Sad powszechny, XI GC 1031/18

Sygnatura akt XI GC 1031/18 UZASADNIENIE Powód (...) Bank (...) Spółka akcyjna we W. wniósł pozew przeciwko pozwanemu V. X. P. , o zapłatę kwoty 20 140,81 zł, z tytułu umowy pożyczki. Pozwany nie kwestionował powództwa, wskazując na dokonywane spłaty zadłużenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 20 sierpnia 2014r. pozwany V. X. P. , działający jako konsument, zawarła z powodem (...) Bank (...) Spółka akcyjna we W. umowę pożyczki w kwocie 33 843,75 zł, z czego do dyspozycji pozwanego pozostawiono 20.000 zł. W § 1 ust. 15 postanowiono, że brak wymaganej spłaty raty lub jej części w terminie określonym na umowie spowoduje naliczenie odsetek od kapitału przeterminowanego. Nadto ustalono, że stopa tych odsetek jest zmienna i wynosi czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP obowiązującego na dzień powstania zadłużenia. Bezsporne, a nadto dowód: - umowa pożyczki, k. 21-

1. Zgodnie z tabelą opłat i prowizji telefoniczne upomnienie klienta w związku z nieterminową spłatą wiązało się z naliczeniem opłaty 15 zł. Korespondencja kierowana do klienta związana z nieterminową spłatą wiązała się z opłatą 15 zł lub 20 zł, opłata za wyjazd interwencyjny wynosiła 100 zł. Powód obciążył pozwanego opłatami w łącznej wysokości 615 zł, na którą składało się 32 opłaty z tytułu windykacji telefonicznej, 2 opłaty za listy windykacyjne i 1 opłata za wizytę windykacyjną. Bezsporne, a nadto dowód: - tabela opłat i prowizji, k.
2. Z uwagi na nieterminową spłatę rat pożyczki, powód pismem z dnia 11.02.2018r. wypowiedział z umowę pożyczki i wezwać pozwanego do zapłaty kwoty 19 778,46 zł, w tym 18414,75 zł w terminie 30 dni. Bezsporne, a nadto dowód: - wypowiedzenie, k. 32-
3. W dniu 11.05.2018r. powód sporządził wyciąg z ksiąg banku gdzie wskazał, że zadłużenie pozwanego z tytułu ww. umowy wyniosło 20140,81 zł. Bezsporne, a nadto dowód: - wyciąg z ksiąg banku – k.
4. Po sporządzeniu wyciągu z ksiąg banku, pozwany dokonywał kolejny wpłat na poczet zobowiązania, jak również nastąpił zwrot niewykorzystanej składki na ubezpieczenie pożyczki w kwocie 4745,71 zł. Łącznie po dniu wystawienia wyciągu z ksiąg banku, na poczet zobowiązania pozwanego wpłynęła kwota 14333,92 zł. Bezsporne. Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się zasadne w części. Powództwo oparto o treść wiążącej strony umowy o pożyczkę gotówkową, która miała swoją podstawę prawną w art. 3 ustawy z dnia 12.05.2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U.2018.993 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 78a ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe . Stan faktyczny sprawy nie był sporny, gdyż pozwany, obecny osobiście na rozprawie, nie kwestionował swojego zobowiązania, wskazując, że cały czas dokonuje częściowych spłat. Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, jak również na podstawie niekwestionowanych oświadczeń pozwanego, ustalono, że sprawa nie miała charakteru gospodarczego. Pozwany nie był przedsiębiorcą, a w chwili zawierania umowy pożyczki występował w charakterze konsumenta. Mając na uwadze, stanowisko pozwanego, Sąd uznał za zasadne roszczenie do co należności głównej, jak i należnych z tego tytułu wynikających z umowy odsetek. Z uwag na cofnięcie powództwa wraz ze zrzeczeniem się roszczenia– najpierw co do kwoty 12333,92 zł, a następnie co do kolejnych 2000 zł - w tym zakresie postępowanie umorzono. Uwzględniając zaś konsumencki charakter umowy sąd był zobligowany do zbadania z urzędu treści umowy i żądania pozwu, pod względem ich abuzywności. W wyniku tak podjętej analizy, doszedł do przekonania, że w zakresie roszczenia o opłaty, postanowienie umowne stanowiły niedozwolone klauzule umowne, o których mowa w art. 385 3 kc. Na tle tego przepisu zapadały liczne orzeczenia wpisywane następnie do rejestru niedozwolonych klauzul umownych. Na mocy wyroku z dnia 31 lipca 2012 r., XVII Amc 5174/11, Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że: "Wysłanie upomnienia z tytułu nieterminowej spłaty do Kredytobiorców i innych osób będących dłużnikami Banku z tytułu zabezpieczenia: 5,00 zł". Podobnie stwierdzono w wyroku z dnia 4 lipca 2012 r., XVII Amc 5206/11 – „Wysyłanie wezwań (monitów) do zapłaty oraz upomnień z tytułu niedopuszczalnego debetu w rachunku oszczędnościowo rozliczeniowym, po upływie terminu spłaty zadłużenia (za każdy wysłany monit) -10 zł". Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów również w wyroku z dnia 15 lutego 2013 r., XVII Amc 1617/12 uznał za niedozwolone i zakazał wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy o treści: "Bezpośrednia wizyta w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy klienta, stosowana w przypadkach nieterminowej spłaty raty kredytu/pożyczki (dla zadłużenia utrzymującego się powyżej 30 dni) - 50,00 zł". Za klauzulę abuzywną Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w wyroku z dnia 20 lutego 2009 r. XVII Amc 96/08, uznał zapis:„(…) zawiadomienie posiadacza rachunku, kredytobiorcy, poręczycieli o wypowiedzeniu umowy (...) - wysłane listem zwykłym 15 zł, - wysłane listem poleconym 20 zł". Co więcej Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów również w wyroku z dnia 6 sierpnia 2009 r., XVII Amc 624/09 dotyczącym poprzednika prawnego powoda, uznał za niedozwolone i zakazał (...) Bank S.A. we W. wykorzystywania w obrocie z konsumentami następujących postanowień wzorców umownych:
