Sad powszechny, I ACa 230/18

Sygn. akt I ACa 230/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2018 r. Sąd Apelacyjny w (...) I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Daczyński Sędziowie: SSA Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga /spr./ SSA Jacek Nowicki Protokolant: st.sekr.sąd. (...) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2018 r. w (...) na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. przeciwko Krajowy Ośrodek (...) w W. o ustalenie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w (...) Wydziału XIII z siedzibą w L. z dnia 18 grudnia 2017 r. sygn. akt XIII C 464/17 I. zmienia zaskarżony wyrok i :

1. oddala powództwo;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego 10.817 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstw procesowego; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego 28.100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga Andrzej Daczyński Jacek Nowicki I A Ca 230/18 UZASADNIENIE Pozwem złożonym w dniu 6 lipca 2017 r. powód (...) sp. z o.o. wniósł o ustalenie bezskuteczności czynności prawnej pozwanej Agencji Nieruchomości Rolnych z siedzibą w W. (obecnie Krajowy Ośrodek (...) Oddział Terenowy w P. ) polegającej na wykonaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. prawa pierwokupu złożonego w imieniu pozwanej przez Agencję Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy w P. w stosunku do niezabudowanych działek gruntu o numerach: 114, 120, 129, 135/6, 135/11, 137, 138, 148, 149, 158/1 i 158/7 o łącznym obszarze 15.6061 ha wchodzących w skład nieruchomości położonej w miejscowości K. , Województwo (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Powód wniósł o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu. Pozwany Krajowy Ośrodek (...) Oddział Terenowy w P. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy uznał za bezskuteczną czynność prawną pozwanego polegającą na wykonaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. prawa pierwokupu złożonego w imieniu pozwanej przez Agencję Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy w P. w stosunku do niezabudowanych działek gruntu o numerach: 114, 120, 129, 135/6, 135/11, 137, 138, 148, 149, 158/1 i 158/7 o łącznym obszarze 15.6061 ha wchodzących w skład nieruchomości położonej w miejscowości K. , Województwo (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) , V Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr (...) . oraz kosztami postępowania obciążył w całości pozwanego i z tego tytułu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 30.817 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia sadu stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: W dniu 18 grudnia 2015 r. w formie aktu notarialnego repertorium A numer (...) przed notariuszem R. S. została zawarta pomiędzy S. R. działającym za spółkę (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. , a P. M. warunkowa umowa sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości K. , Województwo (...) , którą stanowi niezabudowany grunt w granicach działek (...) o łącznym obszarze 15.6061 ha za cenę 400.000 zł pod warunkiem, że poprzednik prawny pozwanego Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. nie wykona prawa pierwokupu. W dniu 21 grudnia 2015 r. Agencja Nieruchomości Rolnych otrzymała warunkową umowę sprzedaży z dnia 18 grudnia 2015 r. W dniu 11 stycznia 2016 r. odbyło się zwyczajne zgromadzenie wspólników (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. na którym podjęto uchwałę nr 3 z dnia 11 stycznia 2016 r. w której nie wyrażono zgody na sprzedaż nieruchomości będącej przedmiotem warunkowej umowy sprzedaży z dnia 18.12.2015 r. w formie aktu notarialnego repertorium A numer (...) z uwagi na nieprawidłową wycenę nieruchomości bez powołania opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości. Jednocześnie w uchwale zobowiązano zarząd do rozwiązania tej umowy. Pismem z dnia 13 stycznia 2016 r. P. M. został poinformowany o tej uchwale i o zamiarze rozwiązania przez spółkę warunkowej umowy