Sad powszechny, III AUa 727/18

(1)przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o prawo do emerytury na skutek apelacji wnioskodawcy R. D.

(1)od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 września 2018 r. sygn. akt III U 263/18 I. oddala apelację. II. odstępuje od obciążania wnioskodawcy kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego za II instancję. Sygn. akt III AUa 727/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15 lutego 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił R. D.

(1)prawa do wcześniejszej emerytury wobec nieudowodnienia okresu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat. Sąd Okręgowy w Ostrołęce, który rozpoznawał odwołanie R. D. od tej decyzji, wyrokiem z dnia 4 września 2018 r. oddalił odwołanie. Z ustaleń Sądu wynikało, że R. D.

(1)urodził się w dniu (...) W okresie od 21.04.1978r. do 12.02.1979r. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w B. na stanowisku kierowcy. Pracodawca miał dwa zakłady: przy ul. (...) i przy ul. (...) , przy ul. (...) były tylko samochody ciężarowe a N. i Ż. były przy ul. (...) . Odwołujący jeździł zarówno samochodami ciężarowymi o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, jak i mniejszymi samochodami, N. i Ż. , rozwożąc towar do sklepów. Oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzymywał dodatek w zależności od rodzaju prowadzonego pojazdu. Po raz kolejny R. D.

(1)był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w B. na stanowisku kierowcy w okresie od 19.07.1985r. do 30.08.1986r. Także wówczas odwołujący jeździł S. ale także N. i Ż. . To dyspozytor decydował o tym, jaki samochód danego dnia przydzielić danemu pracownikowi. Odwołujący w dniu 3.12.2013r. złożył w ZUS wniosek o ustalenie uprawnień do wcześniejszej emerytury. Po jego rozpoznaniu ZUS w dniu 7.04.2013r. wydał decyzję, w której odmówił mu prawa do emerytury wskazując, że odwołujący na dzień 1.01.1999r. nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 14 lat 4 miesięcy i 9 dni. R. D.

(1)od powyższej decyzji wniósł odwołanie, domagając się zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w B. na stanowisku kierowcy w okresie od 19.07.1985r. do 30.08.1986r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 24.04.2015r. w sprawie IIIU 624/14 oddalił powyższe odwołanie. Do pracy w szczególnych warunkach Sąd nie zaliczył ww. okresu zatrudnienia i ustalił, iż odwołujący posiada staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 14 lat 8 miesięcy i 8 dni. W dniu 23.01.2018r. R. D.

(1)złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa do emerytury, domagając się uwzględnienia w stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w B. od 21.04.1978r. do 12.02.1979r. Na okoliczność tego zatrudnienia złożył świadectwo pracy wystawione przez następcę prawnego zakładu - (...) w B. . Organ rentowy okresu tego nie zaliczył do pracy w szczególnych warunkach gdyż uznał, że wnioskodawca nie udowodnił, aby stale i w pełnym wymiarze czasu pracował na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. W konsekwencji zaskarżoną decyzją z dnia 15.02.2018r. ZUS odmówił odwołującemu prawa do emerytury. Zdaniem Sądu I instancji nowo wskazany okres zatrudnienia od 21 kwietnia 1978 r. do 12 lutego 1979 r. nie może być uwzględniony jako okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych . Regułą jest, że okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Odwołujący nie przedstawił takiego świadectwa. Na okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach w spornym okresie przedłożył jedynie ogólne świadectwo pracy z dnia 9.08.2017r., z którego wynika, że R. D.

(1)w Przedsiębiorstwie (...) w B. był zatrudniony na stanowisku kierowcy w okresie od 21.04.1978r do 12.02.1979r. W pkt 8 tego świadectwa wskazano, iż brak jest danych na temat tego, czy odwołujący pracował w szczególnych warunkach. R. D.

(1)wywodził, iż w okresie od 21.04.1978r do 12.02.1979r. jeździł tylko samochodem ciężarowym o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Zaprzeczał, aby jeździł innymi samochodami, chociaż przyznawał, iż w zakładzie były samochody marki Ż. i N. . Wskazywał, iż pracodawca miał dwa zakłady: przy ul. (...) i przy ul. (...) , on wykonywał czynności przy ul. (...) , gdzie były tylko samochody ciężarowe, podczas gdy N. i Ż. były przy ul. (...) . Wskazywał też, że w obu okresach zatrudnienia w (...) wykonywał takie same czynności i w taki sam sposób – jeździł tylko samochodem S. . Na okoliczność zatrudnienia odwołującego w spornym okresie Sąd przesłuchał świadka L. C. i Z. S. . Świadek L. C. jest znajomym odwołującego. Zeznał jedynie, iż widział go jeżdżącego samochodem marki S. , bowiem zajeżdżał do domu rodziców, przy czym wskazywał, iż widywał go 2 razy w miesiącu. Świadek Z. S. pracował w (...) w latach 1972-1974 na stanowisku ładowacza. Zeznał, że ładował samochód odwołującego, był to samochód marki S. , pracował na bazie zakładu przy ul. (...) , gdzie były tylko takie samochody. Zeznał też, że zakład miał jeszcze jedną bazę, przy innej ulicy, on jednak tam nie jeździł i nie wie, czy były tam samochody N. i Ż. , bo tam nie pracował. Zdaniem Sądu I instancji zeznania w/w świadków nie mogły przesądzić o tym, iż wnioskodawca eksploatował wyłącznie samochody ciężarowe o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Świadek L. C. nie pracował z odwołującym, widywał go jedynie okazyjnie, 2 razy w miesiącu, a więc nie codziennie. Świadek Z. S. wprawdzie pracował w (...) , lecz jego zeznania są sprzeczne z zeznaniami odwołującego. Świadek zeznał, iż obsługiwał tylko jedną z baz zakładu, mieszczącą się przy ul. (...) i tam były tylko samochody ciężarowe. Przyznawał, że była jeszcze jedna baza, ale twierdził, że nie wie, jakie tam były samochody. Odwołujący tymczasem wskazywał, że pracował tylko przy ul. (...) i na tej bazie były tylko samochody ciężarowe a na ul. (...) były N. i Ż. . Jednocześnie świadek S. zeznał, iż jeździł z odwołującym samochodem, rozwożąc towary do sklepów. Skoro więc Z. S. pracował przy ul. (...) , gdzie – jak mówi sam odwołujący – były N. i Ż. , to oznacza, iż odwołujący jeździł także tymi samochodami. W tej sytuacji Sąd nie dał wiary odwołującemu co do tego, iż jeździł tylko samochodami S. . Tezie odwołującego przeczą też dokumenty. W aktach osobowych R. D.

(1), dotyczących okresu zatrudnienia w (...) od 21.04.1978r do 12.02.1979r. są bowiem dokumenty, które świadczą o tym, że wykonywał także inne czynności i jeździł różnymi samochodami. Na początku zatrudnienia odwołujący otrzymał stanowisko kierowca-ładowacz, a więc do jego obowiązków należało także ładowanie towaru. Nadto w aktach osobowych znajduje się umowa o pracę i świadectwo pracy za ww. okres. W obu dokumentach zapisano, iż odwołujący otrzymywał dodatek w zależności od rodzaju prowadzonego pojazdu , co sugeruje, że jeździł różnymi samochodami, nie tylko samochodem S. . Nadto skoro R. D.

(1)wywodził, że w obu okresach zatrudnienia w (...) wykonywał takie same czynności i w taki sam sposób, to nie można też pominąć ustaleń Sądu co do jego pracy w (...) w okresie od 19.07.1985r. do 30.08.1986r., dokonanych w sprawie IIIU 624/14. Sąd wówczas przesłuchał m.in. świadka J. K. , który zeznał, że odwołujący pracował jako kierowca samochodów ciężarowych o ładowności pow. 3,5 tony, ale jeździł też samochodami o mniejszym tonażu tj. N. i Ż. , przy czym to od dyspozytora zależało, jakim samochodem pojedzie. Świadek K. został przesłuchany na wniosek odwołującego, był też zatrudniony na stanowisku kierowcy. Sąd w sprawie IIIU 624/14 zapoznawał się też z aktami osobowym odwołującego i stwierdził, iż nie potwierdzają one faktu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W umowie o pracę z dnia 19.07.1985r., angażach, świadectwie pracy oraz zaświadczeniu o przeszkoleniu z zakresu BHP stanowisko pracy odwołującego było określane ogólnie jako kierowca. Sąd uznał wówczas, że przedmiotem działalności (...) w B. było zaopatrzenie sklepów detalicznych a do tego rodzaju prac były wykorzystywane też samochody o niższym ciężarze całkowitym niż 3,5 tony, a więc popularne wówczas N. i Ż. , o których w swoich zeznaniach mówił J. K. . Skoro więc obecnie R. D.

(1)wywodzi, iż także w latach 1978-1989 wykonywał pracę na takim samym stanowisku i w taki sam sposób, to należy uznać, że praktyka wykonywania pracy kierowców w (...) była taka sama, co oznacza, iż jeździł zarówno samochodem S. , jak też Ż. i N. . Jak już wskazano wyżej, taki wniosek potwierdzają dokumenty z akt osobowych z obecnie rozpoznawanego okresu od 21.04.1978r do 12.02.1979r., w których wskazano, iż odwołujący otrzymywał dodatek w zależności od rodzaju prowadzonego pojazdu. Skoro przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło, aby wnioskodawca w spornym okresie od 21 kwietnia 1978 r. do 12 lutego 1979 r. wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy wyłącznie pracę kierowcy samochodu ciężarowego, to tym samym nie udowodnił, aby legitymował się okresem 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zdaniem Sądu ZUS niezasadnie wyłączył z okresów pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresy przebywania na zasiłku chorobowym, gdyż przepis art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (zgodnie z którym przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa) może być stosowany tylko wobec tych osób, które przed dniem jego wejścia w życie tj. przed 1 lipca 2004r., nie spełniły wszystkich warunków nabycia prawa do wcześniejszej emerytury wynikających z art. 184 ust. 1 ustawy. Staż pracy w szczególnych warunkach R. D.

