Sad powszechny, I C 1035/17

(1)i R. B.

(1)przeciwko B. B. i Gminie B. o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości a treścią księgi wieczystej nakazuje usunąć niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez Wydział IV Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze a rzeczywistym stanem prawnym tej księgi, w ten sposób, że wykreślić działki nr (...) o łącznej powierzchni 0,3700 ha w dziale I-O księgi wieczystej nr (...) . sygn. akt I C 1035/17 UZASADNIENIE M. B.

(1)i R. B.

(1)wnieśli o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej KW nr (...) , poprzez ustalenie w dziale I-O księgi wieczystej KW nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych dla położonej w miejscowości S. (...) , gmina B. nieruchomości gruntowe, składającej się z działek ewidencyjnych nr (...) prawidłowości wpisów dotyczących działek ewidencyjnych nr (...) . W uzasadnieniu wskazali, iż w chwili ujawnienia umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego stwierdzono nieścisłości dotyczące prawa własności działki gruntowej oznaczonej nr (...) oraz działki gruntowej oznaczonej nr (...) . Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości gruntowej nr 438/4 o pow. 0,30 ha prowadzi dwie księgi wieczyste tj. KW nr (...) należącą do powodów oraz KW nr (...) należącą do pozwanej B. B. . Ponadto ten sam Sąd dla nieruchomości gruntowej oznaczonej nr działki (...) o pow. 0,007 ha prowadzi dwie księgi wieczyste tj. KW nr (...) należącą do powodów oraz KW nr (...) należącą do strony pozwanej Skarbu Państwa- Gminy B. . Zdaniem powodów najprawdopodobniej w momencie założenia nowych ksiąg wieczystych KW nr (...) dotyczących działek nr (...) oraz KW nr (...) dotyczących działek nr (...) nie zostały wykreślone bądź zmienione zapisy w księdze pierwotnej tj. KW nr (...) . Strona pozwana Gmina B. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wskazała, iż co do zasady nie kwestionuje wniosku powodów o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej nr KW nr (...) oraz wniosła o nie obciążanie jej kosztami postępowania. Wyjaśniła ona, iż na mocy decyzji Wojewody (...) z dnia 22.11.1993 r. nr GG.0n. (...) , przekazującej nieodpłatnie gminie własność działki gruntu nr (...) o pow. 0,007 ha obręb S. (...) , Gmina B. stała się właścicielem przedmiotowej nieruchomości. została dla niej urządzona przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze księga wieczysta KW nr (...) . Wniosek o komunalizację obejmujący przedmiotową działkę obejmował mienie znajdujące się w dacie komunalizacji w zasobach Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi. Protokół inwentaryzacyjny mienia państwowego obejmujący również działkę nr (...) obręb S. (...) był wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie tamtejszego Zarządu Gminy i Miasta B. w dniach 13.08.1993 r. do 13.09.1993 r. Strona pozwana wskazała ponadto, iż z posiadanych przez nią akt wynika, iż poprzednik prawny pozwanej – Skarb Państwa stał się właścicielem, działki gruntu nr (...) o pow. 0,007 ha obręb S. (...) , w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego o pow. 9,43 ha przez S. i J. B. w zamian za zaopatrzenie emerytalne. SĄD USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY Gmina B. na podstawie decyzji Wojewody (...) nr GG.on. (...) z dnia 22.11.1993 r., przekazującej pozwanej Gminie nieodpłatnie własność działki nr (...) o pow. 0,07 ha, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10.05.1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 32,poz. 191 ze zmianami ). Wniosek o komunalizację obejmujący przedmiotową działkę obejmował mienie znajdujące się w dacie komunalizacji w zasobach Skarbu Państwa- Państwowego Funduszu Ziemi. Protokół inwentaryzacyjny mienia państwowego obejmujący również działkę nr (...) obręb S. (...) był wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie tamtejszego Zarządu Gminy i Miasta B. w dniach 13.08.1993 r. do 13.09.1993 r. Dowód: -decyzja Wojewody (...) nr GG.on. (...) dot. działki nr (...) z dnia 22.11.1993 r. ( k. 4-6, ) - pismo Gminy B. z dnia 11.01.2017 r. (k. 52) - odpis księgi wieczystej nr (...) (k. 40-51) J. B. i S. B. na podstawie umowy darowizny Rep. A nr 260/2001 z dnia 17.01.2001 r. sporządzonej przed notariuszem B. K. darowali swojej córce B. B. całą nieruchomość niezabudowaną stanowiącą działkę gruntu oznaczoną numerem geodezyjnym (...) o pow. 0,30 ha, położoną we wsi S. (...) w gminie B. , dla której Sąd rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) . Dowód: - umowa darowizny Rep. A nr (...) dot. działek nr (...) z dnia 17.01.2001 r. ( k. 7-8, 87-88) - odpis księgi wieczystej nr (...) (k. 30-39 ) M. B.