sprzedaży. P. M. nie domagał się zawarcia tej umowy, gdyż dowiedział się, że nieruchomość, którą zamierzał kupić została wydzierżawiona na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 1 grudnia 2015 r. przez powoda z R. N. i W. P. tym P. M. miał problem z uzyskaniem kredytu z banku na zakup tej nieruchomości. W dniu 19 stycznia 2016 r. w siedzibie spółki (...) sp. z o.o. P. M. w obecności prezesa spółki sporządził oświadczenie o odstąpieniu od umowy warunkowej sprzedaży z dnia 18 grudnia 2015 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego repertorium A numer (...) . Pismo to w dniu 19 stycznia 2016 r. pracownik powoda okazał notariuszowi G. A. , który poświadczył powyższą okoliczność na tym dokumencie. W dniu 20 stycznia 2016 r. Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. wykonała prawo pierwokupu przysługujące jej na mocy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego w stosunku do niezabudowanych działek gruntu o numerach: 114, 120, 129, 135/6, 135/11, 137, 138, 148, 149, 158/1 i 158/7, a oświadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu zostało sporządzone w formie aktu notarialnego repertorium A numer (...) . W tym samym dniu powodowi doręczono pismo pozwanej wraz z oryginałem aktu notarialnego, w którym agencja wykonała prawo pierwokupu. W dniu 29 czerwca 2016 r. pozwany przelał na konto powoda kwotę 400.000 zł. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Za wiarygodne Sąd uznał zeznania S. R. – prezesa zarządu powodowej spółki oraz zeznania świadka P. M. , albowiem były one spójne i logiczne oraz zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Dowody z dokumentów Sąd uznał za wiarygodne, albowiem zostały sporządzone w przepisanej formie, przez podmioty uprawnione i nie budziły wątpliwości, co do swojej prawdziwości. Wiarygodność dokumentu w postaci umowy dzierżawy z dnia 1 grudnia 2015 r. nie została skutecznie zakwestionowana przez stronę pozwaną, albowiem jej pełnomocnik podniósł jedynie że kwestionuje fakt zawarcia umowy dzierżawy przed skorzystaniem przez pozwanego z prawa pierwokupu. Na powyższą okoliczność nie zostały zgłoszone żadne wnioski dowodowe, a ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało by umowa ta została sporządzona w innym czasie, niż w dacie wynikającej z dokumentu. W związku z powyższym, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska pozwanego. Powód, domagając się uznania ze bezskuteczną czynność prawną w postaci skorzystania przez pozwanego z prawa pierwokupu, powołał się na skuteczne odstąpienie przez P. M. w dniu 19 stycznia 2016 r. od warunkowej umowy sprzedaży, a więc jeszcze przed skorzystaniem przez pozwanego z prawa pierwokupu. Zgodnie z art. 493 § 1 k.c. jeżeli jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność strona zobowiązana, druga strona może, według swego wyboru, albo żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania, albo od umowy odstąpić. Jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, po zawarciu przez powodową spółkę z P. M. warunkowej umowy sprzedaży, zwykłe zgromadzenie wspólników spółki (...) podjęto uchwałę w której nie wyrażono zgody na sprzedaż nieruchomości będącej przedmiotem zawartej umowy. W rozpatrywanym przypadku doszło więc do następczej niemożliwości świadczenia z przyczyn zawinionych przez powoda, co zgodnie z treścią art. 493 § 1 k.c. generowało uprawnienie P. M. do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Ponadto Sąd podzielił stanowisko strony powodowej odnośnie tego, że P. M. przysługiwało prawo odstąpienia od warunkowej umowy sprzedaży również w oparciu o przepis art. 560 § 1 i 2 k.c. , tj. na podstawie rękojmi za wady, w związku z faktem obciążenia nieruchomości prawem dzierżawy na rzecz innych osób, o czym świadek dowiedział się po zawarciu umowy. Jednocześnie zauważyć należy, że wolą powoda i drugiej strony warunkowej umowy było jej rozwiązanie, co również winno być uwzględnione w oparciu o zasadę swobody kontraktowej stron ( art. 353 1 k.c. ). Zgodnie z wymogiem przewidzianym w art. 77 § 3 k.c. oświadczenie P. M. z dnia 19 stycznia 