Sad powszechny, VI U 888/13

Sygn. akt VI U 888/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Janusz Madej Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania Z. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 20 lutego 2013 r. znak (...) w sprawie: Z. T. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o emeryturę I zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu Z. T. prawo do emerytury od dnia 1 stycznia 2013 r., II nie stwierdza odpowiedzialności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Na oryginale właściwy podpis. Sygn. akt VI U 888/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 lutego 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. – po rozpoznaniu wniosku Z. T. z dnia 28 stycznia 2013r. – odmówił wnioskodawcy ( ubezpieczonemu ) prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż – zdaniem organu rentowego – ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 15- letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jak również nie przedłożył świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy ubezpieczony Z. T. , domagając się zmiany powyższej decyzji poprzez przyznanie mu prawa do emerytury. Twierdził on, iż w okresie od 28 lipca 1969r. do 31 sierpnia 1988r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach na stanowisku spawacza w Przedsiębiorstwie (...) w T. . Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje: Z. T. ( urodzony (...) ) w dniu 28 stycznia 2013r. złożył w ZUS Oddziale w B. wniosek o emeryturę. Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury, powołując się na to, iż nie wykazał on wymaganego na dzień 1 stycznia 1999r. ( data wejścia w życie ustawy emerytalnej ) 15- letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. W okresie od 1 sierpnia 1968r. do 31 sierpnia 1988r. ubezpieczony zatrudniony był jako pracownik Przedsiębiorstwa (...) w T. w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracodawca wystawił mu świadectwo pracy z dnia 31 sierpnia 1988r., w którego treści wskazał, iż ubezpieczony zajmował w całym okresie zatrudnienia stanowisko ślusarza- spawacza. W okresie od 24 kwietnia 1969r. do 28 lipca 1969r. odbył on kurs spawania elektrycznego i zdobył uprawnienia spawalnicze potwierdzone książką spawacza nr 353 wydaną w dniu 28 lipca 1969r. przez (...) Wojewódzki Zakład (...) w B. . W okresie od 4 listopada 1974r. do 18 lutego 1975r. ubezpieczony odbył kurs podstawowy spawacza gazowego i zdobył uprawnienia do tego rodzaju spawania potwierdzone książką spawacza nr (...) wydaną w dniu 3 marca 1975r. przez Związek Zakładów (...) w T. . Po zdobyciu uprawnień do spawania elektrycznego w dniu 28 lipca 1969r. ubezpieczony do końca zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w B. pracował jako spawacz i wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy prace spawalnicze przy produkcji balustrad, kojców, przegród, kominów stalowych do odprowadzania spalin i konstrukcji dachowych. ( dowody: zeznania świadków F. O. i W. S. ; przesłuchanie ubezpieczonego – protokół rozprawy, kserokopia książek spawacza – k. 8-10 akt tomu III akt organu rentowego i świadectwo pracy – k. 4 tom I akt rentowych; oraz dowody z dokumentów znajdujące się w aktach osobowych ubezpieczonego nadesłanych do akt sprawy przez (...) Urząd Wojewódzki w B. Delegaturę w T. ). Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał pełne podstawy do ustalenia, iż ubezpieczony Z. T. legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach wskazanym w §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U z 1983r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Dowody z zeznań świadków i przesłuchania ubezpieczonego były wzajemnie spójne co do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów, a dodatkowo potwierdzone oryginałami bądź odpisami dokumentów znajdujących się w aktach osobowych. Przykładowo wskazać należy zaświadczenie z dnia 26 lipca 1972r. , w którym potwierdzono zatrudnienie ubezpieczonego w charakterze spawacza, czy oświadczenie z dnia 7 sierpnia 1975r., w którym ubezpieczony potwierdził odbyte w sierpniu 1975r. przeszkolenie „w zakresie p.poż., procesów spawalniczych podczas prac remontowo-budowlanych”. Ponadto w aktach osobowych znajdują się także: zobowiązanie ubezpieczonego z dnia 15 kwietnia 1969r. ( w którym oświadczył on- w związku ze skierowaniem na kurs spawania elektrycznego do B. – iż w wypadku odejścia w przeciągu dwóch lat licząc od ukończenia kursu, zobowiązuje się on uiścić koszty jakie z tego tytułu poniosło zatrudniającego go Przedsiębiorstwo ), jak również karta spawacza ( k. 51 i 53 akt osobowych ). Zwrócić należy też uwagę, iż w aktach tych znajduje się poświadczony za zgodność z oryginałem przez pracodawcę powoda Przedsiębiorstwo (...) odpis książki spawacza nr (...) . Powyższe dokumenty bądź odpisy dokumentów uwiarygadniają zatem kserokopię książki spawacza, złożoną przez ubezpieczonego do akt organu rentowego. Dodatkowo wskazać należy, iż do okresu zatrudnienia ubezpieczonego w szczególnych warunkach od 28 lipca 1969r. do 31 sierpnia 1988r. zaliczeniu podlega okres odbytej przez niego zasadniczej służby wojskowej od 22.10.1969r do 22 października 1969r. ( k. 53 akt osobowych ), gdyż ubezpieczony powrócił do pracy w Przedsiębiorstwie (...) ( wówczas w U. ) w dniu 2 listopada 1971r. ( karta obiegowa zmian w stosunku pracy – przyjęcie do pracy k. 73 akt osobowych ). Zgodnie z art. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. ) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w tym funduszu na dochody budżetu państwa za pośrednictwem Zakładu. Na podstawie art. 32 ust 1 cytowanej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym, czyli w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Dla celów ustalenia uprawnień emerytalnych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepisy rozporządzenia z 1983 r. mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Należy wskazać, iż w przypadku, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach z przyczyn od siebie niezależnych, przepisy art. 472 i 473 k.p.c. umożliwiają ustalenie tych okoliczności w drodze postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z w/wym. artykułami w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym. Podobnie należy oceniać możliwość dowodzenia charakteru wykonywanej pracy w przypadku, gdy jak w niniejszej sprawie, organ rentowy kwestionuje formalną poprawność wystawionego przez zakład pracy dokumentu mającego zaświadczać wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Skoro ubezpieczony – jak wykazało postępowanie dowodowe – spełnił sporny między stronami wymóg posiadania co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach ( załącznik do rozpoznania Rady Ministrów z 7.02.1983r. wykaz A dział XIV, poz. 12 – prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym ), a ponadto spełnił pozostałe warunki objęte ryzykiem emerytalnym : posiadał na dzień 1.0.1.1999r. ponad 30-letni staż emerytalny ( suma okresów składkowych i nieskładkowych ) oraz w dniu (...) osiągnął wiek emerytalny 60 lat, to nabył prawo do emerytury na podstawie art. 184 i 32 ustawy emerytalnej w związku z § 2 ust. 1, §3 i §4 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, zgodnie z art. 477 14 § 2 K.p.c. , zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożył on wniosek o to świadczenie ( art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej ). W pkt II wyroku Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego wskazanej w art. 118 ust.1a ustawy emerytalnej, gdyż ubezpieczony nie przedłożył temu organowi dokumentów pozwalających na uwzględnienie jego wniosku o emeryturę w postępowaniu administracyjnym ( np. świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach ). SSO Janusz Madej