Sad powszechny, I C 2111/18

Sygn. akt I C 2111/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2019 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Daria Ratymirska Protokolant: p.o. prot. sąd. Barbara Podruczna po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 roku w Kłodzku na rozprawie sprawy z powództwa K. w W. przeciwko W. J. o zapłatę 4.202,73 zł I. zasądza od pozwanego W. J. na rzecz strony powodowej K. w W. kwotę 4.202,73 zł (cztery tysiące dwieście dwa złote 73/100) z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie, z ograniczeniem do wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 2.424,13 zł od dnia 4 września 2018 r. do dnia zapłaty, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 1.778,60 zł od dnia 4 września 2018 r. do dnia zapłaty; II. zasądza od pozwanego W. J. na rzecz strony powodowej K. w W. kwotę 670 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu. (...) UZASADNIENIE K. w W. wniósł w dniu 4.09.2018r. pozew przeciwko W. J. o zapłatę kwoty 4202,73 zł z odsetkami umownymi w wys. czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie, ale nie więcej niż w wys. odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 2424,13 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, od pozostałej kwoty w wys. odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu podała, że wierzytelność powstała w wyniku zawarcia w dniu 9.06.2016r. między pozwanym a (...) Sp. z o.o. umowy pożyczki, z której warunków pozwany nie wywiązał się. Strona powodowa nabyła wierzytelność na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 30.10.2017r. Na zobowiązanie pozwanego składa się: kwota 2424,13 zł, tytułem kapitału, kwota 1445,50 zł, tytułem prowizji; kwota 60,83 zł, tytułem odsetek umownych, naliczonych przez wierzyciela pierwotnego od daty zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania wg stopy odsetek, określonej w umowie, nie wyższej, niż odsetki maksymalne; kwota 120,25 zł, tytułem kosztów wezwań, upomnień i opłat poniesionych przez poprzedniego wierzyciela (powód oznaczył datę wymagalności na dzień 22.07.2017r.); kwota 152,02 zł, tytułem odsetek naliczonych przez powoda od kwoty niespłaconego kapitału od dnia 11.10.2017r. do dnia poprzedzającego dzień wniesienia pozwu, tj. 3.09.2018r., wg stopy odsetek ustawowych za opóźnienie. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany zarzucił nieistnienie i nieudowodnienie roszczenia, przedwczesność powództwa – brak wymagalności roszczenia oraz, z ostrożności, zarzut przedawnienia. Podniósł brak dowodu na wypowiedzenie przedmiotowej umowy, zaprzeczył, aby taki dokument został mu doręczony; podniósł abuzywny charakter zapisów, dot. dodatkowych odsetek karnych i umownych. Podniósł brak legitymacji procesowej czynnej powoda i zarzucił nieważność umowy cesji. Sąd ustalił: W dniu 9.06.2016r. pozwany, po złożeniu wniosku o pożyczkę poprzez stronę internetową (...) zawarł z (...) Sp. z o.o. w W. umowę pożyczki nr (...) , w kwocie 5000 zł, zobowiązując się do spłaty łącznie w kwocie 8464,40 zł, w 15 ratach miesięcznych do dnia 28-ego każdego miesiąca, w kwotach po 564,29 zł (ostatnia rata w kwocie 564,34 zł), wraz z prowizją ustaloną w umowie na kwotę 3097,50 zł i odsetkami w kwocie 366,90 zł (roczna stopa oprocentowania została ustalona w umowie na 10%), ostatecznie w terminie do dnia 28.09.2017r. Umowa przewidywała, że niespłacenie pożyczki zgodnie z harmonogramem rat skutkować będzie naliczaniem odsetek od przeterminowanego zadłużenia (odsetki karne) w wys. odsetek maksymalnych za opóźnienie (§ 5 pkt 8 umowy). Umowa