wykazem zawartym w ww. rozporządzeniu z 1983 r., do jakiego odnosi się art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym, prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych czy też lakierowanie ręczne lub natryskowe (nie zhermetyzowane), o których mowa w Wykazie A, Dziale XIV poz. 12, 16 i 17 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., nie zostały wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych , nie są więc pracami w warunkach szczególnych ani o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Ustalenie to ma decydujące znaczenie dla oceny uprawnień A. R. do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych , bo praca w (...) jako mechanika-lakiernika miała być jedyną pracą w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , jaką ubezpieczony miał wykonywać po 31 grudnia 2008 r. Skoro tego rodzaju praca nie jest pracą wykonywaną w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , to oznacza, że po 31 grudnia 2008 r. odwołujący nie wykonywał takiej pracy, a zatem nie spełnił przesłanki wymienionej w art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych . Skoro odwołujący nie spełnił jednej z przesłanek wynikających z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych , to podstawą prawną jego żądania przyznania prawa do emerytury pomostowej mógł być jedynie art. 49 tej ustawy dotyczący osób nie pracjących warunkach szczególnych po dniu 31.12.2008r. Na podstawie art. 49 pkt 3 tej ustawy bierze się pod uwagę jedynie okresy pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy ( posiadane w dniu wejścia w życie ustawy) . Oznacza to, że przy ustalaniu uprawnień do emerytury pomostowej na tej podstawie prawnej (art. 49) nie mogą być uwzględnione żadne okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, które są takimi jedynie w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ale w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych już nie. Należy podkreślić, że wykładnia art. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowych była już przedmiotem zainteresowania Sądu Najwyższego. W wyroku z 13 marca 2012 r. (II UK 164/11) Sąd Najwyższy wskazał, że w świetle tego przepisu nie ma podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie może być kwalifikowany jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów ( art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych ) lub o szczególnym charakterze ( art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych ). Określenie „okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ”, zawarte w art. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowych , oznacza okres pracy wskazany w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy bez wliczania do niego okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 4 września 2012 r. (I UK 164/12) i w wyroku 22 lipca 2013 r .(III UK 106/12). W świetle powyższego, dla ustalenia uprawnień A. R. do emerytury pomostowej z art. 49 ustawy nie mają znaczenia żadne okresy wykonywania do 31 grudnia 2008 r. pracy w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów samochodowych, prace spawalnicze, czy też prace polegające na lakierowaniu ręcznym lub natryskowym niezhermetyzowanym, ponieważ są to okresy pracy w szczególnych warunkach jedynie w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Wykazu A Dział XIV poz. 12, 16 i 17 rozporządzenia z 1983 r), nie zaś w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Ustalenie, że przed 31 grudnia 2008 r. odwołujący nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , powoduje, że odwołujący nie spełnił przesłanki wynikającej z art. 49 pkt 3 tej ustawy, a przez to nie spełnił wszystkich warunków niezbędnych do przyznania mu prawa do emerytura pomostowej określonych w art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych . W tym stanie rzecz Sąd Apelacyjny na zasadzie art. 385 k.p.c. apelację oddalił.