5. "W przypadku niewykonania zobowiązań wynikających z niniejszej umowy Kredytobiorca poniesie koszty związane z monitorowaniem Kredytobiorcy: 1) telefoniczne upomnienie Kredytobiorcy związane z nieterminową spłatą kredytu - 13 PLN; 2) korespondencja kierowana do Kredytobiorcy związana z nieterminową spłatą kredytu (zawiadomienie, upomnienie, prośba o dopłatę, wystawienie Bankowego Tytułu Egzekucyjnego), za każde pismo. Oplata za korespondencję kierowaną do poręczycieli Bank obciąża dodatkowo Kredytobiorców według tych samych stawek - 15 PLN; 3) wyjazd interwencyjny do Kredytobiorcy - 50 PLN". Tymczasem w niniejszej sprawie powód domagał się zasądzenie m.in. opłat tytułem „windykacji tel z telecentrum” – 15 zł, „windykacja interwencja/wizyta” w wysokości 100zł oraz za listy przedegzekucyjne 20 zł i 15 zł. Jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów dzięki takim zapisom w umowie, powód „może wielokrotnie, w krótkich odstępach czasu podejmować czynności windykacyjne i w związku z tym pobierać opłaty związane z dochodzeniem zaległych rat, co w szczególności, gdy opłaty te nie odzwierciedlają nakładów rzeczywiście poniesionych przez powoda, w sposób rażący narusza interesy ekonomiczne konsumenta i może przynosi powodowi nieuzasadnione korzyści.” Sąd podziela powyższy pogląd uznając nadto, że wysokości opłat związanych z szeroko pojętą windykacją w żaden sposób nie odzwierciedlała rzeczywiście poniesionych przez powoda w tym zakresie kosztów. Powód nie tylko nie uzasadnił tych wysokości, lecz również zasady doświadczenia życiowego wskazują wprost, że przygotowanie pisma i wysłanie go pocztą to koszt około 6 zł, a nie jak zapisano w tabeli opłat 15 zł. W tym względzie wielokrotnie wypowiadał się również Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 21 maja 2012, sygnatura XVII AmC 5533/11, stwierdził m.in., że: "Jednocześnie w żadnym miejscu wzorca umownego nie przedstawia kalkulacji, z której by wynikało, że w rzeczywistości koszt wysłania wezwania do zapłaty za każdym razem wynosi 20,00 zł. W ocenie Sądu powód jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą ustalając wysokość opłat za świadczone usługi powinien uwzględniać wszelkie koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym koszty związane z windykacją należności . Skoro zakwestionowany zapis nie zawiera sposobu ustalenia wysokości opłaty na poziomie 20,00 zł, oznacza to brak ekwiwalentności świadczeń i skutkować może bezpodstawnym wzbogaceniem się pozwanego. Wskutek takiego zapisu pozwany czerpie bowiem nieuzasadnione korzyści majątkowe kosztem kontrahentów, czyli konsumentów. Takie postępowanie w sposób rażący narusza interesy konsumentów i dobre obyczaje. Przedsiębiorca powinien bowiem działać na rynku w sposób rzetelny i tego oczekują od niego konsumenci.” Co więcej powód nie wykazał nawet, aby istotnie dokonywał owych czynności związanych z naliczaniem wskazanych opłat. Materiał dowodowy w żaden sposób nie wskazuje na wykonywanie licznych połączeń telefonicznych, czy też wysyłanie korespondencji listownej. Podobnie w żaden sposób powód nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił, aby istotnie doszło do „wizyty interwencyjnej”. Tym samym naliczane ww. opłat należało ocenić jako działanie nielojalne i naruszające dobre obyczaje handlowe. Podobny pogląd wyraził również Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznając jako naruszające zasady lojalnego kontraktowania, równorzędnego traktowania konsumenta oraz niewykorzystywania uprzywilejowane pozycji profesjonalisty przy zawieraniu umowy, co należy zakwalifikować jako sprzeczne z dobrymi obyczajami. Zgodnie z art. 3851 § 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. § 2 ww. przepisu stanowi, że jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Z kolei § 3 stanowi, że nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Zgodnie z przepisem art. 385 2kc oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. O odsetkach orzeczono na podstawie był art. 481 §1 kc w zw. z art. 359 kpc , uwzględniając umówione odsetki, które jednak nie mogą przekroczyć wysokości odsetek maksymalnych. O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 kpc mając na uwadze, że powód uległ jedynie co do niewielkiej części swojego żądania (ok. 3%), całością kosztów obciążono pozwanego, jak o stronę przegrywającą proces. ZARZĄDZENIE
6. (...)
7. (...)
8. (...)