mogła być wypowiedziana przez pożyczkodawcę w razie opóźnienia w spłacie kwoty równej co najmniej dwóm pełnym ratom pożyczki, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu pożyczkobiorcy do zapłaty zaległych rat w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, które mogło być dokonane za pośrednictwem telefonu, poczty elektronicznej, sms-a lub listem poleconym. Po upływie okresu wypowiedzenia pożyczkobiorca miał prawo dochodzić zwrotu całości niespłaconej kwoty oraz naliczyć odsetki za opóźnienie za okres od dnia rozwiązania umowy (§ 9 pkt 1 umowy). Dowód: umowa pożyczki wraz z formularzem informacyjnym i harmonogramem spłat (k-54-66); potwierdzenie wykonania transakcji płatniczej (k-68). W piśmie z dnia 19.06.2017r. pożyczkodawca złożył oświadczenie o wypowiedzeniu umowy z powodu nie dokonywania terminowych płatności rat. Dowód: wypowiedzenie umowy, potwierdzenie nadania przesyłki w dniu 6.09.2017r. (k-67, 82-84) Strona powodowa nabyła przedmiotową wierzytelność od (...) Sp. z o.o. w W. na podstawie umowy przelewu wierzytelności w ramach procesu restrukturyzacji z dnia 30.10.2017r. Dowód: umowa przelewu wierzytelności z dnia 30.10.2017r., oświadczenie zbywcy z dnia 17.11.2017r. z wykazem wierzytelności Załącznik nr 3 (k-31-45). W piśmie z dnia 9.11.2017r. strona powodowa wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 4067,45 zł do dnia 16.11.2017r., zawiadamiając o nabyciu przedmiotowej wierzytelności. Dowód: zawiadomienie o przelewie wierzytelności, wezwanie do zapłaty (k-69-71). Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z przepisem art. 353§1 kc , zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno – gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego ( art. 354§1 kc ). Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania ( art. 471 kc ). Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki ( art. 509§1 i 2 kc ). Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużni odpowiedzialności nie ponosi ( art. 481§1 kc ). Zgodnie natomiast z art. 720§1 kc , przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy (…), a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Strony mogą swobodnie zdecydować, czy pożyczka będzie mieć charakter umowny darmej (np. pożyczki grzecznościowej), czy też odpłatnej. W niniejszej sprawie pożyczka była odpłatna, gdyż wyraźnie wynika to z zawartej umowy. Wynagrodzenie za udzielenie pożyczki można ustalić w dowolny sposób. W przypadku pożyczek pieniężnych na ogół przybiera ono postać oprocentowania (odsetek), wyrażonego w pieniądzu. Strony mogą dowolnie określić w umowie wysokość odsetek, ale nie mogą one przekraczać wysokości odsetek maksymalnych ( art. 359 § 2 1 –2 3 kc ). Jeżeli strony uzgodniły, że pożyczka będzie oprocentowana, ale nie określiły wysokości odsetek, należą się odsetki ustawowe ( art. 359 § 2 kc ). Odpowiedzialność kontraktowa znajduje zastosowanie w stosunkach między wierzycielem i dłużnikiem, którzy są stronami określonego stosunku zobowiązaniowego ( art. 471 kc ). Dłużnik nie wykonuje zobowiązania, jeżeli przez swoje zachowanie nie doprowadzi do osiągnięcia przez wierzyciela określonej kontraktem korzyści. Ciężar dowodu istnienia przesłanek odpowiedzialności kontraktowej, w świetle art. 6 k.c. , spoczywał na stronie powodowej, która swoje żądanie zapłaty oparła na dołączonej umowie pożyczki, stawiając pozwanemu zarzut nienależytego wykonania zobowiązania, poprzez brak zapłaty ustalonych w umowie rat pożyczki. W sytuacji, gdy zachowanie się dłużnika w wykonaniu zobowiązania ma polegać na daniu lub czynieniu, przeprowadzenie