(2)i R. B.

(2)na podstawie umowy darowizny Rep. A nr 1193/2016 z dnia 26.02.2016 r. sporządzonej przed notariuszem W. D. darowali swojemu synowi i jego żonie – R. i M. B.

(1)cały swój udział wynoszący 1/2 części nieruchomości niezabudowanej składający się z działek nr (...) o łącznej pow. 0,7300 ha, położonej we wsi S. (...) w gminie B. , dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) . Dowód: - umowa darowizny Rep. A nr (...) dot. działek nr (...) z dnia 26.02.2016 r. ( k. 16 i 22 ) - odpis księgi wieczystej nr (...) (k. 13-29) Dnia 29.06.2017 r. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych oddalił wnioski M. B.

(1)i R. B.

(1)o wykreślenie z działu I-O KW (...) działek nr (...) , twierdząc, że nie ma kognicji do ustalania treści księgi wieczystej Dowód: - -postanowienie sądu wieczystoksięgowego z dnia 29.6.2017 r. (k.9-10 ) - postanowienie sądu wieczystoksięgowego z dnia 29.6.2017 r. (k.10-11) Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi dwie księgi wieczyste dla działki oznaczonej nr (...) o pow. 0,30 ha. Księgę wieczystą o numerze (...) , która należy do powodów M. B.

(1)i R. B.

(1)i księgę wieczystą o numerze (...) należącą do pozwanej B. B. . Dowód: - odpis księgi wieczystej nr (...) (k. 13-29) - odpis księgi wieczystej nr (...) (k. 30-39 ) Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi dwie księgi wieczyste dla działki oznaczonej nr (...) o pow. 0,07 ha. Księgę wieczystą o numerze (...) , która należy do powodów M. B.

(1)i R. B.