2016 r. o odstąpieniu od umowy zostało stwierdzone pismem. Fakt sporządzenia tego oświadczenia w dniu 19 stycznia 2016 r. został potwierdzony przez notariusza G. A. . Wskazać w tym miejscu należy na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. (...) oraz w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2008 r. o sygn. (...) zgodnie z którym prawo pierwokupu nie stanowi przeszkody do rozwiązania przez strony warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości przed złożeniem oświadczenia o wykonaniu tego prawa, a złożone później oświadczenie uprawnionego o wykonaniu prawa pierwokupu jest bezskuteczne. W związku z powyższym, zdaniem Sądu w rozpatrywanym przypadku doszło do skutecznego odstąpienia przez P. M. od warunkowej umowy sprzedaży, co oznacza, że wykonanie prawa pierwokupu przez pozwanego w dniu 20 stycznia 2016 r. jest bezskuteczne. Zgodnie z art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W świetle art. 189 k.p.c. interes prawny, jako przesłanka powództwa o ustalenie, która, w sposób niezależny od innych wymaganych przez prawo materialne lub procesowe okoliczności, warunkuje określony skutek tego powództwa, należy do grupy przesłanek merytorycznych. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. oznacza potrzebę prawną, wynikającą z sytuacji prawnej, w jakiej powód się znajduje (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 2 lutego 2017 r. w sprawie o sygn. (...) . Powód niewątpliwie ma interes prawny w ustaleniu bezskuteczności wykonania przez pozwanego prawa pierwokupu, mając na uwadze to, że zgromadzenie wspólników nie wyraziło zgody na sprzedaż nieruchomości bez przeprowadzenia wyceny przez biegłego w cenie ustalonej w warunkowej umowy sprzedaży, a która została uiszczona przez pozwanego w oparciu o wykonane prawo pierwokupu. Z uwagi na powyższe, Sąd w oparciu o wyżej przywołane przepisy i art. 189 k.p.c. uwzględnił w całości roszczenie powoda i w pkt. 1 wyroku uznał za bezskuteczną czynność prawną pozwanego polegającą na wykonaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. prawa pierwokupu złożonego w imieniu pozwanej przez Agencję Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy w P. w stosunku do niezabudowanych działek gruntu o numerach: 114, 120, 129, 135/6, 135/11, 137, 138, 148, 149, 158/1 i 158/7 o łącznym obszarze 15.6061 ha wchodzących w skład nieruchomości położonej w miejscowości K. , Województwo (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr (...) . O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt. 2 wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) obciążając nimi pozwanego i z tego tytułu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 30.817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na które złożyły się opłata sądowa od pozwu w kwocie 20.000 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, który zaskarżając wyrok w całości podniósł zarzuty: 1.naruszenia przepisów postępowania , które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 233 par.1kpc poprzez dowolną , sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki ocenę materiału dowodowego faktycznych i w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych; - art. 232kpc w zw. z art. 230kpc poprzez przyjęcie, że pozwany nie zakwestionował skutecznie wiarygodności dokumentu stanowiącego umowę dzierżawy z dnia 1 grudnia 2015r i równoczesne naruszenie art. 6kc poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, ze ciężar udowodnienia wiarygodności dokumentu w postaci umowy dzierżawy spoczywał na pozwanym;
3. naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 493 par.1 kc poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że w stosunku zobowiązaniowym istniejącym między spółką a P. M. doszło do następczej niemożliwości świadczenia i przyjęcie odstąpienia za skuteczne, podczas gdy uchwała zgromadzenia wspólników nie spowodowała niemożliwości świadczenia i czynność podjęta przez P. M. nie wywołała zamierzonych skutków prawnych; - art. 560par.1 kc poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, ze P. M. przysługiwało prawo odstąpienia od warunkowej umowy sprzedaży z uwagi na występujące wady rzeczy, podczas gdy rzeczone wady nie występowały; - art. 77 par.3kc poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że rozwiązanie warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości za zgoda obu stron mogło nastąpić w zwykłej formie pisemnej, podczas gdy ustawa wymaga dokonania takiej czynności w formie aktu notarialnego. Wskazując na powyższe zarzuty , apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz o obciążenie powódki kosztami postępowania za obie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja pozwanego okazała się uzasadniona. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie niespornych okoliczności związanych z podejmowanymi przez powódkę i P. M. czynnościami związanymi z zawarciem umowy warunkowej sprzedaży oraz dalszymi działaniami stron tej umowy zmierzającymi do jej unicestwienia , a także w zakresie okoliczności skorzystania przez pozwanego z prawa pierwokupu nieruchomości , której dotyczyła warunkowa umowa sprzedaży z dnia 18 grudnia 2015r i w tym zakresie Sąd Apelacyjny ustalenia te przyjmuje jako własne uznając za zbędne ponowne ich przytaczanie. Trafne natomiast okazały się zarzuty podniesione w apelacji pozwanego dotyczące błędnej oceny zebranego materiału dowodowego , a w konsekwencji błędne wnioskowanie co do skutków podejmowanych przez powódkę i P. M. czynności po zawarciu warunkowej umowy sprzedaży. Należy podzielić stanowisko apelującego, że sąd I instancji oparł swoje ustalenia w głównej mierze na zeznaniach Prezesa Zarządu powodowej spółki oraz świadka P. M. będących stronami warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości oraz treści pism przez nich sporządzonych. Mając na uwadze fakt, że pismo o rozwiązaniu umowy z dnia 13 stycznia 2016r oraz oświadczenie P. M. z dnia 19 stycznia 2016r o odstąpieniu od umowy zostały przedstawione pozwanemu dopiero po dniu, w którym pozwany wykonał przysługujące mu prawo pierwokupu , daje uzasadnione podstawy do zakwestionowania wiarygodności zeznań tych osób szczególnie w zakresie przyczyn i pobudek jakimi się kierowały przy podejmowaniu tych czynności. Wnikliwa analiza zaoferowanych przez powódkę dowodów oraz sekwencja zdarzeń , które miały miejsce po zawarciu warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości jednoznacznie wskazuje, że działania obu stron tej umowy zmierzały do unicestwienia tej umowy, a w konsekwencji uniemożliwienie pozwanemu wykonanie przysługującego mu prawa pierwokupu. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd I instancji wskazywał, że powódka formułując żądanie pozwu powoływała się na skuteczne odstąpienie od umowy przez P. M. w piśmie z dnia 19 stycznia 2016r. Rozstrzygnięcie sądu I instancji, w ocenie Sądu Apelacyjnego opiera się na błędnym wnioskowaniu , że uchwała powodowej spółki podjęta w dniu 11 stycznia 2016r dotycząca niewyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości wywołała skutek w postaci następczej niemożliwości świadczenia z przyczyn zawinionych przez powódkę, co zgodnie z art. 493 par.1kc uprawniało P. M. do złożenia oświadczenia o odstąpieniu umowy. Stanowisko to jest błędne co do zasady, albowiem powódka zgodnie z postanowieniami zawartej umowy warunkowej zobowiązana była do jej wykonania, zaś w treści umowy nie wprowadzono żadnego zastrzeżenia dotyczącego umownego prawa odstąpienia wynikającego z treści art. 395kc. W tej sytuacji – jak słusznie podniósł pozwany – strony umowy mogły od umowy odstąpić wyłącznie w przypadku zaistnienia takich okoliczności, z którymi przepisy ustawy wiążą zaktualizowanie się uprawnienia do odstąpienia od umowy. Prawidłowa wykładnia art. 493 par.1 kc w odniesieniu do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy nie daje podstaw do uznania, że zaistniały przesłanki wynikające z treści tego przepisu, gdyż powódka nie przedstawiła na takie okoliczności żadnych wiarygodnych dowodów. Regulacja zawarta w art. 493 par.1kc dotyczy takich sytuacji, gdy strona może : albo żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania, albo