przez wierzyciela dowodu na fakt niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o ile nie jest niemożliwe, to na pewno jest bardzo utrudnione. Dlatego w takich sytuacjach przyjmuje się, że to dłużnik, broniąc się przed zarzutem niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, powinien przedstawić dowód spełnienia świadczenia ( art. 462 – 463 kc ). W razie więc sporu między stronami umowy pożyczki w kwestii wykonania umowy, stosownie do art. 6 kc , ciężar udowodnienia wydania pożyczkobiorcy przedmiotu pożyczki spoczywa na dającym pożyczkę, natomiast na biorącym pożyczkę spoczywa ciężar udowodnienia jej zwrotu (por.: wyr. SN z 5.3.2002 r., I CKN 1086/99; wyr. SN z 6.7.2012 r., V CSK 394/11, Legalis). W rozpoznawanej sprawie powód wykazał, że przelał na rachunek bankowy pozwanego kwotę pożyczki w wys. 5000 zł (k-68). Pozwany zaś nie wykazał, że spełnił świadczenie zgodnie z w.w. umową, jak również nie wykazał, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności ( art. 471 kc w zw. z art. 6 kc ). Podniesione przez niego zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Wbrew stanowisku pozwanego, powód przedłożył dowody w postaci w.w. dokumentów, z których jasno wynika obowiązek i termin zwrotu zaciągniętego zobowiązania, oraz fakt nabycia przedmiotowej wierzytelności od podmiotu, który udzielił pozwanemu pożyczki, wykazując tym samym swoją legitymację procesową ( art. 509 kc w zw. z art. 6 kc ). Termin zwrotu pożyczki, wraz z prowizją i odsetkami, został jednoznacznie przewidziany w umowie (harmonogram spłat rat pożyczki). Brak zapłaty rat w terminie i wysokości, wynikających z umowy, skutkował rozwiązaniem umowy, po wypowiedzeniu przez pożyczkodawcę (oświadczenie o wypowiedzeniu zostało nadane przesyłką polecona na adres pozwanego w dniu 6.09.2017r., z czego wynika domniemanie, że doszło do niego w taki sposób, że mógł się zapoznać z jego treścią – art. 61 kc ), oraz prawem dochodzenia zwrotu całości niespłaconej kwoty i naliczenia odsetek maksymalnych za opóźnienie (§ 5 pkt 8 i § 9 pkt 1 umowy). Wbrew zatem zarzutom pozwanego, w niniejszej sprawie nie można mówić o przedwczesności powództwa wobec braku wymagalności roszczenia. Mając na uwadze, że roszczenie stało się wymagalne z końcem września 2017r., zaś pozew został wniesiony do Sądu w dniu 4.09.2018r., nie doszło do przedawnienia roszczenia, co bezzasadnie zarzucał pozwany. W rozpoznawanej sprawie termin przedawnienia wynosi trzy lata, jak dla roszczeń, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ( art. 118 kc ) i rozpoczął swój bieg od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne ( art. 120 § 1 zd. 1 kc ). Artykuł 123 § 1 pkt 1 k.c. stanowi, że bieg terminu przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. W rozpoznawanej sprawie roszczenie powoda może być zatem skutecznie dochodzone przed sądem w celu jego przymusowej realizacji. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut pozwanego, dotyczący abuzywności postanowień umowy o „dodatkowych odsetkach karnych i umownych”. Pozwany w żaden sposób nie uzasadnił tego stanowiska i nie powołał żadnych konkretnych postanowień, których zarzut ów dotyczy. Nawet przyjmując, że postanowienia umowy nakładające na pozwanego obowiązek zapłaty odsetek umownych i karnych w określonej wysokości nie zostały z nim uzgodnione indywidualnie, a wynikają z wzorca umowy, na co wskazuje specyfika zawierania umów tego rodzaju, to do ustalenia, że postanowienia te nie wiążą pozwanego (jako konsumenta), wymagane jest spełnienie jeszcze dodatkowych przesłanek z art. 385