Sad powszechny, I C 306/18

Sygn. akt I C 306/18 UZASADNIENIE Powód K. (...) w K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 9 marca 2018 r. (data nadania) złożył pozew przeciwko K. (...) w G. o wydanie nieruchomości położonej w województwie (...) , na terenie gminy P. , obręb B. , oznaczonej geodezyjnie jako działka nr (...) o powierzchni 4,4557 ha, która była przedmiotem wygasłej umowy dzierżawy z dnia 22 października 1998 r. nr (...) , aneksowanej w dniu 6 października 2018 r. Jednocześnie powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu roszczenia wskazano, iż poprzedniczka prawna powoda zawarła z pozwanym umowę dzierżawy przedmiotowej działki na okres do dnia 21 października 2013 r. Wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści § 10 aneksu do umowy dzierżawy, pozwany po zakończeniu umowy nie wydał powódce nieruchomości. Do chwili obecnej sporna działka nie została przejęta do zasobu (...) . Pozwany kilkukrotnie wzywany do wydania nieruchomości, tego nie uczynił. Pozwany zwracał się o przedłużenie obowiązywania umowy na co poprzedniczka prawna powoda nie wyraziła zgody, albowiem pozwany nie dochował terminu do złożenia takiego wniosku. W odpowiedzi na pozew pozwane K. (...) w G. wniosło o oddalenie powództwa w całości wobec braku legitymacji biernej po stronie pozwanego. W uzasadnieniu wskazano, iż pismem z dnia 28 marca 2016 r. pozwany oświadczył, że od dnia 1 stycznia 2016 r. nie użytkuje działki nr (...) obręb B. . Wskazane pismo spełnia wymogi § 10 umowy. Powód miał zapewniony swobodny dostęp i możliwość sprawdzenia jej stanu. Umowa nie precyzuje formy ani sposobu przekazania, dlatego pozwany uznał, że zawarte w piśmie oświadczenie spełnia wymogi umowy co do wydania nieruchomości. Pismem z dnia 23 maja 2018 r. powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Właścicielem nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr (...) o powierzchni 4,4557 ha położonej w obrębie ewidencyjnym B. , jest Skarb Państwa we władaniu A. (...) , obecnie K. (...) . Dowód: odpis księgi wieczystej k. 51-

1. W dniu 22 października 1998 r. A. (...) obecnie K. (...) , zawarła z K. (...) w G. umowę dzierżawy nr (...) , której przedmiotem była nieruchomość – działki nr (...) obręb B. . Aneksem z dnia 6 października 2008 r. do powyższej umowy dzierżawy, na wniosek dzierżawcy przedłużono okres obowiązywania umowy do dnia 21 października 2013 r. Zgodnie z treścią § 10 aneksu, po zakończeniu dzierżawy, dzierżawca zobowiązany był zwrócić wydzierżawiającemu przedmiot dzierżawy w stanie nie pogorszonym, z wyjątkiem pogorszenia wynikającego z normalnego zużycia rzeczy. Pismem z dnia 2 września 2013 r. pozwane K. zwróciło się do poprzedniczki prawnej powoda z prośbą o przygotowanie do sprzedaży działki nr (...) . Jednocześnie wniosło o przedłużenie umowy dzierżawy do dnia sprzedaży. W odpowiedzi na wniosek pozwanego o przedłużenie okresu obowiązywania umowy poprzedniczka prawna powoda pismem z dnia 10 października 2013 r. wskazała, iż wniosek nie może zostać pozytywnie rozpatrzony wobec tego, że oświadczenie o dalszym dzierżawieniu nieruchomości winno być złożone najpóźniej na trzy miesiące przed zakończeniem umowy dzierżawy. Wobec czego wezwano do wydania dzierżawionej nieruchomości w dniu 21 października 2013 r. na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego. W odpowiedzi natomiast na wniosek pozwanego w sprawie sprzedaży nieruchomości, A. (...) , pismem z dnia 22 października 2013 r. poinformowała, iż została wszczęta procedura mająca na celu rozpatrzenie wniosku. Umowa dzierżawy wygasła z dniem 21 października 2013 r. Dowód: aneks nr (...) do umowy dzierżawy k. 46-48, stan rozdysponowania umowy k. 49, druk dot. bezumownego korzystania k. 33, załącznik do aneksu k. 35, 50, pisma k. 40, 41, 42, 44, 45, potwierdzenie odbioru k.
