Sad powszechny, VI Ca 54/19

Sygn. akt VI Ca 54/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2019r. Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Karol Kołodziejczyk (spr.) Sędzia: SSO Hanna Morejska Sędzia: SSR del. Aleksandra Korusiewicz Protokolant: st. sekr. sąd. Ilona Idzikowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2019r. w Częstochowie na rozprawie sprawy z powództwa T. B. przeciwko R. K. o zapłatę na skutek apelacji powoda T. B. od wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 11 października 2018r. sygn. akt I C 2487/18

1. oddala apelację;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 450 zł. (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu apelacyjnego Sygn. akt VI Ca 54/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Częstochowie oddalił powództwo T. B. przeciwko R. K. o zapłatę oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.057,78 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał na bezsporne okoliczności sprawy, z których wynikało, że pozwanemu przysługiwało roszczenie o odszkodowanie z tytułu szkody komunikacyjnej i otrzymał odszkodowanie w kwocie, która zaspokoiła jego żądania, zgodził się na zamknięcie szkody w postępowaniu z ubezpieczycielem i zawarł z nim stosowną ugodę, rezygnując z dodatkowych roszczeń. Jednak już po zawarciu ugody z ubezpieczycielem zawarł z poprzednikiem prawnym powoda umowę cesji wierzytelności i przelał na jego rzecz wierzytelność wynikającą z tej szkody komunikacyjnej. Powód z kolei na podstawie cesji wierzytelności z tym poprzednikiem nabył od niego wierzytelność. Sąd Rejonowy w Częstochowie w sprawie XII C 224/17 oddalił powództwo wytoczone przez powoda ubezpieczycielowi ze względu na powagę rzeczy ugodzonej. Zdaniem Sądu Rejonowego, powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 509 par.2 k.c. , wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa. Zgodnie natomiast z art. 516 k.c. , zbywca wierzytelności ponosi odpowiedzialność względem nabywcy za to, że wierzytelność mu przysługuje. Oznacza to, że nabycie wierzytelności może nastąpić tylko wtedy, gdy wierzytelność przysługiwała zbywcy. Brak wierzytelności czyni umowę o przelew nieskuteczną, a nabywcę nie chroni dobra wiara. Skoro pozwany zbył nieistniejącą wierzytelność, którą następnie nabył powód, to obydwie umowy okazały się nieskuteczne. Na powoda zatem nie przeszły żadne prawa związane z wierzytelnością, która nie istnieje. Powód na odpowiedzialność zbywcy wierzytelności za to, że przysługuje mu wierzytelność, może powoływać się, ale tylko wobec tego, z kim zawarł umowę cesji wierzytelności, a nie tego, z kim tenże wierzyciel zawarł swoją umowę. Z przepisu art. 516 k.c. nie wynika ciąg odpowiedzialności poprzednich zbywców wierzytelności. Roszczenia każdego nabywcy wierzytelności mają charakter samodzielny, a powód nie wykazał, aby osobno nabył także od poprzednika prawnego przysługujące mu wobec pozwanego swoje roszczenie oparte o art. 516 k.c. Zaskarżając powyższy wyrok w całości, powód zarzucił:
3. naruszenie prawa materialnego tj.: - art. 510 kc , poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż przedłożone do pozwu umowy cesji wierzytelności są nieważne w sytuacji, gdy umowa przelewu wierzytelności w dostateczny sposób indywidualizuje nabytą wierzytelność, konkretnie określa stosunek zobowiązaniowy, którego dotyczy zbywana wierzytelność, zawarte jest oznaczenie stron oraz przedmiot świadczenia, co skutkuje twierdzeniem, iż zawiera essentialia negotii ww. nowy nazwanej; - art. 516 kc , poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż powód nie wykazał, aby osobno nabył także od poprzednika prawnego przysługujące mu wobec pozwanego swoje roszczenie, w sytuacji, gdy powód działał w dobrej wierze i zgłosił swoje roszczenie do Sądu, czym z uwagi na wprowadzenie go w błąd doszło do powstania szkody w jego majątku;
4. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego, a polegające na przyjęciu, iż po stronie powodowej występuje brak legitymacji czynnej do dochodzenia odszkodowania od pozwanego, bowiem umowa cesji wierzytelności nie została zawarta bezpośrednio z powodem w sytuacji, gdy umowy przelewu wierzytelności załączone do pozwu zawierają wszystkie niezbędne składniki umowy cesji, które są dokładnie sprecyzowane, co skutkuje twierdzeniem, iż powód posiada legitymację czynną do występowania w niniejszym postępowaniu. Wskazując na powyższe, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, ewentualnie uchylenie przedmiotowego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, przy uwzględnieniu kosztów postępowania apelacyjnego. Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji powoda w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest bezzasadna. Zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocena prawna dokonana przez Sąd pierwszej instancji, są prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów apelacji, w pierwszej kolejności wypada zauważyć, że wprawdzie apelujący sformułował zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego, ale zarzut ten został wadliwie skonstruowany, gdyż w istocie apelujący nie kwestionuje w nim ustaleń faktycznych, lecz snuje rozważania na temat legitymacji czynnej. Natomiast co do zarzutów naruszenia prawa materialnego, to są one chybione. Trzeba podkreślić, że bezzasadność powództwa w niniejszej sprawie wynika w sposób oczywisty wprost z art. 516 k.c. Przepis ten dotyczy odpowiedzialności zbywcy wierzytelności względem nabywcy, normuje stosunek wewnętrzny pomiędzy cedentem a cesjonariuszem. Tymczasem, powoda z pozwanym nie wiązał tego rodzaju stosunek umowny. Pozwany nie zbył wierzytelności powodowi, zatem roszczenie pozwu, oparte na tej podstawie prawnej, jest bezpodstawne. W sprawie występuje więc raczej brak legitymacji biernej, a nie czynnej. W związku z powyższym, apelacja została oddalona na podstawie art.385 k.p.c. , z zasądzeniem kosztów postepowania apelacyjnego - stosownie do jego wyniku – na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391par.1 k.p.c.