(1)winien być ustalony z uwzględnieniem zwolnień lekarskich – wyszczególnionych w wykazie okresów nieskładkowych z dnia 30.12.2002r. (szczegółowo wskazanych w akrach emerytalnych). Okresy te to łącznie 149 dni. (tj. 4 miesiące i 29 dni). Uwzględnienie tego okresu do stażu pracy w szczególnych warunkach spowoduje, że odwołujący będzie legitymował się stażem pracy w szczególnych warunkach w wymiarze jedynie 14 lat, 8 miesięcy i 8 dni, zamiast wymaganych 15 lat. Mając to wszystko na uwadze, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Apelację od powyższego wyroku złożył R. D.

(1)zarzucając naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie art. 233 § 1 kpc poprzez zaniechanie dokonania należytego i wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do przyjęcia, iż R. D.

(1)w okresie zatrudnienia w zakładzie pracy (...) Sp. z o.o. B. w okresie 21.04.1978 r. – 12.02.1979 r. wykonując przedmiotową pracę nie był okresem pracy „szczególnej” tj. zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Wskazując na powyższe skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na apelację organ rentowy wnosił o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za II instancję. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną, dokonaną przez Sąd I instancji. Uzupełnione przed Sądem Apelacyjny postępowanie dowodowe również nie dostarczyło dowodów przemawiających za tym, iż skarżący w spornym okresie eksploatował wyłącznie samochody ciężarowe o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, a w szczególności, iż przez cały ten okres otrzymywał dodatek za rodzaj obsługiwanego samochodu. Nadesłane karty wynagrodzeń nie zawierają danych odnośnie dodatku za rodzaj obsługiwanego samochodu. Istotnym dowodem w sprawie jest dokument znajdujący się w aktach osobowych (umowy o pracę z dnia 21 kwietnia 1978 r. i 4 maja 1978r.), iż pracownikowi przysługuje dodatek w zależności od rodzaju obsługiwanego pojazdu. Wynika stąd, iż skarżący miał obsługiwać samochody różnego typu, a zatem nie jeździł wyłącznie pojazdem o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, nie wykonywał więc pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Odwołując się do ustaleń poczynionych w sprawie III U 624/14 stwierdzić należy, że w podmiocie zatrudniającym wnioskodawcę były 2 zakłady: przy ul. (...) (tylko samochody ciężarowe) i przy ul. (...) (również Ż. i N. ). O tym, jaki pojazd ma być użyty do przewodu towarów w danym dniu, decydował każdorazowo dyspozytor. Zależało to od rodzaju i ilości towaru do przewiezienia. W sprawie powyższej zeznawał jako świadek zawnioskowany przez odwołującego J. K. , który potwierdził, że wnioskodawca obsługiwał samochody różnego typu. Sąd Okręgowy rozpoznający odwołanie od decyzji z dnia 15 lutego 2018 r. dopuścił dowód z przesłuchania świadków L. C. i Z. S. , którzy zeznali, że widzieli wnioskodawcę przy obsłudze samochodu S. . Jednakże Sąd zasadnie uznał, iż zeznania te nie mogą przesądzić o tym, że skarżący obsługiwał wyłącznie samochody ciężarowe, bowiem świadek S. obsługiwał bazę przy ul. (...) , gdzie były pojazdy różnych typów, zaś świadek C. widywał wnioskodawcę sporadycznie, a zatem nie może mieć pełnej wiedzy na temat rodzaju obsługiwanych przez wnioskodawcę pojazdów przez cały sporny okres. Powyższe okoliczności – dokument z akt osobowych dotyczący dodatku w zależności od rodzaju eksploatowanego pojazdu, brak dowodów na potwierdzenie otrzymywania w/w dodatku w całym spornym okresie, jak też prawidłowo ocenione zeznania wnioskodawcy oraz świadków, przesądzają o tym, iż postępowanie sądowe nie dostarczyło dowodów potwierdzających wykonywanie przez wnioskodawcę pracy kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 21 kwietnia 1978 r. do 12 lutego 1979 r. Oznacza to, iż wnioskodawca, legitymujący się okresem pracy w szczególnych warunkach wynoszącym 14 lat 8 miesięcy i 8 dni nie spełnia warunków do nabycia emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny orzekł jak w pkt I wyroku ( art. 385 kpc ). O kosztach procesu za II instancję Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 102 kpc , mając na uwadze charakter sprawy oraz sytuację materialną apelującego.