2. Pismem z dnia 20 maja 2014 r. A. (...) w S. Filia w K. poinformowała pozwanego, iż działka nr (...) jest przewidziana do sprzedaży w drodze przetargu, a umowa dzierżawy wygasła 21 października 2013 r. Jednocześnie wyznaczyła ostateczny termin do wydania nieruchomości na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego. Pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. pozwany wskazał, iż działka nr (...) jest przez niego użytkowana i od 2011 r. ma ją zgłoszoną do programu rolnośrodowiskowego, którego koniec przypada na 28 lutego 2016 r. W związku z nie uwzględnieniem poprzednich próśb o wydłużenie dzierżawy, pozwany ponowie wniósł o wydłużenie terminu obowiązywania umowy. Pismem z dnia 28 lipca 2014 r. A. (...) w S. Filia w K. wyznaczyła pozwanemu ostateczny termin 14 dni do wydania nieruchomości na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego. W dniu 23 grudnia 2014 r. dokonano lustracji nieruchomości – działki nr (...) , obręb B. , w trakcie której stwierdzono, że na działce znajduje się wykoszona trawa. Pismem z dnia 28 marca 2016 r. K. (...) w G. poinformowało A. (...) Filię w K. , że od dnia 1 stycznia 2016 r. nie użytkuje działki nr (...) obręb B. i poprosiło o nie uwzględnianie go jako użytkownika bezumownego. Pismem z dnia 27 czerwca 2016 r. poprzedniczka prawna powoda podtrzymała dotychczasowe stanowisko w zakresie braku wydania nieruchomości na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego. Pismem z dnia 30 sierpnia 2016 r. A. (...) w S. Filia w K. zawiadomiła pozwanego o płatności z tytułu bezumownego użytkowania majątku z 03-09-2014, na kwotę 1.989,36 zł. Pismem z dnia 29 września 2016 r. pozwane K. odesłało fakturę dotyczącą płatności za bezumowne użytkowanie w związku z tym, że pismem z dnia 28 marca 2016 r. informowało o nie użytkowaniu nieruchomości. W odpowiedzi na pismo pozwanego A. (...) w S. Filia w K. pismem z dnia 14 października 2016 r. poinformowała pozwanego, iż odesłanie faktury, nie jest równoznaczne z tym, że jest ona anulowana. Nieruchomość nie została wydana protokołem zdawczo – odbiorczym sporządzonym na nieruchomości przy udziale pracownika (...) w S. (biuro w Ś. ), w związku z czym wynagrodzenie za bezumowne użytkowanie tej nieruchomości będzie nadal naliczane. Pismem z dnia 2 lutego 2017 r. poprzedniczka prawna powoda ostatecznie wezwała pozwanego do wydania nieruchomości. W dniu 5 kwietnia 2017 r. dokonano lustracji nieruchomości – działki nr (...) , obręb B. w trakcie której stwierdzono, iż działka jest nieuprawiana. Dowód: protokoły z lustracji k. 8, 27, mapy k. 9, 10, 29, fotografie k. 11, 30, 31, pisma k. 12, 18, 21, 23, 26, 34, 38, 39, 68, potwierdzenia odbioru k. 13-14, 19-20, 24-25, 36-37, stan rozdysponowania umowy k. 15, 28, zawiadomienie o płatności k.
3. Sąd zważył, co następuje: Powództwo na uwzględnienie nie zasługuje i podlega oddaleniu. Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci przedstawionych przez strony dokumentów. Sąd uznał je za w pełni wiarygodne, albowiem żadna ze stron nie przedstawiła okoliczności nakazującej zakwestionować walor dowodowy tych dokumentów. Zgodnie z treścią art. 705 kc po zakończeniu dzierżawy dzierżawca obowiązany jest, w braku odmiennej umowy, zwrócić przedmiot dzierżawy w takim stanie, w jakim powinien się znajdować stosownie do przepisów o wykonywaniu dzierżawy. Zwrot przedmiotu dzierżawy ma zapewnić wydzierżawiającemu faktyczną możliwość zbadania jego stanu, co w rzeczywistości wymaga przejęcia rzeczy w rzeczywiste władanie. Wydzierżawiający ma mieć zapewniony swobodny dostęp do rzeczy i możliwość sprawdzenia jej stanu, co oznacza, że zwrot musi być jednoznaczny ze względu na krótki termin przedawnienia wzajemnych roszczeń stron. Zwrot rzeczy polega więc na przekazaniu jej wynajmującemu (wydzierżawiającemu) w taki sposób, aby był świadom, iż rzecz zostaje mu oddana do dyspozycji z uwagi na zakończenie się stosunku najmu (dzierżawy). Zwrot rzeczy musi być czynnością jednoznaczną (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2015 r., V CSK 739/14, LEX nr 1929871). W ocenie Sądu pozwany zwrócił przedmiot umowy dzierżawy i nie jest już posiadaczem nieruchomości, której wydania domaga się powód. Umowa dzierżawy przedłużona aneksem, nie wskazywała szczególnej formy zwrotu przedmiotu dzierżawy. Bezspornym jest, iż umowa dzierżawy wygasła z dniem 21 października 2013 r., a pozwany niezwłocznie po tym terminie winien zwrócić, wówczas jeszcze poprzedniczce prawnej powoda, przedmiot umowy. O ile pozwany nie zwrócił przedmiotu dzierżawy niezwłocznie, to jednak w piśmie z dnia 28 marca 2016 r. oświadczył, iż od dnia 1 stycznia 2016 r. nie użytkuje uprzednio dzierżawionej działki. Treść pisma pozwanego jednoznacznie wskazuje, że pozwany nie użytkuje nieruchomości, nie chce jej zatrzymać dla siebie i wydaje ją powodowi. Oświadczenie to kierowane do poprzednika prawnego powoda jest jednoznaczne w swej treści i dlatego daje podstawę do przyjęcia, iż stanowi akt wydania nieruchomości. O nieużytkowaniu nieruchomości, pozwany poinformował dodatkowo pismem z dnia 29 września 2016 r. O tym, że nieruchomość – działka nr (...) , obręb B. została wydana powodowi, świadczy również to, że poprzedniczka prawna powoda, a aktualnie również powód, miała swobodny dostęp do nieruchomości oraz faktyczną możliwość sprawdzenia jej stanu. Potwierdzają to protokoły z lustracji nieruchomości oraz przedłożone do akt fotografie działki, które to przedstawiają stan przedmiotu dzierżawy. W protokole z dnia 5 kwietnia 2017 r. wskazano, iż działka nie jest uprawiana, co potwierdza również okoliczność braku użytkowania jej przez pozwanego. Wobec powyższego Sąd oddalił powództwo.