Sad powszechny, IV U 250/18

Sygn. akt IV U 250/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2018r. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Michał Dudzic Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Podkowa po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2018r. w Tarnobrzegu odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 15 października 2018r. Nr (...) - (...) w sprawie z wniosku A. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o prawo do zasiłku opiekuńczego i zwrot nienależnie pobranego zasiłku opiekuńczego zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 15 października 2018r. Nr (...) - (...) w ten sposób, że przyznaje A. P. prawo do zasiłku opiekuńczego za okres od 5 września 2018r. do dnia 18 września 2018r. i zwalnia z obowiązku zwrotu zasiłku opiekuńczego wraz z odsetkami w kwocie 678,94zł /sześćset siedemdziesiąt osiem złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze/. Sędzia: Sygn. akt IV U 250/18 UZASADNIENIE wyroku z dnia 21 grudnia 2018r. Decyzją z dnia 15.10.2018r. znak (...) - (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na podstawie art. 17 w zw. z art. 35 ust. 2, art. 66 i art. 68 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz art. 84 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych odmówił wnioskodawczyni A. P. prawa do zasiłku opiekuńczego za okres od 5 września 2018r. do 18 września 2018r., a także zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku opiekuńczego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 678,94 zł /należność główna 676,48 zł brutto z funduszu chorobowego za okres od 5.09.2018r. do 18.09.2018r., odsetki ustawowe za opóźnienie w kwocie 2,46 z funduszu chorobowego/. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawczyni była zatrudniona równolegle u kilku płatników. Z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę w P. D. , gdzie złożyła zwolnienie lekarskie wydane na okres od 5.09.2018r. do 18.09.2018r., ZUS dokonał wypłaty zasiłku opiekuńczego. Dodał, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, iż w trakcie niezdolności do pracy z powodu sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny na okres od 5.09.2018r. do 18.09.2018r. wnioskodawczyni świadczyła pracę zarobkową w P. (...) . Organ rentowy dodał, że płatnik potwierdził, iż w dniu 6.09.2018r. na loginie odwołującej zostało zatwierdzone miesięczne rozliczenie – w ramach zawartej umowy zlecenie. Mając na uwadze powyższe okoliczności ZUS odmówił wnioskodawczyni prawa do zasiłku opiekuńczego za w/w okres i zobowiązał ją do zwrotu tego świadczenia w łącznej kwocie 678,94 zł. Wnioskodawczyni A. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że w ramach umowy zlecenia zawartej z P. zajmuje się comiesięcznym zatwierdzaniem deklaracji w ramach obsługi pracowniczych ubezpieczeń grupowych w Zespole Szkół w R. . Dodała, że w dniu 6.09.2018r. zalogowała się na portalu P. w domu, na prywatnym komputerze, i zatwierdziła sprawozdanie za miesiąc wrzesień, co zajęło jej około 5 minut. Wynagrodzenie z tytułu świadczenia tej usługi wyniosło we wrześniu 36 zł brutto. W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Dodał, że wykonywanie przez wnioskodawczynię pracy na podstawie umowy zlecenia w okresie, na który miała wystawione zaświadczenie lekarskie z tytułu opieki nad chorym dzieckiem, jest okolicznością, która powoduje utratę prawa do zasiłku opiekuńczego z tytułu zatrudnienia. Na rozprawie w dniu 21 grudnia 2018r. wnioskodawczyni poparła złożone odwołanie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. P. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w Z. D. oraz na podstawie umowy zlecenia w Zespole Szkół w R. . W obu tych miejscach zajmuje stanowisko księgowej. Oprócz tego ma też zawartą umowę zlecenia z P. (...) . Do jej obowiązków należy comiesięczne zatwierdzanie liczby pracowników zatrudnionych w Zespole Szkół w R. , co jest związane z ubezpieczeniem grupowym na podstawie umowy z P. . Z tytułu wykonywania umowy zawartej z P. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 30 zł miesięcznie i należne jest za cały okres, a nie za poszczególne dni. A. P. była zobowiązana do wykonywania tych czynności osobiście. W okresie od 5.09.2018r. do 18.09.2018r. wnioskodawczyni przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z chorobą męża i jego wypisaniem ze szpitala w dniu 5 września 2018r. W dniu 8.10.2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych otrzymał informację od P. (...) , że na loginie A. P. w dniu 6 września 2018r. zostało zatwierdzone rozliczenie miesięczne. W tym dniu, wnioskodawczyni korzystając z komputera domowego otworzyła stronę P. , wpisała swój login i hasło i po wejściu na stronę zatwierdziła w odpowiednim miejscu sprawozdanie dotyczące liczby pracowników poprzez kliknięcie przycisku. W związku z powyższymi ustaleniami, decyzją z dnia 15.10.2018r. organ rentowy odmówił A. P. prawa do zasiłku opiekuńczego za okres od 5.09.2018r. do 18.09.2018r. oraz zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 676,48 zł brutto wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości 2,46 zł brutto, łącznie 678,94 zł. /dowód: pismo Zastępcy Dyrektora Zespołu Szkół w R. z daty 21.09.2018r., pismo P. (...) z daty 4.10.2018r., decyzja organu rentowego z daty 15.10.2018r. – w aktach organu rentowego, zeznania wnioskodawczyni A. P. k. 12-12v/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego i aktach sprawy. Dowody te Sąd uznał za w pełni wiarygodne, bowiem ich prawdziwość i autentyczność nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony w toku postępowania. Zeznaniom wnioskodawczyni A. P. Sąd przyznał wiarę jako korespondującym z dowodami z dokumentów zalegającymi w aktach organu rentowego, tworząc spójną całość pozbawioną sprzeczności czy nieścisłości. Z tak ukształtowanego materiału dowodowego jednoznacznie wynika – charakter i rodzaj czynności podejmowanych przez wnioskodawczynię w ramach zawartej z P. (...) umowy zlecenie – zatwierdzenie rozliczenie miesięcznego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawczyni jest zasadne i podlega uwzględnieniu ( art. 477 14 § 2 kpc ). Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu podlegającemu obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad innym członkiem rodziny. Za członków rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 3, uważa się małżonka, rodziców, rodzica dziecka, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku powyżej 14 lat - jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki. Zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad innym członkiem rodziny nie dłużej jednak niż przez okres 14 dni w roku kalendarzowym (art. 33 ust. 1 ustawy). Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje za okresy w których ubezpieczony na podstawie przepisów o wynagradzaniu zachowuje prawo do wynagrodzenia (art. 12 w zw. z art. 35 ust 2 w/w ustawy). Niekwestionowanym jest fakt, że wnioskodawczyni w okresie od 5.09.2018r. do 18.09.2018r. otrzymała zwolnienie lekarskie w celu opieki nad chorym mężem. W ocenie organu rentowego A. P. nie ma prawa do zasiłku opiekuńczego za w/w okres wobec podjęcia w dniu 6.09.2018r. pracy zarobkowej na podstawie umowy zlecenia zawartej z P. (...) . Wnioskodawczyni podniosła natomiast argumenty, że była to jednorazowa czynność trwająca około 5 minut, polegająca jedynie na zalogowaniu się na swój login na stronie P. i kliknięciu przycisku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Stosownie do art. 35 ust.2 powołanej ustawy, do zasiłku opiekuńczego stosuje się odpowiednio m.in. przepis art. 17 . Zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych - osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami. Zgodnie natomiast z ust. 2 pkt 1 tego przepisu za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że działanie wnioskodawczyni miało charakter zdarzenia epizodycznego, spowodowanego pilną koniecznością, nie zaś stałą pracą wynikającą z umowy zlecenia. W procesie nie zostało wykazane, aby poza jednorazową czynnością polegającą na zatwierdzeniu rozliczenia miesięcznego (poprzez zalogowanie się na swoje konto i wciśnięcie przycisku), A. P. wykonywała inne czynności /usługi/ na rzecz P. . Pod pojęciem pracy zarobkowej mieści się wszelka aktywność ludzka, która zmierza do uzyskania zarobku, nawet gdyby miała ona polegać na czynnościach nie obciążających osoby przebywającej na zwolnieniu lekarskim w istotny sposób (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 05.04. 2005 r. sygn. akt I UK 370/04). Orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje wąską wykładnię tej przesłanki utraty prawa do zasiłku chorobowego (zasiłku opiekuńczego), uznając zasadniczo, że wszelka aktywność zarobkowa w okresie pobierania zasiłku powoduje taki skutek. Praca powinna być świadczona osobiście, choć nie musi to być praca fizyczna (wyrok SN z 03.12.1999 r., II UKN 236/99). Sąd Najwyższy uznaje jednak, że od tej zasady mogą istnieć odstępstwa uzasadnione zwłaszcza sporadycznym i formalnym charakterem czynności ubezpieczonego lub ich niezbędnością dla kontynuacji działalności gospodarczej, jak niektóre formalnoprawne czynności związane z zatrudnianiem pracowników do jakich jest zobowiązany ubezpieczony jako pracodawca (wyrok SN z 07.10.2003 r., II UK 76/03), podpisanie w trakcie zwolnienia lekarskiego dokumentów finansowych, faktur sporządzonych przez inne osoby, opłacanie czynszu, itp. (wyrok SN z 06.02.2008 r., II UK 10/07). Są to więc tylko uboczne czynności związane z prowadzoną działalnością. Możliwość uznania, że nie dochodzi do utraty prawa do zasiłku chorobowego, w przypadku aktywności zmierzającej do osiągniecia zarobku w czasie pobierania tego świadczenia, występuje jednak tylko wówczas, gdy ma ona charakter incydentalny i wymuszony okolicznościami (wyrok SN z 15.06.2007 r., II UK 223/06). Nie jest traktowane jako wykonywanie pracy zarobkowej podjęcie przez pracownika w czasie zwolnienia lekarskiego jednorazowych działań, które mógł wykonać tylko ten pracownik. Przykładem może być podpisanie dokumentu, który bez podpisu konkretnego pracownika nie byłby honorowany . Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że czynność wykonana przez wnioskodawczynię w dniu 6.09.2016r., miała właśnie charakter incydentalny, jednorazowy, oraz wymuszony obowiązkiem dokonania tej czynności na początku miesiąca, którą mogła wykonać tylko A. P. , zobowiązana na podstawie umowy zlecenia do osobistego działania, polegająca na potwierdzeniu w systemie liczby ubezpieczonych pracowników. Niewykonanie tej czynności przez wnioskodawczynię skutkowałoby brakiem potwierdzenia ciągłości ubezpieczenia pracowników. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd uznał, iż żądanie wnioskodawczyni jest uzasadnione i dlatego na zasadzie art. 477 14 § 2 zmienił zaskarżoną z dnia 15 października 2018r. Nr (...) - (...) i przyznał wnioskodawczyni A. P. prawo do zasiłku opiekuńczego za okres od 5 września 2018r. do dnia 18 września 2018r. oraz zwolnił z obowiązku zwrotu zasiłku opiekuńczego wraz z odsetkami w kwocie 678,94zł. Sędzia: