Sad powszechny, III AUa 829/12

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Mirosław Szwagierczak Sędziowie: SSA Barbara Gonera (spr.) SSA Ewa Madera Protokolant st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na rozprawie sprawyz wniosku E. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o emeryturę na skutek apelacji wnioskodawcy E. F. od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt IV U 282/12 oddala apelację UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 stycznia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy E. F. prawa do emerytury, powołując art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., nr 39, poz. 353 ze zmianami) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zmianami). W uzasadnieniu decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał wykonywania przez 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Zakład nie uznał wnioskodawcy zatrudnienia w (...) SA Zakład Produkcyjny Cukrownia (...) od 6 października 1989 r. do 9 grudnia 1998 r. jako pracy w warunkach szczególnych z uwagi na nieprzedłożenie prawidłowego świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. F. domagając się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury. W uzasadnieniu podniósł, że w kwestionowanym przez organ rentowy okresie pracował w warunkach szczególnych zajmując się dozorem inżynieryjno - technicznym, co mogą potwierdzić wskazani przezeń świadkowie. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w R. wniósł o jego oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 8 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił odwołanie wniesione przez E. F. . Sąd Okręgowy ustalił, iż wnioskodawca urodzony (...) legitymuje się wymaganym stażem ubezpieczeniowym. Dalej Sąd wskazał na przebieg zatrudnienia odwołującego do 29 września 1979 r. Sąd I instancji podał następnie, że wnioskodawca od 13 października 1979 r. rozpoczął pracę w Cukrowni (...) gdzie zajmował kolejno stanowiska: ślusarza remontowego, ślusarza wapniarni, ślusarza – frezera, ślusarza remontowego brygadzisty i ślusarza. Podczas tego zatrudnienia w trakcie kampanii cukrowniczej pracował przy transporcie surowców do produkcji wapna, zaś poza kampanią przy remontach urządzeń służących do produkcji wapna – linii transportowej i produkcyjnej oraz przy transporcie węgla, koksu, kamienia wapiennego przygotowywanych przed kampanią. Nadzorował tok transportu tych towarów od przesypu z wagonów na plac przez transport przenośnikami taśmowymi, przy segregowaniu i przesypywaniu do miejsca składowania. Gdy został brygadzistą charakter jego pracy nie uległ zmianie, pojawiły się jednak nowe obowiązki związane z ewidencją czasu pracy i rozliczeniem wykonywanych robót. Ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów jak i zeznaniach wnioskodawcy oraz świadków, którym dał pełna wiarę. Dokonując oceny prawnej sprawy Sąd Okręgowy powołał art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i stwierdził, że kwestią sporną w sprawie jest wyłącznie legitymowanie się przez wnioskodawcę 15 – letnim stażem pracy w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że E. F. w spornym okresie wykonywał prace w warunkach szczególnych tj. prace przy produkcji wapna - wymienione w wykazie A, dziale V, poz. 16 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jedynie przez 3 miesiące w roku, w związku z czym nie legitymuje się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych. W podstawie prawnej Sąd powołał dodatkowo art. 477 14 § 1 kpc . Powyższy wyrok apelacją zaskarżył wnioskodawca E. F. , który zarzucając naruszenie art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach wniósł o jego zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu skarżący kwestionował ustalenia Sądu Okręgowego w zakresie w którym ten uznał, iż sezonowość jego pracy przesądza braku wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych. W jego ocenie prace które wykonywał poza kampaniami można uznać za prace wymienione w wykazie A, dziale IV, poz. 39 i 40 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu, bowiem wyrok Sądu Okręgowego jest – w ocenie tut. Sądu - wyrokiem trafnym i odpowiadającym prawu, zaś w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie występują jakiekolwiek przesłanki zaskarżenia mogące wyrok ten wzruszyć, w szczególności te, które Sąd II instancji ma na uwadze z urzędu ( art. 378 § 1 kpc ). Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne jak i prawne poczynione przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe przeprowadzając dowody z zawnioskowanych świadków jak i przedstawionych przez odwołującego dokumentów i na jego podstawie ustalił czynności wykonywane przez niego w spornym okresie. W tym miejscu wypadnie przypomnieć, iż art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zmianami) stanowi, że ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 . Z kolei art. 184 pozwala stosować art. 32 do osób urodzonych po 1 stycznia 1949 r., pod warunkiem, iż do 31 grudnia 1998 r. osiągnęli wymagany okres składkowy i nieskładkowy oraz okres pracy w warunkach szczególnych. Definicję ustawową "pracy w szczególnych warunkach" zawiera art. 32 ust. 2 wyżej powołanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Pracę taką pracownik musi wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku ( § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. ), aby nabyć prawo do emerytury w obniżonym wieku. Ust. 4 tego artykułu stanowi, że "wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1 , rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych". Te "dotychczasowe przepisy" to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Wnioskodawca winien więc wykazać, iż wykonywał prace w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej 15 lat. W toku postępowania przed Sądem I instancji wnioskodawca usiłował udowodnić, iż w spornym okresie stale i pełnym wymiarze czasu wykonywał prace przy produkcji wapna na stanowisku odpowiadającym stanowisku operatora taśm i urządzeń przesypowych. Wobec ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy, iż przeciętnie wykonywał taką pracę jedynie przez 3 miesiące w roku, apelujący próbuje wskazać, że jego prace z pozostałych 9 miesięcy poszczególnych lat można zakwalifikować jako oczyszczanie albo naprawianie aparatów lub pojemników po produktach toksycznych, żrących i parzących oraz prace wewnątrz cystern, kotłów, zbiorników, aparatów i kanałów technologicznych bądź jako prace magazynowe, załadunkowe, rozładunkowe, transport oraz konfekcjonowanie surowców, półproduktów i wyrobów gotowych - pylistych, toksycznych, żrących, parzących i wybuchowych. W ocenie Sądu Apelacyjnego stanowisko to jest nie tylko spóźnione (wnioskodawca nie wskazał jakichkolwiek przyczyn które uniemożliwiały jego wyrażenie w toku postępowania pierwszo instancyjnego) ale nadto zebrany materiał dowodowy pozwala zakwestionować taką możliwość - nie sposób bowiem przyjąć, że przewożenie węgla, koksu czy kamienia wapiennego odpowiada przewożeniu surowców pylistych, toksycznych, żrących, parzących czy wybuchowych w przemyśle chemicznym. Mając powyższe na uwadze należało podzielić stanowisko Sądu Okręgowego o nie wykazaniu przez E. F. wymaganych okresów pracy w warunkach szczególnych i orzec jak w sentencji po myśli art. 385 kpc .