(1)i księgę wieczystą o numerze (...) należącą do strony pozwanej Gminy B. . Dowód: - odpis księgi wieczystej nr (...) (k. 13-29) - odpis księgi wieczystej nr (...) (k. 40-51) W dziale I-O KW (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych wpisano: działki nr (...) . Natomiast w dziale II wpisano: współwłasność powodów i strony pozwanej Skarbu Państwa-Gminy B. po połowie. Dowód: - odpis księgi wieczystej nr (...) (k. 13-29) W dziale I-O KW (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych wpisano: działkę nr (...) . Natomiast w dziale II wpisano: własność pozwanej B. B. . Dowód: - odpis księgi wieczystej nr (...) (k. 30-39 ) W dziale I-O KW (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych wpisano: działkę nr (...) . Natomiast w dziale II wpisano: własność Skarbu Państwa-Gminy B. . Dowód: - odpis księgi wieczystej nr (...) (k. 40-51) SĄD ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE Powyższych ustaleń sąd dokonał na podstawie treści dokumentów, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała oraz w oparciu o okoliczności, które były bezsporne między nimi. Podstawą prawną rozstrzygnięcia Sądu jest art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 6 lipca 1982 roku (Dz. U. nr 124 z 2001 roku, poz. 1361, ze zm.), który stanowi, iż w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego prawa obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest jedynym sposobem obalenia domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych z art. 3 cytowanej ustawy. Niezgodność wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie może być usunięta w postępowaniu wieczystoksięgowym o dokonanie wpisu, lecz w postępowaniu wszczętym powództwem o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ust. 1 u.k.w.h. (orz. SN z 22 maja 2003 r., II CKN 109/01, LexPolonica nr 2119910, Biul. SN 6/04, s. 42). Roszczenie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przysługuje nadto tylko wtedy, gdy wpis tworzący ujawniony stan prawny jest prawomocny, a więc nie może być podważony w drodze środka odwoławczego w postępowaniu wieczystoksięgowym (tak SN w orz. z 28 kwietnia 1994 r., III CZP 43/94, LEX nr 56811). Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym polega na doprowadzeniu jej do aktualnego stanu prawnego przez wpisanie nowego prawa, wykreślenie ujawnionego w księdze i wpisanie innego prawa bądź wreszcie sprostowanie treści wpisanego prawa. Kryterium niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest zawsze obecny stan prawny, a nie stan istniejący w przeszłości (tak samo SN w orz. z 24 listopada 1997 r., II CKN 110/97, Prok. i Pr. 5/98, s. 28). Przedmiotem postępowania dowodowego jest ustalenie, czy istotnie zachodzi niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, uzasadniająca jej usunięcie przez dokonanie prawidłowych wpisów. Bez wyjaśnienia tych okoliczności nie jest możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie o zasadności żądania określonego w art. 10 (cyt. orz. SN z 23 grudnia 1988 r., III CRN 434/88, LexPolonica nr 311398, OSNCP 1/91, poz. 12). Postępowanie dowodowe nie podlega w zasadzie żadnym ograniczeniom, w przeciwieństwie do postępowania wieczystoksięgowego o wpis do księgi wieczystej prawa własności (tak SN w orz. z 27 kwietnia 1994 r., III CZP 54/94, LexPolonica nr 298739, OSNCP 11/94, poz. 215). Kognicja sądu obejmuje ustalenie rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości. W wyniku uwzględnienia żądania pozwu następuje obalenie domniemania z art. 3 ustawy i ujawnienie w księdze wieczystej aktualnego stanu prawnego. Podstawą wpisu jest wyrok uwzględniający powództwo, którego merytorycznej zasadności sąd wieczystoksięgowy nie może badać, a jedynie stwierdza prawomocność i zachowanie wymagań określonych w art. 31 ust. 2 ustawy. Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny. Strona pozwana nie kwestionowała w żadnej części żądania pozwu ani dołączonych do pozwu dokumentów. Wskazać należy, iż działki nr (...) , które zostały nabyte przez powodów M. B.

(1)i R. B.

(1), dla których Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , były już wcześniej skutecznie nabyte przez pozwaną B. B. i stronę pozwaną Gminę B. . W związku z powyższym zbycie tych działek było nieważne w myśl reguły nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet. W związku z powyższym Sąd nakazał usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej nr (...) prowadzonej przez Wydział IV Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze a rzeczywistym stanem prawnym tej księgi, w ten sposób, że nakazać wykreślenie działek nr (...) o łącznej pow. 0,3700 ha w dziale I-O księgi wieczystej nr (...) . Sąd nie orzekł o kosztach procesu na rzecz powodów, ponieważ zgodnie z art. 101 k.p.c. , pomimo uwzględnienia powództwa zwrot kosztów należy się pozwanemu jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu. Pozwana B. B. nie wykazała zaś żadnych kosztów, natomiast pozwana Gmina B. – reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika - nie domagała się zwrotu poniesionych kosztów procesu. Na marginesie zauważyć należy, że w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie żądanie pozwu - któremu nie sprzeciwiała się pozwana Gmina B. - zostało uwzględnione w całości, wniosek zawodowego pełnomocnika pozwanej Gminy o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku ( jak na razie wolny od opłaty sądowej ) uchybia w gruncie rzeczy dobrym obyczajom, o których mowa w dyspozycji art. 3 k.p.c. Żądanie pisemnego uzasadnienia stanowić powinno bowiem co do zasady zapowiedź apelacji, a w świetle opisanej wyżej postawy procesowej pozwanej Gminy budzi to zasadnicze wątpliwości. Wypada zauważyć, że nawet przy braku możliwości uzyskania informacji o fakcie wydania wyroku i jego treści istnieje możliwość sformułowania wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w sposób alternatywny, tak żeby nie obciążać dodatkową pracą często przeciążonych sędziów w sprawach cywilnych.