od umowy odstąpić , w sytuacji gdy jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi strona zobowiązana. Sąd Okręgowy w sposób nieuprawniony uznał, że okolicznością skutkującą niemożliwością świadczenia ze strony powódki było podjęcie w dniu 11 stycznia 2016r uchwały wspólników dotyczącej niewyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości. Przede wszystkim stwierdzić należy, że uchwała podjęta po zawarciu umowy warunkowej była w całości bezskuteczna i nie wywołała żadnych skutków prawnych w odniesieniu do postanowień umowy z dnia 18.12.2015r , albowiem umowa warunkowa została ważnie zawarta zgodnie z zasadami reprezentacji spółki oraz postanowieniami umowy spółki (par.13ust.10 i 11) . Zgodnie z treścią umowy spółki uchwały wspólników wymagało rozporządzenie prawem lub zaciągniecie zobowiązania do wartości stukrotnie przewyższającej wartość jej kapitału zakładowego , który wynosi 200.000zł , zatem nie może budzić wątpliwości , że w przypadku zawarcia umowy warunkowej sprzedaży nieruchomości za kwotę 400.000zł nie była wymagana zgoda zgromadzenia wspólników. W świetle tej regulacji całkowicie pozbawione uzasadnienia , a w konsekwencji bezskuteczne były działania powódki związane z podjęciem w dniu 11.01.2016r uchwały , na podstawie której na użytek niniejszego postępowania powódka wywodziła swoje stanowisko o skuteczności odstąpienia od umowy przez P. M. . Na skutek podjęcia tej uchwały powódka nie zwolniła się z obowiązku realizacji umowy z dnia 18.12.2015r ani też nie zaistniały okoliczności uzasadniające twierdzenie co do niemożliwości świadczenia z przyczyn zawinionych przez powódkę. Mając na uwadze powyższe ,za w pełni trafny i uzasadniony należało uznać zarzut apelującego w zakresie naruszenia art. 493 par.1 kc , albowiem prawidłowa ocena dowodów zgromadzonych w tej sprawie nie pozwala na przyjęcie, że w stosunku zobowiązaniowym istniejącym między powódką a P. M. na skutek podjęcia uchwały wspólników w dniu 11.01.2016r doszło do następczej niemożliwości świadczenia, co mogłoby skutkować zaistnieniem przesłanek do skutecznego odstąpienia od warunkowej umowy sprzedaży przez P. M. . Na marginesie tylko wskazać należy, że daty podejmowania czynności zbieżne z upływem terminu do skorzystania przez pozwaną z prawa pierwokupu , brak jednoznacznych dowodów skutecznego doręczenia pism oraz brak zawiadomienia pozwanej o ich treści jednoznacznie wskazują na to, że działania te miały na celu unicestwienie skutków zawartej umowy warunkowej sprzedaży nieruchomości, a w konsekwencji uniemożliwienie pozwanej realizacji przysługującego jej uprawnienia. Bez istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z przyczyn wskazanych powyżej pozostawały ewentualne rozważania kwestii związanych z rękojmią za wady w rozumieniu art. 560 par.1 kc wynikające z faktu obciążenia nieruchomości prawem dzierżawy na rzecz innych osób o której to okoliczności P. M. miałby dowiedzieć się dopiero po zawarciu umowy, albowiem jak jednoznacznie wynika z treści jego pisma z dnia 19.01.2016r te okoliczności nie stanowiły przyczyny odstąpienia od umowy. Dodatkowo zaś wskazać należy, że pomimo sformułowania przez powódkę w piśmie z dnia 13.01.2016r oświadczenia o rozwiązaniu warunkowej umowy sprzedaży , to niezależnie od tego kiedy to pismo dotarło do adresata , również nie wywarło żadnych skutków prawnych , albowiem zgodnie z art. 77 par.3 kc – jeżeli umowa została zawarta w innej formie szczególnej, jej rozwiązanie za zgodą obu stron wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia – a zatem rozwiązanie umowy dla wywołania skutków z tym związanych winno również nastąpić w formie aktu notarialnego. Z powyższych względów uznając zasadność zarzutów apelacji, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 par.1kpc zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo , obciążając powódkę kosztami procesu za obie instancje w myśl zasady wynikającej z art. 98 par.1i 3 kpc oraz art. 108 par.1 kpc . SSA Jacek Nowicki SSA Andrzej Daczyński SSA Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga