Sad powszechny, VI Ga 285/13

Sygn. akt VI Ga 285/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki (spr.) Sędziowie: SO Anna Walus-Rząsa SR del. Andrzej Szydło Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Mikulska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z urzędu z udziałem (...) Spółki z o.o. w R. o wpis KRS na skutek apelacji uczestnika na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie XII Wydziału Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt RZ XII Ns Rej. KRS (...) postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie XII Wydziałowi Krajowego Rejestru Sądowego do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Sygn. akt VI Ga 285/13 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 13 lutego 2014 r. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r., Sąd Rejonowy w Rzeszowie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, w sprawie wszczętej z urzędu, wykreślił I. F. wpisanego jako prokurenta w spółce (...) Sp. z o.o. w R. zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem (...) . Jako podstawę prawną powyższego orzeczenia Sąd podał art. 18 § 2 ksh , podkreślając, że celem ustawodawcy było pozbawienie osób skazanych prawa bycia członkiem zarządu oraz reprezentowania spółki i prowadzenia jej spraw w pryzmacie praw przysługujących osobie fizycznej jako członkowi organu osoby prawnej. W ocenie Sądu I instancji z faktu, że ustawodawca nie wymienił funkcji prokurenta, jako tej, która nie może być wykonywana z uwagi na skazanie za przestępstwa, nie można wywodzić, aby ustawodawca akceptował sprawowanie tej funkcji przez osobę skazaną. Pominięcie tej funkcji w art. 18 § 2 ksh spowodowane jest tym, że instytucja prokury uregulowana jest w innym akcie prawnym, tj. w kodeksie cywilnym . Biorąc jednak pod uwagę charakter prokury, (która jest rodzajem pełnomocnictwa), skutki działania prokurenta oraz rodzaj czynności, która może podejmować art. 109 1 i art. 109 3 kc - należy wysunąć wniosek, że uprawnienia prokurenta pokrywają się z uprawnieniami członka zarządu w zakresie reprezentacji, a przynajmniej stanowią ich pewien wycinek. Powyższe, zdaniem Sądu Rejonowego powinno przemawiać za wnioskiem, że skoro osoba skazana nie może pełnić funkcji członka zarządu, to jest to równoznaczne z zakazem pełnienia funkcji prokurenta. Niezależnie od powyższego, Sąd stwierdził, iż umożliwienie dokonywania wpisywania do Krajowego Rejestru Sądowego jako prokurentów osób skazanych wyrokiem sądu karnego może doprowadzić do obejścia prawa ( art. 58 § 1 kc ). Na skutek bowiem udzielenia prokury - co jest jednostronną czynnością prawną - w/w osobie, prawo do reprezentowania spółki uzyskuje osoba, która co do zasady tego prawa jako członek zarządu nie miałaby. Apelację od powyższego postanowienia złożył uczestnik, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, a to art. 22 i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP , w związku z art. 18 § ksh poprzez błędną wykładnię art. 18 ksh , a w konsekwencji wykreślenie prokurenta pomimo, że osoba prokurenta nie podlega zakazowi przewidzianemu w w/w przepisie. Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia uczestnik domagał się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu apelacji uczestnik wskazał, iż gdyby zamierzeniem ustawodawcy było zaliczenie prokurenta do kręgu osób z art. 18 § 2 ksh , to byłby on tam wymieniony. Tymczasem w w/w przepisie enumeratywnie wymienieni są członek zarządu, radcy nadzorczej, komisji rewizyjnej, albo likwidator i tylko tych funkcji nie może sprawować osoba skazana prawomocnym wyrokiem za wskazane w tym przepisie przestępstwa. Sąd Okręgowy rozpoznając przedmiotową apelację uznał, iż jest ona zasadna. Nie budzi wątpliwości, że w treści art. 18 § 2 ksh wskazane są wprost funkcje, których dotyczy zakaz i brak pośród nich funkcji prokurenta. Przedmiotowe unormowanie ma więc charakter regulacji wyczerpującej, na co wskazuje enumeratywne określenie funkcji, których zakaz dotyczy. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia w niniejszym przypadku rozszerzającej wykładni tej normy. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową apelację w niniejszym składzie norma prawna nosząca charakter sankcjonujący, zawierający zakaz winna, być zawsze interpretowana ściśle. Takiej zasady nie zmienia szeroki zakres uprawnień prokurenta wynikający z art. 109 1 i art. 109 3 kc oraz pogląd wyrażony przez Sąd Rejonowy co do tego, że uprawnienia prokurenta pokrywają się z uprawnieniami członka zarządu, jeśli nie w całości, to przynajmniej w pewnym zakresie. Nawet jednak przysługująca prokurentowi samodzielna reprezentacja spółki nie przemawia za wnioskiem, że skoro osoba skazana nie może pełnić funkcji członka zarządu, to jest to równoznaczne z zakazem pełnienia funkcji prokurenta. Obie, wskazane wyżej funkcje są bowiem dwiema odmiennie regulowanymi i odrębnymi funkcjami i nawet fakt, że w określonym zakresie uprawnienia osób je sprawujących mogą się pokrywać, nie zmienia ogólnej zasady co do odmiennego charakteru i roli tych funkcji. Również wywiedziony przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pogląd odnośnie możliwości obejścia prawa ( art. 58 § 1 kc ), w ocenie Sądu Okręgowego nie zasługuje na aprobatę. Racjonalnie działający ustawodawca, jak to już uprzednio podkreślono w art. 18 § 2 ksh w sposób enumeratywny wymienił osoby, które nie mogą sprawować wskazanych w tym przepisie funkcji. Przyjąć zatem należy, iż gdyby jego intencją było objęcie tą sankcją również prokurenta, to niewątpliwie także i ta funkcja byłaby objęta została zakazem. W okolicznościach niniejszego stanu faktycznego brak jest podstaw do zastosowania wykładni systemowej lub celowościowej w/w przepisu, które ostatecznie miałyby doprowadzić do rozszerzającej wykładni tej normy i zastosowanego w niej przez ustawodawcę zakazu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy działając na podstawie art. 694 7 kpc uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, który zobligowany jest uwzględnić wykładnię art. 18 § 2 ksh przedstawioną powyżej. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 108 § 2 kpc .